27 خرداد 1399

حفظ محیط زیست نیازمند اراده ملی است

حفظ محیط زیست نیازمند اراده ملی است نجفی توانا : حفظ محیط زیست مانند جنگل‌ها، مراتع و منابع ملی نیاز به اراده ملی دارد.

داتیکان: یک حقوقدان گفت: حفظ محیط زیست مانند جنگل‌ها، مراتع و منابع ملی نیاز به اراده ملی دارد.

به گزارش داتیکان  به نقال از ایسنا گقت گو با علی نجفی توانا ، در رابطه با موضوع آتش سوزی‌های اخیر و بحث تخریب جنگل‌ها و منابع طبیعی کشور، اظهار کرد: متاسفانه مملکت ما به دلایل مختلف با چالش و بحران رو به تزایدی روبروست؛ کمربند سبز کشور تخریب شده و در حاشیه جنگل‌ها، خانه‌ها و ویلاها به صورت شبانه روزی ساخته می‌شود و با ایجاد مراکز تفریحی داخل جنگل‌ها و یا تبدیل آنها به چراگاه‌ حیوانات جنگل‌های کشور از درون در حال نابود شدن هستند.

وی با بیان اینکه "دلایل این وضعیت بحرانی را می‌توان به چند گروه تقسیم کرد"، گفت: اولا چون وضعیت اقتصادی کشور ضعیف است و بحران بیکاری فراگیر شده، بسیاری از جوانان حتی تحصیلکرده‌های کشور به صورتی سعی در امرار معاش حتی از طریق نامشروع دارند و چون نمی‌توانند با ابزار مشروع به اهداف مطلوب دست یابند لذا به اقداماتی مانند تصرف منابع طبیعی، کاشت درختان میوه، ساخت ویلا و تفرجگاه‌ در جاده‌ها اقدام می‌کنند.

این وکیل دادگستری دومین علت از بین رفتن جنگل‌های کشور را "ناتوانی جنگلبانان در حراست از جنگل‌ها" دانست و عنوان کرد: چرا باید بعد از انقلاب با توجه به این همه شعارهای تند و تیز،  اینگونه جنگل از یک گستره وسیع تبدیل به یک کمربند نازک شود؟ ویلاهایی در شهرهای ساحلی شمال به سمت جنگل ساخته می‌شود و یا کارخانه‌هایی که در دل جنگل‌ها ساخته شده‌اند که شبانه درختان به غارت رفته‌اند. بنابراین نیروهای ما در این زمینه بسیار ضعیف عمل می‌کنند و به نظر می‌رسد که با نگاه مجدد به مدیریت سازمان جنگل‌ها و مراتع، باید پلیس جنگل‌ها به فوریت تشکیل شود.

نجفی توانا یکی دیگر از دلایل از بین رفتن بافت جنگلی کشور را "واگذاری جنگل‌ها از طریق رانت به بخشی از افراد برای استفاده از چوب آن بیان کرد و گفت": خبرهای این اقدامات را در رسانه‌های داخلی و خارجی بعضا با ذکر نام و عنوان برخی بستگان مقامات این تخریب عمدی شاهد هستیم.

وی موضوع دیگر را به مدیریت کلان کشور در جهت حفظ منابع و جنگل‌های کشور مرتبط دانست و تصریح کرد: در این رابطه یا مدیران ما تخصص لازم را ندارند و مراقبت و حفاظت لازم را انجام نمی‌دهند و یا اینکه چشم بر تخریب عمدی بسیاری از این جنگل‌ها می‌بندند. دسته دیگر از عوامل نیز به انجام مراقبت‌های ویژه در رابطه با جنگل‌ها و مراتع مربوط است. بسیاری از اشخاص به طور شبانه با بریدن درختان و یا آسیب زدن جنگل‌ها آنها را تبدیل به زمین‌های خالی از درخت و اشجار می‌کنند و بعد آرام آرام آنها را به تصرف درآورده و بعضا با برخی از محافظین که به عمد و یا خطا دیده را نادیده می‌انگارند، این اراضی در دل جنگل‌ها تبدیل به اراضی بدون درخت و مزارع شده و سپس برای ساخت ویلا مبدل می‌گردد.

این حقوقدان از دیگر مشکلات کشور در رابطه با حفظ جنگل‌ها را "قوانین ضعیف در این خصوص اعلام کرد و ضمن اشاره به برخی از این قوانین، اظهار کرد: ما برای مبارزه با جنگل‌خواری، زمین‌خواری، مرتع خواری و کوه خواری و... قبل از اینکه به مجازات بیاندیشیم باید به پیشگیری توجه کنیم و پیشگیری باید از نوع وضعی باشد. تشکیل گروه‌ها و گردان‌های مراقبین که در قالب پلیس جنگل ملازمه دارند یکی از موارد پیشگیری این اقدام است و راه دیگر استفاده از انجمن‌های دلسوز، دلسوخته و علاقه‌مند به سلامت محیط و کشور است که می‌توانند به عنوان نهادهای مدنی باشند.

نجفی توانا افزود: بدون نهادهای مدنی حاکمیت نمی‌تواند به وظایف خود درست عمل کند، همانطور که در 40 سال گذشته در بحث جنگل، مرتع، دریا و کوه نتوانسته عمل کند و ما با هزاران پرونده‌ زمین خواری و جنگل‌ خواری و... مواجه هستیم. بنابراین وجود این انجمن‌ها باعث خواهد شد در صورتی که به آنها اختیار قانونی داده شود و این نهادهای مردمی را به رسمیت بشناسیم و حتی به افراد علاقه مند کارت محافظت از منابع طبیعی بدهیم،‌ با توجه به اینکه احساس مسئولیت می‌کنند و گزارش‌های لازم را در بحث تخریب جنگل چه به صورت عمدی و چه به صورت غیرعمدی خواهند داد، این اشخاص می‌توانند در کنار حاکمیت در نهادهای مربوطه و گردان‌های حفظ جنگل به مراقبت‌های لازم بپردازند و با طرح شکایت و گزارش و ادای شهادت به موقع، زمینه لازم برای پیشگیری را فراهم کنند و وقتی افراد خاطی متوجه شوند که هموطنان آنها این اختیار را دارند که در این خصوص مداخله کنند دیگر یک عده پلیس معدود جنگل نخواهیم داشت، بلکه همه افراد چشم و گوش نظام قضایی و اداری کشور خواهند شد و از این منابع کمیاب و در حال نابودی مراقبت خواهند کرد.

وی در خصوص قوانین موجود در رابطه با حفاظت از جنگل‌ها و مراتع خاطرنشان کرد: ما باید بین تخریب درخت و آتش زدن جنگل تفکیک قائل شویم. در ماده 6 لایحه قانونی حفظ و گسترش فضای سبز در شهرها مصوب سال 88، آمده است که "هر کسی عالماً و عامداً و بر خلاف مقررات این قانون مرتکب قطع شده و یا موجبات از بین رفتن درختان مشمول این قانون را فراهم سازد علاوه بر ‌حبس جنحه تا سه سال و پرداخت جزای نقدی بر حسب نوع و محیط سن درخت و موقعیت آن از یک هزار ریال تا یکصد هزار ریال محکوم خواهد ‌شد" که باید گفت این قانون ناقص، ضعیف و غیر کارشناسی برای افراد خاطی به ویژه‌ در داخل شهرها جایزه تعیین کرده و در واقع نوعی مشوق است.

این حقوقدان در ادامه گفت: تمام افرادی که برج‌های آنچنانی ساختند با نوعی نگاه ضد منابع طبیعی و همچنین با دیدگاه جنایتکارانه ابتدا درختان بسیاری از باغ‌ها را خشک می‌کنند و بعد با گرفتن مجوز که متاسفانه مسئولین شهرداری هم با آنها همکاری می‌کنند، مبادرت به ساخت برج‌های آنچنانی می‌نمایند و بعد از آن درختان اطراف این ساختمان‌ها را با مواد شیمیایی خشک می‌کنند که هر انسان نابینایی هم از کنار این درختان و ساختمان‌ها رد شود آثار این اقدامات و جنایات ضد طبیعت را خواهد دید اما جای تعجب دارد که چرا مسئولین این فجایع را نمی‌بینند.

نجفی توانا یادآور شد: متاسفانه قانونگذار غیر متخصص ما هم بی توجه شرط کاشت 30 اصله درخت و یا مجازات 6 ماه تا 3 سال حبس را تعیین کرده است که ماده 688 قانون سابق، از این جهت مترقی‌تر بود، چون شاید این قانون با فلسفه خاصی تصویب شده و علاقه‌ای برای مجازات برخی از اشخاص نداشتیم.

وی با بیان اینکه "ضعف مدیریت تقنینی در این رابطه وجود دارد" گفت: به عنوان یک حقوقدان باید بگویم که اسفبار است که این ارزش‌های حیاتی غیر قابل جبران در برابر چشم ما و در داخل شهرها و اطراف آن از بین می‌رود و ما چنین قوانین ناقص و ناتوانی داشته و ادعای مبارزه با جنگل‌ خواری، قطع اشجار و جرایم علیه محیط زیست را سر می‌دهیم، اما در عمل هیچ توفیقی پیدا نمی‌کنیم.

این وکیل دادگستری افزود: روی سخنم با مسئولین قضایی کشور است که با شعار جدید مدیریت را در دست دارند و بنابراین بهتر است نیروهای انتظامی تحت امر قوه قضائیه به عنوان ضابط دادگستری به عنوان گزارش کننده به سراسر شهرها گسیل شوند که خواهیم دید هر کدام هزاران صفحه گزارش از اینگونه تخریب‌ها و قطع اشجار نزد مقامات قضایی ارسال خواهند کرد. این اقدام باعث می‌شود تا آنهایی که مرتکب جرم شده و بدون مجازات مانده‌اند، مجازات شوند و دیگران نیز از بعد ارعابی و تنبیهی دیگر دست به قطع درختان نزنند و البته شهرداری هم باید در این زمینه بیشتر فعال باشد.

نجفی توانا در خصوص موضوع آتش زدن عمدی درختان بیان کرد: همانطور که تخریب و قطع اشجار ممنوع است و دارای مجازات خاص خود می‌باشد، تخریب و آتش زدن جنگل‌ها نیز به موجب قانون ممنوع بوده و برای مرتکبان کیفرهای بسیار شدید در نظر گرفته شده است.

وی اضافه کرد: در ماده 47 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها و مراتع پیش بینی شده که "هر کسی در جنگل عمدا آتش سوزی ایجاد کند به حبس مجرد از 3 تا 10 سال محکوم خواهد شد و در صورتی که مرتکب مامور جنگلبانی باشد به حداکثر مجازات مذکور محکوم می‌شود" که البته این قانون مربوط به سال‌های گذشته است در حالی که ما ادعا می‌کنیم مجلس و دولتی مترقی‌تر داریم، اما قوانین ما روز به روز در بحث حفاظت و حمایت از منابع طبیعی و محیط زیست ضعیف‌تر شده و تتمه قدرت قانون را هم با ضعف مدیریت به این ترتیب تکمیل می‌کنیم تا اینکه هیچ مراقبت قابل توجهی از منابع، مراتع و جنگل‌هایی که شاهرگ حیاتی کشور تلقی می‌شوند را به نحو مطلوب و استاندارد داشته باشیم.

این حقوقدان با اشاره به مواد 45 و 46 قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها و مراتع گفت: باید توجه داشت که این قانون مربوط به سال‌های قبل از انقلاب است و مترقی‌تر از قوانینی است که بعد از انقلاب تصویب کردیم. بنابراین ملاحظه می‌شود که هم در خصوص آتش زدن عمدی و غیرعمدی ما قانون داریم اما چون مراقبت لازم نداریم، نیروهای ما از لحاظ عِدّه و عُدّه کافی نیستند و هم اینکه حقوق کمی می‌گیرند و اگر در راستای وظایف خود تیراندازی کنند و کسی مجروح شود مورد حمایت قرار نمی‌گیرند و بعضا به قصاص و مجازات‌های دیگر محکوم می‌شوند، دیگر این مامورها توجهی به اقدامات خلاف دیگران نخواهند داشت و از کنار  آن می‌گذرند تا مورد هجمه قرار نگیرند.

نجفی توانا خاطرنشان کرد: ما باید با بازنگری فوری در قوانین موجود و افزایش تعداد مراقبین جنگل‌ها، ایجاد نهادهای مدنی و دادن کارت مراقبت از مراتع و جنگل‌ها به مردم از آنها حفاظت کنیم. استفاده از نهادهای مدنی و جلب مشارکت مردمی نیاز به عرضه و قدرت مدیریتی دارد که فکر می‌کنی=م مدیران ما از چنین توانمندی برخوردار باشند و لذا استفاده از مشارکت مردمی در راستای گردان و لشکر مراقبت از جنگل ضروری است.

وی تاکید کرد: معتقدم در شرایط فعلی می‌توانیم از بسیجیان، ارتشیان و سپاهیان کمک بگیریم و با توجه به اینکه فعلا در شرایط جنگی به سر نمی‌بریم به آنها ماموریت مراقبت از جنگل‌ها بدهیم که به این ترتیب نقص مراقبت برطرف خواهد شد و حفاظت به درستی انجام می‌شود.

این حقوقدان با تاکید بر "افزایش مجازات کسانی که طی سال‌های اخیر مراتع و جنگل‌ها را تبدیل به ویلا کرده‌اند"، گفت: این اموال باید مصادره و به بیت المال برگردد تا اعتماد مردم نسبت به توانمندی مدیران احیا شود تو آنها با علاقه بیشتری  در مسیر حمایت از منافع خودشان که منابع ملی کشور است با دولت همکاری کنند.

نجفی توانا در پایان گفت: حفظ محیط زیست مانند جنگل‌ها، مراتع و منابع ملی نیاز به اراده ملی دارد و ‌به صورت جزیره‌ای، مقطعی و نهادی عمل کردن در مبارزه با حجمی از طمع و آزمندی و رانت خواری نمی‌توان موفق بود. اگر واقعا اعتقاد داریم که به فکر مردم هستیم و معتقدیم که قصد خدمتگزاری مردم را داریم از همین امروز باید در صدد تشکیل یک کمیته فراقوه‌ای باشیم که این کمیته با تدوین برنامه، ارائه طرح‌های قانونی و تجهیز نهادهای نظامی برای حفاظت از جنگل، ایجاد نهادهای مردمی، تغییر قانون،‌ تشدید مجازات، اعاده اموال ناشی از تخریب جنگل‌ها و منابع به بیت المال، تدابیری اتخاذ کند که ثمربخش باشد و الا با این شمع این حجم از آب هیچ گاه گرم نخواهد شد.

 

 

*برای اطلاع از آخرین همایش‌های حقوقی، تازه‌های نشر حقوقی، استخدام حقوقی، مشاوره حقوقی و سایر اخبار حقوقی به سایت داتیکان مراجعه نمایید.

  • منبع : www.isna.ir

اخبار مرتبط

رفع تصرف ۹۴ هکتار از اراضی ملی و منابع طبیعی

11 مرداد 1399
رفع تصرف ۹۴ هکتار از اراضی ملی و منابع طبیعی

عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران

7 مرداد 1399
عدم شفافیت در حوزه قانون‌گذاری مشکل اصلی معدنکاران

کوه‌ها و جنگل‌ها متعلق به عموم مردم است و به عنوان املاک موقوفه ثبت نمی‌شوند

7 مرداد 1399
کوه‌ها و جنگل‌ها متعلق به عموم مردم است و به عنوان املاک موقوفه ثبت نمی‌شوند

The Illegal Wildlife Trade in China

6 مرداد 1399
The Illegal Wildlife Trade in China

وجود قوانین معارض در حوزه معادن

25 تیر 1399
وجود قوانین معارض در حوزه معادن

خدمات قضایی رایگان به مددجویان کمیته امداد و بهزیستی ارائه می‌شود

18 تیر 1399
خدمات قضایی رایگان به مددجویان کمیته امداد و بهزیستی ارائه می‌شود

وبینار محیط زیست با موضوع «حق بر محیط زیست با کیفیت در دوران کوید 19» 

19 خرداد 1399
وبینار محیط زیست با موضوع  «حق بر محیط زیست با کیفیت در دوران کوید 19» 

تاثیرات مثبت معدنکاری بر محیط ‌زیست

17 خرداد 1399
تاثیرات مثبت معدنکاری بر محیط ‌زیست

بررسی ابعاد حقوقی آتش‌سوزی جنگل‌های زاگرس

17 خرداد 1399
بررسی ابعاد حقوقی آتش‌سوزی جنگل‌های زاگرس

حمایت حقوقی از گیاهان دارویی ایرانی نگاهی تطبیقی و کاربردی

6 خرداد 1399
حمایت حقوقی از گیاهان دارویی ایرانی نگاهی تطبیقی و کاربردی

لایحه حمایت از محیط‌بانان تصویب شد

27 اردیبهشت 1399
لایحه حمایت از محیط‌بانان تصویب شد

رییس قوه قضاییه از بیمارستان سیار تخصصی ۵۰۰ تختخوابی شهید آیت الله صدوقی بازدید کرد .

26 فروردین 1399
رییس قوه قضاییه از بیمارستان سیار تخصصی ۵۰۰ تختخوابی شهید آیت الله صدوقی بازدید کرد .

نخستین کنفرانس ملی محیط زیست سالم و توسعه پایدار در پرتو حقوق شهروندی چالشها و راهبردها

9 دی 1398
نخستین کنفرانس ملی محیط زیست سالم و توسعه پایدار در پرتو حقوق شهروندی چالشها و راهبردها

آفرینش اثر حقوقی با علام اراده

8 دی 1398
آفرینش اثر حقوقی با علام اراده

سلسله نشست های تخصصی «رویکرد جرم‌شناسی فرهنگی سبز به جرایم زیست محیطی در عرصه سرمایه داری نو»

26 آذر 1398
سلسله نشست های تخصصی «رویکرد جرم‌شناسی فرهنگی سبز به جرایم زیست محیطی در عرصه سرمایه داری نو»

حق اعتراض در خطر انقراض

17 مهر 1398
حق اعتراض در خطر انقراض

فراخوان عضویت در تیم موت کورت حقوق بین الملل

7 مهر 1398
فراخوان عضویت در تیم موت کورت حقوق بین الملل

کلید معافیت سازمان محیط زیست از "هزینه دادرسی" در دست نمایندگان مجلس

6 مرداد 1398
کلید معافیت سازمان محیط زیست از

پایمال کردن

31 تیر 1398
پایمال کردن

نشست رئیس قوه‌قضائیه با فعالان محیط زیستی

24 تیر 1398
نشست رئیس قوه‌قضائیه با فعالان محیط زیستی