نمایندگان به دلیل سفر و امتیازات اجرایی دیگر کمیسیون‌ها به کمیسیون حقوقی و قضایی نمی‌روند
5 شهریور 1399

نمایندگان به دلیل سفر و امتیازات اجرایی دیگر کمیسیون‌ها به کمیسیون حقوقی و قضایی نمی‌روند

محمدعلی پورمختار، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی در مجلس دهم در گفت‌وگو با «داتیکان» مطرح کرد

داتیکان: وضعیت کنونی کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس یازدهم در ادوار مختلف مجلس کم‌سابقه است. با وجود اینکه در بسیاری از ادوار دیگر هم برای تشکیل برخی از کمیسیون‌ها مشکلاتی وجود داشته اما روندی که این دوره نمایندگان در پیش گرفته‌اند تعجب برانگیز است. عدم استقبال از حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی تا جایی پیش رفت که نهایتا آیین‌نامه داخلی مجلس تغییر و حداقل اعضای کمیسیون‌ها تقلیل یافت.

محمدعلی پورمختار، عضو کمیسیون حقوقی و قضایی در مجلس دهم در گفت‌وگو با «داتیکان» علاوه بر انتقاد از قایع رخ داده در این خصوص، تقصیر اصلی را متوجه هیات‌رئیسه مجلس و ناکارآمدی آنها می‌داند. در ادامه مشروح این گفت‌وگو را می‌خوانید:

*با گذشت حدود 3 ماه از تشکیل مجلس یازدهم هنوز تکلیف کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس به عنوان یکی از مهمترین کمیسیون‌ها مشخص نیست. نمایندگان تمایلی برای حضور در این کمیسیون ندارند و فشار افکارعمومی هم نتوانسته آنها را راغب کند. به نظر شما چرا معمولا تمایل برای حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی نسبت به دیگر کمیسیون‌ها کمتر است؟

نمایندگان مجلس به خصوص کسانی که از شهرستان‌ها انتخاب شده‌اند چون رای آنها برگرفته از آرای مردمی است، مطالباتی در حوزه‌های مختلف وزارتخانه‌ای مانند بهداشت و درمان، راه و شهرسازی، صمت، بودجه و ... دارند. بر همین اساس برای اینکه نمایندگان بتوانند پاسخگوی این نیازها باشند، معمولا تلاش می‌کنند در کمیسیون‌های زیرمجموعه همان حوزه‌ها بروند تا از طریق وزرایی که مرتبط به آن کمیسیون تخصصی هستند بتوانند نامه‌نگاری انجام دهند و مشکلات حوزه انتخابیه را حل کنند. بنابراین پرطرفدار بودن برخی از این کمیسیون‌ها به این دلیل است که عاملی برای حل مشکلات و موانع حوزه انتخابیه هستند.

*یعنی همه نمایندگانی که اصرار به حضور در برخی کمیسیون‌های خاص دارند، دغدغه‌شان حوزه انتخابیه است؟

یکی از دلایل دیگر هم این است که بتوانند به همراه وزیر سفرهای خارجی داشته باشند. در همین حوزه کمیسیون امنیت ملی را بیشتر می‌پسندند اگرچه دیگر وزارتخانه‌ها از این نوع سفرها دارند و هر از گاهی نمایندگان هم به همراه آنها سفر می‌کنند.

در هر صورت این امر موجب شده که نوع انتخاب‌ها بیشتر به سمت و سوی این کمیسیون‌ها باشد. هرچند می‌بینیم کسانی که به این کمیسیون‌ها رفته‌اند خیلی کمتر آشنایی و تخصص لازم را دارند. همین موضوع باعث کاهش کارایی کمیسیون می‌شود و در ادامه ضعف عملکرد مجلس را به همراه خواهد داشت.

*اهمیت کمیسیون حقوقی و قضایی در چیست، اگر آنقدر که نمایندگان نشان می‌دهند بی‌اهمیت است چرا ان را منحل یا ادغام نمی‌کنند؟

کمیسیون حقوقی و قضایی یک کمیسیون در کنار چهارده کمیسیون دیگر است، اما یک قوه با این کمیسیون مرتبط است. مسائلی که در کشور در حوزه مسائل حقوقی و قضایی است، بسیار مهم و تاثیرگذار است. اما چون نگاه نمایندگان بر این است که بتوانند از ظرفیت قوه مجریه برای حل مسائل محلی استفاده کنند که بالاخره رای‌آور هم هست و شانس بیشتری برای حضور در دوره بعدی مجلس دارند، بر همین اساس کمتر به کمیسیون حقوقی و قضایی اقبال نشان می‌دهند و این به ضرر کشور است.

*مگر نماینده مجلسی که در کمیسیون حقوقی و قضایی حضور دارد، نمی‌توانند از طریق نامه‌نگاری یا نوبت گرفتن و حضور در وزارتخانه درخواست و مطالبات مردم حوزه انتخابیه خود را محقق کند؟

چرا به راحتی امکان ارتباط برقرار کردن نمایندگان با هر وزارتخانه‌ای که بخواهند وجود دارد و می‌توانند بروند و مشکلات خود را در میان بگذارند.

*شما خودتان سابقه حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی را دارید دیگر، آیا در دوره حضورتان در این کمیسیون نتوانستید مشکلات حوزه انتخابیه خود را حل و فصل کنید؟

نه واقعا هیچ مشکلی در این خصوص نداشتیم. بالاخره وزارتخانه‌ها هستند و اعضای آن هم مدام در مجلس رفت و آمد می‌کنند. همچنین وقت ملاقات‌هایی گرفته می‌شود که نمایندگان بر همین اساس به وزارتخانه مراجعه و کارهای خود را انجام می‌دهند. اما همان‌طور که گفتم این یک تصور نادرست است که در این خصوص وجود دارد.

*در صحبت‌های خود از سفرهای خارجی به عنوان یکی از مشوق‌هایی صحبت کردید که نمایندگان را ترغیب به حضور در برخی کمیسیون‌ها با چنین ظرفیتی می‌کند. آیا در مجلس دهم نمایندگان مصوبه‌ای درباره محدودسازی سفرهای نمایندگان نداشتند و این امر ساماندهی نشد؟ 

نه سفرها در دوره قبل هم هیچ‌گاه ساماندهی نشد و نوعی ناعدالتی هم در این زمینه حاکم بود. من لیست را که دیدم بعضا کسانی بودند که یازده، دوازده بار در طول ۲ سال به سفر خارجی رفته بودند و در مقابل کسی وجود داشت که یک بار هم سفر نرفته بود. تا آخر هم ساماندهی نشد، حالا باید دید در این مجلس چه تصمیمی برای این رویه گرفته می‌شود.

*اهمیت این سفرها در چیست؟

سفرها خود موجب می‌شود که آشنایی بیشتری برای نماینده در آن حوزه ایجاد شود. به هر حال امکان بازدید از کشورهای مختلفی وجود دارد، بر تجربه آنها تاثیر می‌گذارد و از طرفی جرقه‌هایی وجود خواهد داشت که بتوان نتیجه آن را در کشور فعال کرد. اما از لحاظ عملی نه، ما هیچ فایده‌ و تاثیری از این سفرهای نمایندگان ندیدیم.

*با توجه به تشکیل نشدن کمیسیون حقوقی و قضایی، این امر چه تاثیری بر طرح‌ها، لوایح و مصوباتی خواهد داشت که در مجلس بررسی می‌شوند؟

مسلما تاثیرگذار است، چون به هر حال طرح‌ها و لوایحی به عنوان کمیسیون فرعی به آن ارجاع می‌شود و نیاز به بررسی موضوع از ابعاد حقوقی و قضایی است. اما به جز این، تغییر و تحولاتی که در حال حضار مدنظر قوه قضاییه است و از آن یاد می‌کنند نیاز به همراهی مجلس و اصلاح قانون دارد. زمانی که کمیسیون حقوقی و قضایی نباشد عملا کارها در این زمینه ابتر می‌ماند. این مصوبات در مواردی پشتوانه قانونی خود را از دست می‌دهد. بنابراین باید هر چه سریعتر این کمیسیون تشکیل شود.

جالب است که تقریبا در همه دوره‌ها مخصوصا در دوره دهم تقریبا ۳۵ درصد از مصوبات نهایی مجلس خروجی کمیسیون حقوقی و قضایی بود و این نشان دهنده اهمیت آن است.

*این روند نشان دهنده ضعف و ناکارآمدی هیات‌رئیسه مجلس نیست؟ در دوره‌های گذشته شاهد بودیم که علاوه بر تعامل و رایزنی‌ اعضای هیات‌رئیسه با نمایندگان، خود اعضای هیات‌رئیسه هم کمیسیون‌هایی را انتخاب می‌کردند که کم جمعیت‌تر بودند و کمتر نمایندگان تمایلی برای حضور در آنها داشتند، اما این دوره هیچ یک از موارد را نمی‌بینیم. اصلا گویا نمایندگان چیزی به اسم هیات‌رئیسه را قبول ندارند.

بله این ایرادی است که وجود دارد و به وضوح قابل روئیت است. در ساماندهی کمیسیون‌ها هم به شدت این ضعف دیده می‌شود. هیچ کمیسیونی نباید خالی بماند به نحوی که حتی آن حداقل را هم نداشته باشد. هرچند که الان آیین‌نامه داخلی مجلس را اصلاح کردند و حداقل تعداد کمیسیون‌ها از ۱۹ نفر به ۱۳ نفر تقلیل یافت.

*آیا هیات‌رئیسه و نمایندگان مجلس کار درستی کردند که به جای اصلاح روند و رویه خود، اقدام به اصلاح آیین‌نامه داخلی مجلس کردند و آن را با عملکرد خود تطبیق دادند؟

نه این کار به هیچ‌وجه درست نبود اما به هر حال انجام شد. چون هیات‌رئیسه هم بیشتر از این تعدادی که در حال حاضر هستند را نتوانست در کمیسیون جا بدهد. با این وضعیت عملا کارهای حقوقی و قضایی کشور معطل می‌ماند. این می‌طلبد که هیات‌رئیسه تحصیل‌کردگان حقوقی، دارندگان پایه‌های قضایی یا روحانیون را که آنها هم به مباحث حقوقی آشنا هستند را مورد استفاده قرار دهد تا این کمیسیون هرچه سریعتر شکل بگیرد.

*هیات‌رئیسه می‌تواند با تحکم و اجبار نمایندگان را ملزم به حضور در کمیسیون حقوقی و قضایی کند؟

بله این امکان وجود دارد، چون به هر حال انتخاب اعضای کمیسیون‌ها براساس سابقه، تحصیلات، تخصص، و ...  است. اینها را باید از روز اول سازماندهی می‌کردند. افرادی الان در مجلس حضور دارند که به کمیسیون کشاورزی رفته‌اند در حالی که روحانی هستند یا به کمیسیون صنایع و معادن رفته‌اند در حالی که قاضی هستند. اینها درست نیست، هیات‌رئیسه باید بر این روند نظارت می‌کرد.

*به نظرتان چرا هیات‌رئیسه مجلس چنین کاری را انجام نداده است؟

به دلیل اینکه رای و محبوبیت خود را در انتخابات و میان نمایندگان از دست ندهند به این شکل مماشات کرده‌اند و باعث بروز چنین اتفاقی شدند.

 

*برای اطلاع از اخرین همایش های حقوقی، گزارش‌ها و یادداشت‌های حقوقی، تازه های نشر حقوقی ، استخدام حقوقی ، مشاوره حقوقی و سایر اخبار حقوقی به سایت داتیکان مراجعه نمایید .

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

به اصلاحات قانون مهریه در مجلس خوش‌بین نیستم/ کلیت این اصلاح به ضرر زن‌ها خواهد بود/ اخذ مهریه از چیزی که بود، تشریفاتی‌تر می‌شود

22 آبان 1400
به اصلاحات قانون مهریه در مجلس خوش‌بین نیستم/ کلیت این اصلاح به ضرر زن‌ها خواهد بود/ اخذ مهریه از چیزی که بود، تشریفاتی‌تر می‌شود

مطمئنم این مجلس یا مجلس بعد طرح تسهیل را اصلاح خواهند کرد/ تالی فاسد این قانون برای قوه قضاییه هم مشکل ایجاد میکند/ طرح تسهیل هیچ نکته مثبتی ندارد/ کانون‌های وکلا موظف هستند بعد از قانون شدن،‌ آن را اجرا کنند

20 آبان 1400
مطمئنم این مجلس یا مجلس بعد طرح تسهیل را اصلاح خواهند کرد/ تالی فاسد این قانون برای قوه قضاییه هم مشکل ایجاد میکند/ طرح تسهیل هیچ نکته مثبتی ندارد/ کانون‌های وکلا موظف هستند بعد از قانون شدن،‌ آن را اجرا کنند

اجرای مجازات از طرف مامور نیروی انتظامی خلاف است و برای او زمینه پیگیری و مجازات دارد / هیچ ماموری حق اجرای مجازات را به هیچ عنوان ندارد / وظیفه مامور نیروی انتظامی ممانعت از انجام جرم و بازداشت و تنظیم گزارش است

12 مهر 1400
اجرای مجازات از طرف مامور نیروی انتظامی خلاف است و برای او زمینه پیگیری و مجازات دارد / هیچ ماموری حق اجرای مجازات را به هیچ عنوان ندارد / وظیفه مامور نیروی انتظامی ممانعت از انجام جرم و بازداشت و تنظیم گزارش است

طرح مجلس درباره کسب و‌کارها تصویب شود، در سال اول 10 هزار وکیل پذیرفته می‌شوند/ افرادی با معدل 5، 6 و 7 هم می‌توانند وکیل شوند / تعداد قابل توجهی از نمایندگان مخالفت خود را با تصویب طرح اعلام کرده‌اند

30 شهریور 1400
طرح مجلس درباره کسب و‌کارها تصویب شود، در سال اول 10 هزار وکیل پذیرفته می‌شوند/ افرادی با معدل 5، 6 و 7 هم می‌توانند وکیل شوند / تعداد قابل توجهی از نمایندگان مخالفت خود را با تصویب طرح اعلام کرده‌اند

جامعه بین‌الملل منتظر خواهد بود تا رفتارهای طالبان را بسنجد.

28 شهریور 1400
جامعه بین‌الملل منتظر خواهد بود تا رفتارهای طالبان را بسنجد.

صداوسیما نمی‌تواند نهاد تنظیم‌گر باشد/ مشخص نیست صداوسیما بر اساس کدام اختیار یا اجازه قانونی ساترا را تاسیس کرده است

7 شهریور 1400
صداوسیما نمی‌تواند نهاد تنظیم‌گر باشد/ مشخص نیست صداوسیما بر اساس کدام اختیار یا اجازه قانونی ساترا را تاسیس کرده است

گفت‌وگو| بی‌توجهی به اصل کلیدی "توبه مجرم" در احکام قضایی صادره توسط قضات/ وقتی توبه احراز نمی‌شود!

5 فروردین 1400
گفت‌وگو| بی‌توجهی به اصل کلیدی

عدم رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و مسافر اتوبوسی که صدایش به جایی نمی‌رسد

26 اسفند 1399
عدم رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و مسافر اتوبوسی که صدایش به جایی نمی‌رسد

خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

27 بهمن 1399
خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

تشریح سفر جمعی از نمایندگان مجلس به آذربایجان غربی/ تعهد ایران خودرو و سایپا برای تسویه با کارگران باطری سازی

26 بهمن 1399
تشریح سفر جمعی از نمایندگان مجلس به آذربایجان غربی/ تعهد ایران خودرو و سایپا برای تسویه با کارگران باطری سازی

عدم رأی مجلس به طرح شفافیت آرا دال بر مخالف نمایندگان با اصل شفافیت نیست

26 بهمن 1399
عدم رأی مجلس به طرح شفافیت آرا دال بر مخالف نمایندگان با اصل شفافیت نیست

تخفیف 30 درصدی هزینه صدور گواهی پایان کار در طرح تامین مسکن

26 بهمن 1399
تخفیف 30 درصدی هزینه صدور گواهی پایان کار در طرح تامین مسکن

مجلس مقدمات الحاق زمین‌های مستعد برای شهرها را فراهم کرد

25 بهمن 1399
مجلس مقدمات الحاق زمین‌های مستعد برای شهرها را فراهم کرد

بودجه اصلاحی ۱۴۰۰ بدون اصلاحات جدی در راه بهارستان/ خبری از تعامل نیست

24 بهمن 1399
بودجه اصلاحی ۱۴۰۰ بدون اصلاحات جدی در راه بهارستان/ خبری از تعامل نیست

حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

19 بهمن 1399
حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

وزارت راه باید برای صندوق‌های سرمایه گذاری ساخت مسکن سرمایه‌گذار بیاورد

19 بهمن 1399
وزارت راه باید برای صندوق‌های سرمایه گذاری ساخت مسکن سرمایه‌گذار بیاورد

ایثارگران شاغل شرکتی و قراردادی برای تبدیل وضعیت نیاز به سهمیه و آزمون ندارند

19 بهمن 1399
ایثارگران شاغل شرکتی و قراردادی برای تبدیل وضعیت نیاز به سهمیه و آزمون ندارند

هرگونه مذاکره و یا پالس مذاکره بدون اذن مجلس پذیرفته نیست

18 بهمن 1399
هرگونه مذاکره و یا پالس مذاکره بدون اذن مجلس پذیرفته نیست

آثار تاریخی اصفهان در اثر بی توجهی دولت در حال نابودی است

18 بهمن 1399
آثار تاریخی اصفهان در اثر بی توجهی دولت در حال نابودی است

محیط زیست گامی برای احیای باتلاق گاوخونی برنمی‌دارد

18 بهمن 1399
محیط زیست گامی برای احیای باتلاق گاوخونی برنمی‌دارد