وجود قوانین معارض در حوزه معادن
25 تیر 1399

وجود قوانین معارض در حوزه معادن

تعارض قوانین معادن و محیط زیست همواره چالشی جدی برای معدنکاران و محیط زیست بوده است در این یادداشت به بررسی قوانین معارض و راهکارهای حل آن می‌پردازیم

فاطمه آجرلو

داتیکان : محیط ‌زیست به عنوان یکی از ارکان توسعه پایدار هر کشوری ، مورد توجه عموم مردم است و بدون توجه به آن، منابع طبیعی و انسانی دچار نقص خواهند شد و پیامدهای ناگواری بر روی کره خاکی و جوامع انسانی خواهد داشت. از طرفی ایران از نظر تنوع و میزان انباشت ذخایر معدنی نیز جزو غنی ترین کشورهای جهان است. بخش معدن نیز به سبب ماهیت خود درون مجموعه بزرگ منابع طبیعی و محیط ‌زیست قرار گرفته است. اما این توضیحات چه ارتباطی با موضوع تعارض قوانین در حوزه معادن دارد؟

همان طور که می‌دانیم ماهیت فعالیت معدنکاری به گونه‌ای است که منابع طبیعی را تحت تاثیر جدی قرار می‌دهد. استخراج و فرآوری مواد معدنی به خصوص در معادن روباز نقش مهمی در مشکلات زیست محیطی از قبیل کاهش سطح جنگل‌ها ، فرسایش خاک و آلودگی آب و هوا دارد. به همین دلیل معدنکاران باید فعالیت خود را با مجوز از سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور آغاز کنند. اما مشکلی که در این زمینه وجود دارد و در خیلی از موارد باعث سردرگمی فعالان این عرصه شده ، تعارض قوانین معدنی با محیط ‌زیست است که باعث شده سرمایه‌گذاری در این بخش با مشکلات جدی رو به رو شود و ظرفیت‌های عظیم این بخش متروک بماند. در واقع بخش معادن و محیط زیست نه به عنوان مجموعه‌های در هم تنیده بلکه به عنوان بخش‌های مزاحم با یک دیگر رفتار می‌کنند .

قانون‌گذار در ماده 24 قانون معادن ، صدور پروانه اکتشاف در داخل جنگل‌ها و مراتع ، پارک‌های ملی و طبیعی و پناهگاه‌های حیات وحش و مناطق حفاظت شده را منوط به دریافت اجازه از سازمان جنگل‌ها و مراتع می‌داند و در بقیه مراحل، دریافت مجوز را لازم نمی‌داند. اما همین قانون‌گذار در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها و مراتع ، استعلام وزارت در کلیه مراحل اعم از اکتشاف و بهره برداری در تمام منابع ملی و اراضی دولتی را لازم دانسته است که این دو قانون به وضوح با یک دیگر تعارض دارند.

 

به عبارتی قانون معادن، استعلام وزارت خانه را فقط در مرحله اکتشاف و در موارد مذکور لازم می‌داند در حالی که در قانون حفاظت و بهره برداری از جنگل‌ها وزارت خانه باید در هر دو مرحله‌ی اکتشاف و بهره برداری و در کلیه منابع ملی و اراضی دولتی از سازمان جنگل‌ها و مراتع استعلام بگیرد. در هر صورت، هر دو نهاد به قانون خود عمل کردند و اقدام آن‌ها کاملا قانونی است. اما این تعارض های موجود باعث از بین رفتن حقوق بخش سرمایه‌گذار و حقوق مربوط به مردم می‌شود که باید از منایع طبیعی برخوردار باشند.

 

به دلیل وجود ظرفیت‌های بالقوه در بخش معدن، بازنگری و پالایش قوانین این بخش می‌تواند چشم انداز روشنی را برای توسعه معادن و صنایع معدنی ترسیم کند.

از آن‌جا که همیشه محدوده‌ی مورد اکتشاف بزرگ‌تر از محدوده بهره‌برداری است ، پیشنهاد می‌شود قانون حفاظت و بهره‌برداری از جنگل‌ها اصلاح شود . به نظر می‌رسد استعلام در خصوص محدوده‌ی بهره‌برداری چندان اهمیتی ندارد زیرا همان طور که گفته شد ، اصولا محدوده بهره‌ برداری کوچک‌تر از محدوده‌ی اکتشاف است و یک بار استعلام در مرحله اکتشاف کفایت می‌کند.

یکی دیگر از مواردی که در قانون به آن کمتر توجه شده ، نبود ضمانت اجرای قوی در نظارت بر عملکرد معدنکاران در حفظ و نگه‌داری محیط زیست است که خود عاملی برای از بین رفتن تمایل و رغبت سازمان محیط زیست در همکاری با وزارت صنعت، معدن و تجارت است.

 

همچنین نمی‌توان انتظار داشت که تنها حل مشکل تعارض قوانین، تمام مشکلات محیط زیست را حل کند. چرا که نقش عوامل دیگر از قبیل آگاه سازی مردم و نهادینه کردن آن در فرهنگ و رفتارهای اجتماعی بسیار مهم است. علاوه بر آن بخش معادن و محیط زیست باید تعامل بیشتری در رابطه با وضع قوانین ، آیین نامه ها، دستورالعمل ها و ... داشته باشند تا بیش از این شاهد تخریب محیط زیست و اتلاف سرمایه‌های کلان بخش معدن نباشیم.

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

4 فروردین 1400
آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

اولتیماتوم روسیه به توئیتر: فیلتر می شوید

27 اسفند 1399
اولتیماتوم روسیه به توئیتر: فیلتر می شوید

گاردین افشا کرد؛ نقش ملکه در تعیین قوانین انگلیس در راستای منافع شخصی

20 بهمن 1399
گاردین افشا کرد؛ نقش ملکه در تعیین قوانین انگلیس در راستای منافع شخصی

تشدید اختلافات در جبهه معارضان سوریه؛ نمایندگان ریاض عقب کشیدند

7 بهمن 1399
تشدید اختلافات در جبهه معارضان سوریه؛ نمایندگان ریاض عقب کشیدند

بشیری: استکبار جهانی به دنبال این است که اقتصاد ما را بهم بریزد

30 دی 1399
بشیری: استکبار جهانی به دنبال این است که اقتصاد ما را بهم بریزد

رسیدگی به پرونده‌ها در شوراهای حل اختلاف تابع قوانین آیین دادرسی مدنی و کیفری خواهد بود

30 دی 1399
رسیدگی به پرونده‌ها در شوراهای حل اختلاف تابع قوانین آیین دادرسی مدنی و کیفری خواهد بود

نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

23 دی 1399
نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

بخشدار سابق و چند دهیار پیشوا دستگیر شدند

20 دی 1399
بخشدار سابق و چند دهیار پیشوا دستگیر شدند

پیام تسلیت آیت‌الله رئیسی در پی درگذشت امام جمعه سابق ملایر

6 آبان 1399
پیام تسلیت آیت‌الله رئیسی در پی درگذشت امام جمعه سابق ملایر

بازدید معاون نظارت و بازرسی دادگستری تهران از حوزه قضایی شهر قدس

30 مهر 1399
بازدید معاون نظارت و بازرسی دادگستری تهران از حوزه قضایی شهر قدس

طرح ملی ساماندهی و تنقیح قوانین و مقررات ثبتی کشور کلید خورد

30 مهر 1399
طرح ملی ساماندهی و تنقیح قوانین و مقررات ثبتی کشور کلید خورد

قوانین سردفتری متناسب با شرایط روز باشد

23 مهر 1399
قوانین سردفتری متناسب با شرایط روز باشد

یک حقوقدان: گرداندن متهمان در سطح شهر غیراخلاقی است

20 مهر 1399
یک حقوقدان: گرداندن متهمان در سطح شهر غیراخلاقی است

ارائه پیش‌نویس «لایحه اصلاح پاره‌ای از قوانین قضایی» برای کسب نظر حقوقدانان

19 مهر 1399
ارائه پیش‌نویس «لایحه اصلاح پاره‌ای از قوانین قضایی» برای کسب نظر حقوقدانان

 مجموعه قوانین کاربردی حاکم بر صادرات و واردات و امور گمرکی

15 مهر 1399
 مجموعه قوانین کاربردی حاکم بر صادرات و واردات و امور گمرکی

راه اندازی اتاق دادرسی الکترونیک در ۹ حوزه قضایی استان گلستان

9 مهر 1399
راه اندازی اتاق دادرسی الکترونیک در ۹ حوزه قضایی استان گلستان

دسترسی قضات به قوانین و مقررات با تلفنهای همراه

7 مهر 1399
دسترسی قضات به قوانین و مقررات با تلفنهای همراه

دامنه مجازات سلب حیات باید در جامعه کاهش یابد

5 مهر 1399
دامنه مجازات سلب حیات باید در جامعه کاهش یابد

گره زدن رفع مشکلات داخلی به مسائل خارجی، اشتباه راهبردی است

31 شهریور 1399
گره زدن رفع مشکلات داخلی به مسائل خارجی، اشتباه راهبردی است

شهردار جدید رودهن بازداشت شد

30 شهریور 1399
شهردار جدید رودهن بازداشت شد