نقض استقلال مجلس با حضور نهادهای دیگر در هیات نظارت
20 مرداد 1399

نقض استقلال مجلس با حضور نهادهای دیگر در هیات نظارت

کامبیز نوروزی، حقوقدان در گفت‌وگو با داتیکان:

داتیکان: کامبیز نوروزی، حقوقدان در گفت‌وگو با داتیکان:

نظارت بر نمایندگان اگرچه همواره از ابعاد مختلف مورد تاکید بوده، اما این روزها وارد فاز جدیدی شده است. نظارتی که تا پیش از این تاکید می‌شد باید داخلی باشد و استقلال وکلای ملت را تحت‌الشعاع خود قرار ندهد، حالا قرار است به‌وسیله خود نمایندگان دستخوش تغییر شود.

نمایندگان مجلس یازدهم خبر از تدوین طرحی داده‌اند که براساس آن و به منظور تقویت نظارت بر نمایندگان، قرار است سازوکار هیات نظارت بر رفتار نمایندگان را تغییر دهند.

ابوالفضل ابوترابی، نماینده نجف‌آباد در مجلس و عضو کمیسیون شوراها و امور داخلی جزییات این طرح به تغییراتی در ترکیب این هیات اشاره کرده است. او در این باره توضیح می‌دهد: «ترکیب این هیات از رئیس کمیسیون حقوقی و قضایی به عنوان رئیس، دو نفر از نمایندگان به انتخاب مجلس، یک نفر از قضات دیوان عالی کشور با پیشنهاد رئیس قوه قضائیه و به انتخاب مجلس و یک نفر از حقوقدانان شورای نگهبان به معرفی دبیر شورای نگهبان و انتخاب مجلس است.»

این اتفاق موضوعی است که در روزهای گذشته واکنش‌های بسیاری را به همراه داشته است. بسیاری از کنشگران سیاسی و اجتماعی تاکید دارند که ورود نهادهای دیگر به این هیات علاوه براینکه استقلال قوا و آزادی بیان نمایندگان را تحت‌تاثیر قرار می‌دهد با قوانین بالادستی هم مغایر است.

موضوعی که البته به نظر می‌آید شورای نگهبان و آیت‌الله احمد جنتی، دبیر این شورا نسبت به عملی شدن آن بی‌تمایل نیستند.  چنانکه آیت‌الله جنتی در روزهای ابتدایی آغاز به کار مجلس یازدهم در جلسه‌ای خطاب به نمایندگان تاکید کرده است: «قانون را اصلاح کنید تا شورای نگهبان بتواند مانع ادامه نمایندگی فرد دچار انحراف شود.»

اما به نظر می‌آید اگر قرار به اصلاح قانون در سطح مورد تمایل شورای نگهبان باشد، ابتدا باید اصلاح قانون اساسی در دستورکار قرار گیرد تا اختیارات شورای نگهبان که طبق اصل ۹۹ تنها متوجه نظارت بر انتخابات ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و خبرگان رهبری است به بعد از انتخابات هم تسری پیدا کند.

 

کامبیز نوروزی، حقوقدان در گفت‌وگو با «داتیکان» درباره طرح اصلاح قانون نظارت بر رفتار نمایندگان که گفته می‌شود قرار است بر اساس مفاد آن اعضایی از شورای نگهبان و دیوان عالی کشور در این هیات حضور داشته باشند، بیان می‌کند: به اعتقاد من نقض استقلال قوه مقننه در این اصلاحیه مطرح است. حضور غیر نمایندگان در هیات نظارت بر رفتار نمایندگان با استقلال قوه مقننه مغایرت دارد.

این وکیل پایه یک دادگستری درباره ابعاد حقوقی چنین طرحی عنوان می‌کند: این مغایرت اول از این جهت است که ظاهرا آقایان به این قائل شده‌اند که نظارت شورای نگهبان بر رفتار نمایندگان نظارت مستمر است.

او در ادامه می‌افزاید: تالی فاسد چنین تفسیری این است که شورای نگهبان در دوره نمایندگی یک نماینده مجلس می‌تواند از او سلب صلاحیت کند، در نتیجه نمایندگی آن فرد در مجلس ملغی تلقی خواهد شد. چنین موضوعی خلاف اصل ۵۶ قانون اساسی یعنی اصل حاکمیت ملی است و همچنین با استقلال نمایندگان و اصول ۸۴ و ۸۶ قانون اساسی هم مغایرت دارد.

نوروزی با اشاره به اختلاف‌نظرهایی که همواره بین کنشگران درباره نحوه اجرای نظارت استصوابی وجود داشته، می‌گوید: به جز اینها درباره نظارت استصوابی شورای نگهبان همواره بحث و تردیدهای حقوقی فراوان وجود داشته است این تفسیر موسع از استمرار نظارت استصوابی در دوره نمایندگی مجلس، مبانی شئون نمایندگی را متزلزل می‌کند.

این حقوقدان همچنین درباره حضور یک قاضی در هیات نظارت بر رفتار نمایندگان هم عنوان می‌کند: حضور یک قاضی از بیرون قوه مقننه هم به همین نحو است و با اصول استقلال قوه مقننه سازگاری ندارد. اگر پیشنهاد کنندگان این طرح نظرشان بر استفاده از کارشناسس حقوقی است می‌توانند مشاور حقوقی بگیرند. علاوه بر این در میان خود نمایندگان مجلس معمولا نمایندگانی هستند که سابقه کار  قضایی دارند و می‌توانند از آنها استفاده کنند.

نورزوی در ادامه با تاکید بر اینکه نمایندگی مجلس شئونی دارد که برخی شئون قانونی و برخی هم اخلاقی هستند، می‌افزاید: از این موضوع در تحلیل‌های حقوقی در طبقه‌بندی شئون حرفه‌ای یاد می‌کنیم. در شئون حرفه‌ای دستگاه نظارتی باید از همان حرفه باشد. به عنوان مثال در حرفه وکالت خود وکلا، در روزنامه‌نگاری خود روزنامه‌نگاران، در پزشکی خود پزشکان و ... باید بر شئون حرفه‌ای نظارت کنند. افراد اهل یک حرفه‌ صلاحیت نظارت بر حرفه دیگر را ندارند، به این دلیل ساده که اهل آن حرفه نیستند.

این وکیل پایه یک دادگستری همچنین تاکید می‌کند: چنین طرحی به اعتقاد من موجب تزلزل بیشتر استقلال قوه قانونگذاری در ایران خواهد شد.

این حقوقدان علاوه بر این با تاکید بر اصل بی‌طرفی در موضوع نظارت بر حرفه‌‌های مختلف می‌گوید: مسئله اصلی این است که این هیات باید به صورت بی‌طرفانه بر حرفه نمایندگی و کار نمایندگان مجلس نظارت کند. حداقل این کار نظارت اخلاقی است.

او در ادامه توضیح می‌دهد: اگر نماینده‌ای در جریان انجام وظایف نمایندگی خود به افراد توهین کند، به آنها دروغ ببندد، هیاهو کند و ... شرط اساسی این است که هیات نظارت بر رفتار نمایندگان به صورت بی‌طرفانه در این خصوص عمل کند. البته در همه این سال‌ها نه تنها در مجلس فعلی که در ادوار گذشته هم، ما تاثیرگذاری چندانی از این هیات مشاهده نکرده‌‌ایم. 

 

*برای اطلاع از اخرین همایش های حقوقی ، تازه های نشر حقوقی ، استخدام حقوقی ، مشاوره حقوقی و سایر اخبار حقوقی به سایت داتیکان مراجعه نمایید .  

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

4 فروردین 1400
قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

4 فروردین 1400
دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

26 اسفند 1399
مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

غلامرضا رفیعی: طرح مجلس درباره ممنوعیت خرید بازیکن خارجی اگرچه غیرمعمول، اما خلاف قانون نیست

26 بهمن 1399
غلامرضا رفیعی: طرح مجلس درباره ممنوعیت خرید بازیکن خارجی اگرچه غیرمعمول، اما خلاف قانون نیست

واکنش‌ها به تبرئه ترامپ؛ نژادپرستی در آمریکا پیروز شد

26 بهمن 1399
واکنش‌ها به تبرئه ترامپ؛ نژادپرستی در آمریکا پیروز شد

نقض سیستماتیک حقوق بشر در بحرین به موازات اتحاد آل خلیفه و صهیونیست‌ها

26 بهمن 1399
نقض سیستماتیک حقوق بشر در بحرین به موازات اتحاد آل خلیفه و صهیونیست‌ها

از معلمان مقابل مجلس

26 بهمن 1399
از معلمان مقابل مجلس

طرح شفافیت آرا این هفته دوباره در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد

26 بهمن 1399
طرح شفافیت آرا این هفته دوباره در دستور کار مجلس قرار می‌گیرد

تخفیف 30 درصدی هزینه صدور گواهی پایان کار در طرح تامین مسکن

26 بهمن 1399
تخفیف 30 درصدی هزینه صدور گواهی پایان کار در طرح تامین مسکن

مجلس مقدمات الحاق زمین‌های مستعد برای شهرها را فراهم کرد

25 بهمن 1399
مجلس مقدمات الحاق زمین‌های مستعد برای شهرها را فراهم کرد

جهت گیری نوین اقتصادی مجلس در گام دوم انقلاب اسلامی

25 بهمن 1399
جهت گیری نوین اقتصادی مجلس در گام دوم انقلاب اسلامی

بودجه اصلاحی ۱۴۰۰ بدون اصلاحات جدی در راه بهارستان/ خبری از تعامل نیست

24 بهمن 1399
بودجه اصلاحی ۱۴۰۰ بدون اصلاحات جدی در راه بهارستان/ خبری از تعامل نیست

باید برای تسهیل امور در مسیر اتحادیه اوراسیا نقشه راه مشخصی آماده کنیم

20 بهمن 1399
باید برای تسهیل امور در مسیر اتحادیه اوراسیا نقشه راه مشخصی آماده کنیم

قالیباف: رویکرد وزارت خارجه از ۲۰ سال پیش باید اقتصادی ـ سیاسی می‌شد/ رهبر انقلاب فرمودند سفر را به تاخیر نیاندازید

19 بهمن 1399
قالیباف: رویکرد وزارت خارجه از ۲۰ سال پیش باید اقتصادی ـ سیاسی می‌شد/ رهبر انقلاب فرمودند سفر را به تاخیر نیاندازید

حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

19 بهمن 1399
حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

وزارت راه باید برای صندوق‌های سرمایه گذاری ساخت مسکن سرمایه‌گذار بیاورد

19 بهمن 1399
وزارت راه باید برای صندوق‌های سرمایه گذاری ساخت مسکن سرمایه‌گذار بیاورد

ایثارگران شاغل شرکتی و قراردادی برای تبدیل وضعیت نیاز به سهمیه و آزمون ندارند

19 بهمن 1399
ایثارگران شاغل شرکتی و قراردادی برای تبدیل وضعیت نیاز به سهمیه و آزمون ندارند

حمله شبه نظامیان شورای انتقالی جنوب یمن به چندین وزارتخانه در عدن

19 بهمن 1399
حمله شبه نظامیان شورای انتقالی جنوب یمن به چندین وزارتخانه در عدن

درخواست مجلس نمایندگان صنعاء از سازمان ملل برای توقف فوری جنگ یمن

18 بهمن 1399
درخواست مجلس نمایندگان صنعاء از سازمان ملل برای توقف فوری جنگ یمن

دولت علیرغم تعاملات مجلس، اراده‌ای برای اجرای بودجه اصلاح شده نداشت

15 بهمن 1399
دولت علیرغم تعاملات مجلس، اراده‌ای برای اجرای بودجه اصلاح شده نداشت