مالکیت معادن در ایران چگونه است؟

20 اردیبهشت 1399

مالکیت معادن در ایران چگونه است؟

بررسی مختصر مالکیت معادن در ایران با تأکید بر قانون معادن

فاطمه آجرلو

داتیکان: چنان چه می‌دانیم توده‌ها و رگه‌های بسیاری از مواد گوناگون در زیر زمین وجود دارد که استفاده‌های فراوانی از آن می‌شود. بیشتر مواد اولیه مصرفی در صنایع و کارخانه‌ها مانند آهن، آلومینیوم ، مس ، سیمان و... که شاید مهم‌ترین و پرمصرف‌ترین وسایل و لوازم مصرفی ما از آن‌ها ساخته شده است مثل ساختمان ،خودرو ، لوازم خانگی ،گوشی موبایل و ... از طریق استخراج از معادن به دست می‌آید. به همین علت مسائل فراوانی در نحوه استفاده از مواد معدنی پیش می‌آید. یکی از این مسائل که شاید قبل از هر موضوع دیگری به ذهن ما برسد "مالکیت معادن" است.

 در این خصوص ، نظرات مختلفی مطرح شده است که به بررسی مهم ترین آن ها می‌پردازیم.

گونه نخست، وجه خصوصی مالکیت است که در آن زمین یا ملک متعلق به شخص خاصی بوده و بهره برداری از آن در صلاحیت شخص مذکور است.

در نوع دوم، مالکیت زمین و ملک به ملت و حکومت اسلامی تعلق دارد مانند زمین هایی که با جهاد به دست آمده اند.

 نوع سوم مالکیت، مالکیت مکتب است. مانند انفال ( اموال اختصاص یافته به پیامبر و امامان) که تا روز قیامت از آن قرآن و عترت است.

اما مسئله‌ای که مطرح می‌شود این است که کدام یک از این نظرات وجه قانونی پیدا کرده است.

با توجه به بررسی کلی از قوانین باید بیان داشت که مالکیت خصوصی بر معادن در جمهوری اسلامی ایران منتفی است. اما قانون، حق انتفاع از معادن را به شرط پرداخت حقوق حکومت اسلامی و همچنین جلب رضایت مالکین خصوصی یا دولتی زمینی که معدن در آن واقع شده را ممکن می داند.

به عنوان مثال، فرض کنید شما صاحب زمین یا ملکی هستید. در زمین یا ملک شخصی شما، معدنی یافت می‌شود . درست است که شما مالک زمین یا ملک شخصی خود هستید و  هیچ شخصی نمی‌تواند بر آن ادعایی داشته باشد، اما معدن یافت شده در ملک، به دولت تعلق دارد و شما هیچ گونه حقی نسبت به آن ندارید و تنها می توانید بابت اینکه ملک خود را در اختیار قرار داده اید حق الارض دریافت کنید. البته لازم به ذکر است چنانچه ماده معدنی از جمله موادی مانند سنگ آهک، گچ، سنگ های تزئینی و ساختمانی باشد، مالک آن مواد نیز خواهید بود و می توانید با اجازه دولت و همچنین پرداخت حقوق دولتی از معادن واقع در ملک خود بهره برداری و یا آن را به دیگری واگذار کنید.

حال اگر به هر دلیلی نخواهید یا نتوانید از آن معدن بهره برداری کنید، دولت حق بهره برداری از آن معادن را خواهد داشت. بهره برداری از دیگر مواد معدنی به جز نفت و گاز نیز مستلزم دریافت پروانه اکتشاف و بهره برداری می باشد.

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

توضیحات شرکت ملی نفت درباره بومی‌سازی 10 قلم کالای اساسی نفت

1 بهمن 1399
توضیحات شرکت ملی نفت درباره بومی‌سازی 10 قلم کالای اساسی نفت

رایزنی تلفنی ظریف و همتای ترکیه‌ای

1 بهمن 1399
رایزنی تلفنی ظریف و همتای ترکیه‌ای

مشارکت شرکت‌های ایرانی در بازسازی مناطق آزاد شده جمهوری آذربایجان

30 دی 1399
مشارکت شرکت‌های ایرانی در بازسازی مناطق آزاد شده جمهوری آذربایجان

فروش هر بشکه نفت ایران 40.7 دلار در سال 2020/ متوسط قیمت نفت اوپک 41.47 دلار

30 دی 1399
فروش هر بشکه نفت ایران 40.7 دلار در سال 2020/ متوسط قیمت نفت اوپک 41.47 دلار

تولید روزانه دو میلیون بشکه‌ای نفت ایران در سال 2020

30 دی 1399
تولید روزانه دو میلیون بشکه‌ای نفت ایران در سال 2020

یشرفت 37 درصدی حصارکشی مرز ایران و پاکستان

23 دی 1399
یشرفت 37 درصدی حصارکشی مرز ایران و پاکستان

دیدار رئیس موساد با پامپئو در آستانه سخنرانی ضد ایرانی وزیر خارجه آمریکا

23 دی 1399
دیدار رئیس موساد با پامپئو در آستانه سخنرانی ضد ایرانی وزیر خارجه آمریکا

نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

23 دی 1399
نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

اعتراف نظامیان آمریکا در عین الاسد| هنوز اضطراب و کابوس داریم؛ 29 نظامی به شدت مجروح شدند

22 دی 1399
اعتراف نظامیان آمریکا در عین الاسد| هنوز اضطراب و کابوس داریم؛ 29 نظامی به شدت مجروح شدند

ستاد حقوق بشر ایران: حوادث واشنگتن نشانه اضمحلال رژیم سست‌بنیان آمریکاست

20 دی 1399
ستاد حقوق بشر ایران: حوادث واشنگتن نشانه اضمحلال رژیم سست‌بنیان آمریکاست

۱۵ سایتی که مالکیت معنوی سریال‌های نمایش خانگی رعایت نکردند، مسدود شدند

10 آبان 1399
۱۵ سایتی که مالکیت معنوی سریال‌های نمایش خانگی رعایت نکردند، مسدود شدند

از سوی رئیس قوه قضاییه ابلاغ شد

6 آبان 1399
از سوی رئیس قوه قضاییه ابلاغ شد

تنظیم سند امنیت قضایی و الحاق آن به مقررات وزین، قابل احترام است

30 مهر 1399
تنظیم سند امنیت قضایی و الحاق آن به مقررات وزین، قابل احترام است

چرا لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران، دیده نشد؟

28 مهر 1399
چرا لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران، دیده نشد؟

دور دوم مذاکرات ایران و اوکراین درباره سانحه هواپیما برگزار شد

28 مهر 1399
دور دوم مذاکرات ایران و اوکراین درباره سانحه هواپیما برگزار شد

حل اختلاف بیمه‌ ایران و بیمه‌گذار به مرکز وکلای قوه قضائیه سپرده شد  

27 مهر 1399
حل اختلاف بیمه‌ ایران و بیمه‌گذار به مرکز وکلای قوه قضائیه سپرده شد  

پایان تحریم تسلیحاتی ایران پس از ۱۳ سال

27 مهر 1399
پایان تحریم تسلیحاتی ایران پس از ۱۳ سال

همکاری‌های قضایی ایران و اتریش در مسیر پیشرفت

23 مهر 1399
همکاری‌های قضایی ایران و اتریش در مسیر پیشرفت

نعمت احمدی متهم اولین دادگاه‌های جرایم سیاسی شد

22 مهر 1399
نعمت احمدی متهم اولین دادگاه‌های جرایم سیاسی شد

تخریب کیفری در حقوق ایران و کشورهای اسلامی (مصر, عراق, سوریه و کویت)

21 مهر 1399
تخریب کیفری در حقوق ایران و کشورهای اسلامی (مصر, عراق, سوریه و کویت)