نمایندگان به دلیل سفر و امتیازات اجرایی دیگر کمیسیون‌ها به کمیسیون حقوقی و قضایی نمی‌روند
5 شهریور 1399

نمایندگان به دلیل سفر و امتیازات اجرایی دیگر کمیسیون‌ها به کمیسیون حقوقی و قضایی نمی‌روند

محمدعلی پورمختار، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی در مجلس دهم در گفت‌وگو با «داتیکان» مطرح کرد

داتیکان: وضعیت کنونی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس یازدهم در ادوار مختلف مجلس کم‌سابقه است. با وجود اینکه در بسیاری از ادوار دیگر هم برای تشکیل برخی از کمیسیون‌ها مشکلاتی وجود داشته اما روندی که این دوره نمایندگان در پیش گرفته‌اند تعجب برانگیز است. عدم استقبال از حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی تا جایی پیش رفت که نهایتا آیین‌نامه داخلی مجلس تغییر و حداقل اعضای کمیسیون‌ها تقلیل یافت.

محمدعلی پورمختار، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی در مجلس دهم در گفت‌وگو با «داتیکان» علاوه بر انتقاد از قایع رخ داده در این خصوص، تقصیر اصلی را متوجه هیات‌رئیسه مجلس و ناکارآمدی آنها می‌داند. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:

*با گذشت حدود 3 ماه از تشکیل مجلس یازدهم هنوز تکلیف کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به عنوان یکی از مهمترین کمیسیون‌ها مشخص نیست. نمایندگان تمایلی برای حضور در این کمیسیون ندارند و فشار افکارعمومی هم نتوانسته آنها را راغب کند. به نظر شما چرا معمولا تمایل برای حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی نسبت به دیگر کمیسیون‌ها کمتر است؟

نمایندگان مجلس به خصوص کسانی که از شهرستان‌ها انتخاب شده‌اند چون رای آنها برگرفته از آرای مردمی است، مطالباتی در حوزه‌های مختلف وزارتخانه‌ای مانند بهداشت و درمان، راه و شهرسازی، صمت، بودجه و ... دارند. بر همین اساس برای اینکه نمایندگان بتوانند پاسخگوی این نیازها باشند، معمولا تلاش می‌کنند در کمیسیون‌های زیرمجموعه همان حوزه‌ها بروند تا از طریق وزرایی که مرتبط به آن کمیسیون تخصصی هستند بتوانند نامه‌نگاری انجام دهند و مشکلات حوزه انتخابیه را حل کنند. بنابراین پرطرفدار بودن برخی از این کمیسیون‌ها به این دلیل است که عاملی برای حل مشکلات و موانع حوزه انتخابیه هستند.

*یعنی همه نمایندگانی که اصرار به حضور در برخی کمیسیون‌های خاص دارند، دغدغه‌شان حوزه انتخابیه است؟

یکی از دلایل دیگر هم این است که بتوانند به همراه وزیر سفرهای خارجی داشته باشند. در همین حوزه کمیسیون امنیت ملی را بیشتر می‌پسندند اگرچه دیگر وزارتخانه‌ها از این نوع سفرها دارند و هر از گاهی نمایندگان هم به همراه آنها سفر می‌کنند.

در هر صورت این امر موجب شده که نوع انتخاب‌ها بیشتر به سمت و سوی این کمیسیون‌ها باشد. هرچند می‌بینیم کسانی که به این کمیسیون‌ها رفته‌اند خیلی کمتر آشنایی و تخصص لازم را دارند. همین موضوع باعث کاهش کارایی کمیسیون می‌شود و در ادامه ضعف عملکرد مجلس را به همراه خواهد داشت.

*اهمیت کمیسیون حقوقی و قضایی در چیست، اگر آنقدر که نمایندگان نشان می‌دهند بی‌اهمیت است چرا ان را منحل یا ادغام نمی‌کنند؟

کمیسیون حقوقی و قضایی یک کمیسیون در کنار چهارده کمیسیون دیگر است، اما یک قوه با این کمیسیون مرتبط است. مسائلی که در کشور در حوزه مسائل حقوقی و قضایی است، بسیار مهم و تاثیرگذار است. اما چون نگاه نمایندگان بر این است که بتوانند از ظرفیت قوه مجریه برای حل مسائل محلی استفاده کنند که بالاخره رای‌آور هم هست و شانس بیشتری برای حضور در دوره بعدی مجلس دارند، بر همین اساس کمتر به کمیسیون حقوقی و قضایی اقبال نشان می‌دهند و این به ضرر کشور است.

*مگر نماینده مجلسی که در کمیسیون حقوقی و قضایی حضور دارد، نمی‌توانند از طریق نامه‌نگاری یا نوبت گرفتن و حضور در وزارتخانه درخواست و مطالبات مردم حوزه انتخابیه خود را محقق کند؟

چرا به راحتی امکان ارتباط برقرار کردن نمایندگان با هر وزارتخانه‌ای که بخواهند وجود دارد و می‌توانند بروند و مشکلات خود را در میان بگذارند.

*شما خودتان سابقه حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی را دارید دیگر، آیا در دوره حضورتان در این کمیسیون نتوانستید مشکلات حوزه انتخابیه خود را حل و فصل کنید؟

نه واقعا هیچ مشکلی در این خصوص نداشتیم. بالاخره وزارتخانه‌ها هستند و اعضای آن هم مدام در مجلس رفت و آمد می‌کنند. همچنین وقت ملاقات‌هایی گرفته می‌شود که نمایندگان بر همین اساس به وزارتخانه مراجعه و کارهای خود را انجام می‌دهند. اما همان‌طور که گفتم این یک تصور نادرست است که در این خصوص وجود دارد.

*در صحبت‌های خود از سفرهای خارجی به عنوان یکی از مشوق‌هایی صحبت کردید که نمایندگان را ترغیب به حضور در برخی کمیسیون‌ها با چنین ظرفیتی می‌کند. آیا در مجلس دهم نمایندگان مصوبه‌ای درباره محدودسازی سفرهای نمایندگان نداشتند و این امر ساماندهی نشد؟ 

نه سفرها در دوره قبل هم هیچ‌گاه ساماندهی نشد و نوعی ناعدالتی هم در این زمینه حاکم بود. من لیست را که دیدم بعضا کسانی بودند که یازده، دوازده بار در طول ۲ سال به سفر خارجی رفته بودند و در مقابل کسی وجود داشت که یک بار هم سفر نرفته بود. تا آخر هم ساماندهی نشد، حالا باید دید در این مجلس چه تصمیمی برای این رویه گرفته می‌شود.

*اهمیت این سفرها در چیست؟

سفرها خود موجب می‌شود که آشنایی بیشتری برای نماینده در آن حوزه ایجاد شود. به هر حال امکان بازدید از کشورهای مختلفی وجود دارد، بر تجربه آنها تاثیر می‌گذارد و از طرفی جرقه‌هایی وجود خواهد داشت که بتوان نتیجه آن را در کشور فعال کرد. اما از لحاظ عملی نه، ما هیچ فایده‌ و تاثیری از این سفرهای نمایندگان ندیدیم.

*با توجه به تشکیل نشدن کمیسیون حقوقی و قضایی، این امر چه تاثیری بر طرح‌ها، لوایح و مصوباتی خواهد داشت که در مجلس بررسی می‌شوند؟

مسلما تاثیرگذار است، چون به هر حال طرح‌ها و لوایحی به عنوان کمیسیون فرعی به آن ارجاع می‌شود و نیاز به بررسی موضوع از ابعاد حقوقی و قضایی است. اما به جز این، تغییر و تحولاتی که در حال حضار مدنظر قوه قضاییه است و از آن یاد می‌کنند نیاز به همراهی مجلس و اصلاح قانون دارد. زمانی که کمیسیون حقوقی و قضایی نباشد عملا کارها در این زمینه ابتر می‌ماند. این مصوبات در مواردی پشتوانه قانونی خود را از دست می‌دهد. بنابراین باید هر چه سریعتر این کمیسیون تشکیل شود.

جالب است که تقریبا در همه دوره‌ها مخصوصا در دوره دهم تقریبا ۳۵ درصد از مصوبات نهایی مجلس خروجی کمیسیون حقوقی و قضایی بود و این نشان دهنده اهمیت آن است.

*این روند نشان دهنده ضعف و ناکارآمدی هیات‌رئیسه مجلس نیست؟ در دوره‌های گذشته شاهد بودیم که علاوه بر تعامل و رایزنی‌ اعضای هیات‌رئیسه با نمایندگان، خود اعضای هیات‌رئیسه هم کمیسیون‌هایی را انتخاب می‌کردند که کم جمعیت‌تر بودند و کمتر نمایندگان تمایلی برای حضور در آنها داشتند، اما این دوره هیچ یک از موارد را نمی‌بینیم. اصلا گویا نمایندگان چیزی به اسم هیات‌رئیسه را قبول ندارند.

بله این ایرادی است که وجود دارد و به وضوح قابل روئیت است. در ساماندهی کمیسیون‌ها هم به شدت این ضعف دیده می‌شود. هیچ کمیسیونی نباید خالی بماند به نحوی که حتی آن حداقل را هم نداشته باشد. هرچند که الان آیین‌نامه داخلی مجلس را اصلاح کردند و حداقل تعداد کمیسیون‌ها از ۱۹ نفر به ۱۳ نفر تقلیل یافت.

*آیا هیات‌رئیسه و نمایندگان مجلس کار درستی کردند که به جای اصلاح روند و رویه خود، اقدام به اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس کردند و آن را با عملکرد خود تطبیق دادند؟

نه این کار به هیچ‌وجه درست نبود اما به هر حال انجام شد. چون هیات‌رئیسه هم بیشتر از این تعدادی که در حال حاضر هستند را نتوانست در کمیسیون جا بدهد. با این وضعیت عملا کارهای حقوقی و قضایی کشور معطل می‌ماند. این می‌طلبد که هیات‌رئیسه تحصیل‌کردگان حقوقی، دارندگان پایه‌های قضایی یا روحانیون را که آنها هم به مباحث حقوقی آشنا هستند را مورد استفاده قرار دهد تا این کمیسیون هرچه سریعتر شکل بگیرد.

*هیات‌رئیسه می‌تواند با تحکم و اجبار نمایندگان را ملزم به حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی کند؟

بله این امکان وجود دارد، چون به هر حال انتخاب اعضای کمیسیون‌ها براساس سابقه، تحصیلات، تخصص، و ...  است. اینها را باید از روز اول سازماندهی می‌کردند. افرادی الان در مجلس حضور دارند که به کمیسیون کشاورزی رفته‌اند در حالی که روحانی هستند یا به کمیسیون صنایع و معادن رفته‌اند در حالی که قاضی هستند. اینها درست نیست، هیات‌رئیسه باید بر این روند نظارت می‌کرد.

*به نظرتان چرا هیات‌رئیسه مجلس چنین کاری را انجام نداده است؟

به دلیل اینکه رای و محبوبیت خود را در انتخابات و میان نمایندگان از دست ندهند به این شکل مماشات کرده‌اند و باعث بروز چنین اتفاقی شدند.

 

*برای اطلاع از اخرین همایش های حقوقی، گزارش‌ها و یادداشت‌های حقوقی، تازه های نشر حقوقی ، استخدام حقوقی ، مشاوره حقوقی و سایر اخبار حقوقی به سایت داتیکان مراجعه نمایید .

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

تصویب کلیات طرح اصلاح قانون وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی

24 دی 1399
تصویب کلیات طرح اصلاح قانون وظایف و انتخابات شوراهای اسلامی

حدادی: نامزدهای شوراهای شهر و روستا باید 6 ماه قبل از انتخابات آزمون بدهند

24 دی 1399
حدادی: نامزدهای شوراهای شهر و روستا باید 6 ماه قبل از انتخابات آزمون بدهند

نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

23 دی 1399
نادران: نباید هزینه آشفتگی بازار فولاد بر دوش مجلس بیفتد

مجلس رانت ناشی از قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس را پیگیری می‌کند

23 دی 1399
مجلس رانت ناشی از قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس را پیگیری می‌کند

مجلس به وزیر علوم کارت زرد داد

23 دی 1399
مجلس به وزیر علوم کارت زرد داد

تعیین اولویت‌های 4 ساله کمیسیون‌های تخصصی مجلس در نشست هیأت رئیسه

22 دی 1399
تعیین اولویت‌های 4 ساله کمیسیون‌های تخصصی مجلس در نشست هیأت رئیسه

استیضاح ترامپ کلید خورد

22 دی 1399
استیضاح ترامپ کلید خورد

یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

21 دی 1399
یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

21 دی 1399
سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

شهریاری: چگونه می‌توان به واکسن‌ کشورهایی که به ما دارو نمی‌دهند اعتماد کرد

20 دی 1399
شهریاری: چگونه می‌توان به واکسن‌ کشورهایی که به ما دارو نمی‌دهند اعتماد کرد

محمد بیگی: قوه قضاییه به عنوان مدعی العموم به موضوع آلودگی هوای تهران ورود کند

20 دی 1399
محمد بیگی: قوه قضاییه به عنوان مدعی العموم به موضوع آلودگی هوای تهران ورود کند

تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری

10 دی 1399
تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری

Ethical Approaches to Human Remains 

10 دی 1399
Ethical Approaches to Human Remains 

استخدام 19 آذر 1399

19 آذر 1399
استخدام 19 آذر 1399

استخدام 18 آذر 1399

18 آذر 1399
استخدام 18 آذر 1399

رسیدگی به ترور شهید فخری‌زاده چگونه در جوامع بین‌المللی قابل پیگیری است؟

9 آذر 1399
رسیدگی به ترور شهید فخری‌زاده چگونه در جوامع بین‌المللی قابل پیگیری است؟

شکایت درمانگران اعتیاد به کمیسیون اصل ۹۰

21 آبان 1399
شکایت درمانگران اعتیاد به کمیسیون اصل ۹۰

رئیس قوه قضاییه: عقلانی نیست که برنامه خود را در گرو آمد و رفت افراد خارج از کشور بگذاریم

20 آبان 1399
رئیس قوه قضاییه: عقلانی نیست که برنامه خود را در گرو آمد و رفت افراد خارج از کشور بگذاریم

دستگاه قضا عملکرد سازمان‌ها را زیر نظر دارد

10 آبان 1399
دستگاه قضا عملکرد سازمان‌ها را زیر نظر دارد

قضات، وکلا و کارمندان قضائی بازداشت‌شده اخیر همگی مربوط به تهران هستند

9 آبان 1399
قضات، وکلا و کارمندان قضائی بازداشت‌شده اخیر همگی مربوط به تهران هستند