سازوکار محاسبه حقوق دولتی معادن نیاز به بازنگری دارد

27 اردیبهشت 1399

سازوکار محاسبه حقوق دولتی معادن نیاز به بازنگری دارد

بررسی راهکارهای قانونی برای بازنگری محاسبه حقوق دولتی معادن

فاطمه آجرلو

داتیکان: معادن و موادمعدنی زیربنای اقتصاد و صنعت هر کشوری را تشکیل می‌دهند. سرمایه‌گذاران و دستگاه‌‌های حاکمیتی به دلیل سوددهی بالای این عرصه و تامین منابع مالی کشور توجه ویژه‌ای به بخش معادن و صنایع‌معدنی دارند. از طرفی، کاهش درآمدهای حاصل از نفت و تولید در اغلب بخش‌های اقتصادی، اهمیت شناسایی و بهره‌برداری از معادن را بیش از پیش آشکار کرده است. به طوری که قانون‌گذار نیز به این حوزه توجه داشته و برای آن قوانین متعددی وضع کرده است.

بر اساس اصل چهل‌ و پنج قانون اساسی، معادن کشور همانند جنگل‌ها ، مراتع، کوه ها و... به عنوان انفال و ثروت‌های عمومی در اختیار حکومت اسلامی است تا طبق مصلحت‌های جامعه نسبت به آن‌ها عمل شود. دولت برای اینکه بتواند از منافع معادن در جهت پیشبرد اهداف کشور و توسعه اقتصادی به نفع افراد جامعه استفاده کند ، نیاز به دریافت حقوق دولتی دارد. حقوق دولتی به سهم دولت که ناشی از استخراج و بهره‌برداری هر واحد از ماده معدنی است اطلاق می‌شود. در حقیقت دلایل اصلی دریافت حقوق دولتی این است که معادن جزو ثروت های ملی هستند و باید به نفع عموم جامعه استفاده شوند. دولت باید از طریق این درآمد‌ها به توسعه بخش معدن و جبران آسیب های وارد شده به محیط طبیعی بپردازد. در همین راستا، دریافت حقوق دولتی ، از نظر قانونی ایراداتی دارد که باعث به وجود آمدن چالش هایی برای فعالین این عرصه شده است که روند تولید و بهره‌برداری از معادن را به شدت کند کرده و حتی باعث دل سردی فعالیت معدنکاران شده است . از جمله این چالش‌ها نبود یک فرمول مشخص برای محاسبه حقوق دولتی است. اگر دریافتی‌های دولت بدون توجه به موقعیت، درآمد، میزان استخراج و ... باشد، ضررهای احتمالی آن گریبان‌گیر معدکاران و کارکنان آن خواهدشد. همچنین دریافت حقوق دولتی بر اساس میزان مندرج در پروانه بهره‌برداری نوعی بی عدالتی است. زیرا ممکن است یک بهره‌بردار توانایی استخراج به میزان مندرج در پروانه را نداشته باشد اما باید حقوق دولتی را به همان میزان درج شده در پروانه پرداخت کند. یکی دیگر از مشکلات این است که دولت ، می‌تواند حقوق دولتی را بر مبنای ماده معدنی کانه‌آرایی یا فرآوری شده محاسبه و ابلاغ کند که این تصمیم‌گیری با سیاست حمایت از واحدهای فرآوری در تضاد است. زیرا واحدهایی که اقدام به تکمیل زنجیره خود کرده اند باید حقوق دولتی را به صورت درصدی از قیمت ماده معدنی فرآوری شده بپردازند.

اما چه راهکارهایی می‌توان برای حل مشکلات قانو‌گذاری این عرصه ارائه داد و روند رونق اقتصادی و توسعه‌ی معادن را تسهیل کرد؟ در این بخش راهکارهایی برای اصلاح قانون‌گذاری در محاسبه حقوق دولتی ارائه شده است که مختصرا به آن اشاره می‌کنیم.

بر اساس ماده 14 قانون معادن دارنده پروانه بهره‌برداری باید درصدی از بهای ماده معدنی موضوع پروانه را به نرخ روز در سر معدن به صورت استخراج شده یا کانه‌آرایی شده یا فرآوری شده به عنوان حقوق دولتی پرداخت کند. راهکاری که برای اصلاح این ماده ارائه شده این است که عبارت"کانه‌آرایی شده یا فرآوری شده" از متن قانون حذف شود. همچنین تبصره 2 ماده 14 هم که به درصد یادشده برای میزان ماده معدنی کانه‌آرایی شده یا فراوری شده می‌پردازد باید حذف شود. زیرا بر اساس این راهکار ،حقوق دولتی به صورت درصدی از بهای ماده معدنی استخراج شده محاسبه و وصول می‌شود. در این صورت سرمایه‌گذران به احداث واحدهای فرآوری تشویق می‌شوند و دولت نیز می‌تواند با وضع عوارض صادراتی از صادرات موادخام که نیاز تولید داخل است جلوگیری کند.

یکی دیگر از اصلاحاتی که باید در قانون معادن ایجاد شود تبصره 6 ماده 14 قانون معادن است که بر اساس این تبصره دولت مکلف است پانزده درصد از حقوق دولتی را به اعتبارات همان استان اضافه نماید. به طوری که تمام اعتبار یاد شده جهت زیر ساخت و رفاه و توسعه شهرستان با اولویت بخشی که معدن در آن واقع شده اختصاص یابد. این تبصره اعتبار یاد شده را به توسعه شهرستان اختصاص می‌دهد که استفاده از عبارت " استان" به جای شهرستان ،  در جهت پیشبرد اهداف توسعه استانی مناسب تر خواهد بود.

البته لازم به ذکر است اگرچه اصلاح قوانین و مقررات، چالش های حوزه معادن را تا حد زیادی رفع می‌کند اما این اصلاحات کافی نخواهد بود. تا زمانی که دولت سطح مداخله خود در قیمت گذاری را کاهش ندهد و همچنین امکان عرضه مواد معدنی در بورس کالا برای کشف قیمت پایه محاسبه حقوق دولتی وجود نداشته باشد مشکلات این عرصه ادامه خواهد داشت. همچنین دولت باید به افراد متخصص در این امر اعتماد کند و از نظرات آن‌ها برای قیمت‌گذاری و سایر مسائل تخصصی این حوزه استفاده کند تا بتوان هر چه بهتر مشکلات حوزه معادن و صنایع معدنی را سامان بخشید.

  • منبع : datikan.com

اخبار مرتبط

افزایش ۲۵ درصدی حقوق و مزایای کارکنان دولت در سال آینده

2 بهمن 1399
افزایش ۲۵ درصدی حقوق و مزایای کارکنان دولت در سال آینده

استخدام 27 دی ماه 1399

27 دی 1399
استخدام 27 دی ماه 1399

استخدام 24 دی ماه 1399

24 دی 1399
استخدام 24 دی ماه 1399

تحریم دارو، واکسن کرونا و اتهام سیاسی‌کاری به ایران؛ پرتقال‌فروش کیست؟

24 دی 1399
تحریم دارو، واکسن کرونا و اتهام سیاسی‌کاری به ایران؛ پرتقال‌فروش کیست؟

آماری از جنایات ریاض در یمن؛ فقر 80 درصدی و جان باختن 42 هزار بیمار

23 دی 1399
آماری از جنایات ریاض در یمن؛ فقر 80 درصدی و جان باختن 42 هزار بیمار

نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

23 دی 1399
نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

وزیر علوم: سازمان امور اداری و استخدامی 30 درصد از 50 درصد افزایش حقوق کارکنان دانشگاه‌ها را پذیرفت

23 دی 1399
وزیر علوم: سازمان امور اداری و استخدامی 30 درصد از 50 درصد افزایش حقوق کارکنان دانشگاه‌ها را پذیرفت

بررسی ابعاد حقوقی پیگیری ترور شهید سلیمانی؛ تأکید بر تشکیل جبهه مقاومت حقوقی

21 دی 1399
بررسی ابعاد حقوقی پیگیری ترور شهید سلیمانی؛ تأکید بر تشکیل جبهه مقاومت حقوقی

یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

21 دی 1399
یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

21 دی 1399
سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

دادستان کل کشور: اعضای شورای شهر باید مقابل تجاوز به حقوق عامه بایستند

20 دی 1399
دادستان کل کشور: اعضای شورای شهر باید مقابل تجاوز به حقوق عامه بایستند

توصیه‌های FATF برای همه کشورها جنبه الزامی دارد

20 دی 1399
توصیه‌های FATF برای همه کشورها جنبه الزامی دارد

ستاد حقوق بشر ایران: حوادث واشنگتن نشانه اضمحلال رژیم سست‌بنیان آمریکاست

20 دی 1399
ستاد حقوق بشر ایران: حوادث واشنگتن نشانه اضمحلال رژیم سست‌بنیان آمریکاست

استخدام 20دی ماه 1399

20 دی 1399
استخدام 20دی ماه 1399

استخدام 17دی ماه 1399

17 دی 1399
استخدام 17دی ماه 1399

استخدام 16دی ماه 1399

16 دی 1399
استخدام 16دی ماه 1399

استخدام 15دی ماه 139

15 دی 1399
استخدام 15دی ماه 139

استخدام 13دی ماه 1399

13 دی 1399
استخدام 13دی ماه 1399

استخدام 10دی ماه 1399

10 دی 1399
استخدام 10دی ماه 1399

تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری

10 دی 1399
تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری