مالکیت معادن در ایران چگونه است؟

20 اردیبهشت 1399

مالکیت معادن در ایران چگونه است؟

بررسی مختصر مالکیت معادن در ایران با تأکید بر قانون معادن

فاطمه آجرلو

داتیکان: چنان چه می‌دانیم توده‌ها و رگه‌های بسیاری از مواد گوناگون در زیر زمین وجود دارد که استفاده‌های فراوانی از آن می‌شود. بیشتر مواد اولیه مصرفی در صنایع و کارخانه‌ها مانند آهن، آلومینیوم ، مس ، سیمان و... که شاید مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین وسایل و لوازم مصرفی ما از آن‌ها ساخته شده است مثل ساختمان ،خودرو ، لوازم خانگی ،گوشی موبایل و ... از طریق استخراج از معادن به دست می‌آید. به همین علت مسائل فراوانی در نحوه استفاده از مواد معدنی پیش می‌آید. یکی از این مسائل که شاید قبل از هر موضوع دیگری به ذهن ما برسد "مالکیت معادن" است.

 در این خصوص ، نظرات مختلفی مطرح شده است که به بررسی مهم ترین آن ها می‌پردازیم.

گونه نخست، وجه خصوصی مالکیت است که در آن زمین یا ملک متعلق به شخص خاصی بوده و بهره برداری از آن در صلاحیت شخص مذکور است.

در نوع دوم، مالکیت زمین و ملک به ملت و حکومت اسلامی تعلق دارد مانند زمین هایی که با جهاد به دست آمده اند.

 نوع سوم مالکیت، مالکیت مکتب است. مانند انفال ( اموال اختصاص یافته به پیامبر و امامان) که تا روز قیامت از آن قرآن و عترت است.

اما مسئله‌ای که مطرح می‌شود این است که کدام یک از این نظرات وجه قانونی پیدا کرده است.

با توجه به بررسی کلی از قوانین باید بیان داشت که مالکیت خصوصی بر معادن در جمهوری اسلامی ایران منتفی است. اما قانون، حق انتفاع از معادن را به شرط پرداخت حقوق حکومت اسلامی و همچنین جلب رضایت مالکین خصوصی یا دولتی زمینی که معدن در آن واقع شده را ممکن می داند.

به عنوان مثال، فرض کنید شما صاحب زمین یا ملکی هستید. در زمین یا ملک شخصی شما، معدنی یافت می‌شود . درست است که شما مالک زمین یا ملک شخصی خود هستید و  هیچ شخصی نمی‌تواند بر آن ادعایی داشته باشد، اما معدن یافت شده در ملک، به دولت تعلق دارد و شما هیچ گونه حقی نسبت به آن ندارید و تنها می توانید بابت اینکه ملک خود را در اختیار قرار داده اید حق الارض دریافت کنید. البته لازم به ذکر است چنانچه ماده معدنی از جمله موادی مانند سنگ آهک، گچ، سنگ های تزئینی و ساختمانی باشد، مالک آن مواد نیز خواهید بود و می توانید با اجازه دولت و همچنین پرداخت حقوق دولتی از معادن واقع در ملک خود بهره برداری و یا آن را به دیگری واگذار کنید.

حال اگر به هر دلیلی نخواهید یا نتوانید از آن معدن بهره برداری کنید، دولت حق بهره برداری از آن معادن را خواهد داشت. بهره برداری از دیگر مواد معدنی به جز نفت و گاز نیز مستلزم دریافت پروانه اکتشاف و بهره برداری می باشد.

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

انتصاب اعضای شوراهای حقوقی صداوسیما

22 مرداد 1399
انتصاب اعضای شوراهای حقوقی صداوسیما

مشکلات زنان ازدواج‌کرده با اتباع خارجی افغان و عراقی

22 مرداد 1399
مشکلات زنان ازدواج‌کرده با اتباع خارجی افغان و عراقی

A History of Intellectual Property in50 Objects

21 مرداد 1399
A History of Intellectual Property in50 Objects

ایران خودرو باوجود توان داخلی قطعات را وارد می‌کرده است

21 مرداد 1399
ایران خودرو باوجود توان داخلی قطعات را وارد می‌کرده است

قانون حمایت از مالکیت فکری

20 مرداد 1399
قانون حمایت از مالکیت فکری

نشست مجازی «مشروطه‌ی ایرانی؛ مفهوم، مبانی و چالش‌ها»

11 مرداد 1399
نشست مجازی «مشروطه‌ی ایرانی؛ مفهوم، مبانی و چالش‌ها»

دماوند وقف ذاتی تاریخ، جغرافیا و ادبیات ایران است

8 مرداد 1399
دماوند وقف ذاتی تاریخ، جغرافیا و ادبیات ایران است

عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران + ویدیو

7 مرداد 1399
عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران + ویدیو

نگاهی به ناکامی‌های آمریکا در راهزنی دریایی و هوایی علیه منافع ایران

7 مرداد 1399
نگاهی به ناکامی‌های آمریکا در راهزنی دریایی و هوایی علیه منافع ایران

نامه دادستان کل کشور به وزیر خارجه درخصوص تعرض جنگنده‌های آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران

5 مرداد 1399
نامه دادستان کل کشور به وزیر خارجه درخصوص تعرض جنگنده‌های آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران

عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران

4 مرداد 1399
عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران

اطلاعیه دادستانی تهران درباره انتقال جسد قاضی منصوری به ایران

1 مرداد 1399
اطلاعیه دادستانی تهران درباره انتقال جسد قاضی منصوری به ایران

مطالبات حقوقی ایرانیان خارج از کشور شناسایی می‌شود

29 تیر 1399
مطالبات حقوقی ایرانیان خارج از کشور شناسایی می‌شود

وجود قوانین معارض در حوزه معادن

25 تیر 1399
وجود قوانین معارض در حوزه معادن

Intellecyual Property Rights in Cyberspace

23 تیر 1399
Intellecyual Property Rights in Cyberspace

Intellectual Property in Chemistry

21 تیر 1399
Intellectual Property in Chemistry

جایگاه ژئوتوریسم معادن در قوانین کشور

21 تیر 1399
جایگاه ژئوتوریسم معادن در قوانین کشور

جزئیات جدید از پرونده قاضی منصوری؛ چه کسی مخالف بازگشت منصوری به ایران بود؟

21 تیر 1399
جزئیات جدید از پرونده قاضی منصوری؛ چه کسی مخالف بازگشت منصوری به ایران بود؟

تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران

18 تیر 1399
تحلیل مبانی نظام جمهوری اسلامی ایران

تاکید رییس دادگستری بافق بر لزوم جلوگیری از خام‌فروشی در جهت رونق تولید و حمایت از کالای ایرانی

18 تیر 1399
تاکید رییس دادگستری بافق بر لزوم جلوگیری از خام‌فروشی در جهت رونق تولید و حمایت از کالای ایرانی