15 شهریور 1399

"اصل استاپل"درباره ادعای آمریکا برای استفاده از مکانیسم ماشه چه می‌گوید؟

​​آمریکا دو سال قبل، به صراحت اعلام کرده که دیگر عضو مشارکت‌کننده در برجام نیست و ادعای فعلی این کشور، مخالف اصل استاپل در حقوق بین‌الملل است که بیان می‌دارد اگر کشوری با اقدام خود، حقی را انکار کرد نمی‌تواند مجدداً مدعی دارا شدن آن حق باشد.

داتیکان: ​​آمریکا دو سال قبل، به صراحت اعلام کرده که دیگر عضو مشارکت‌کننده در برجام نیست و ادعای فعلی این کشور، مخالف اصل استاپل در حقوق بین‌الملل است که بیان می‌دارد اگر کشوری با اقدام خود، حقی را انکار کرد نمی‌تواند مجدداً مدعی دارا شدن آن حق باشد.

به گزارش داتیکان و به نقل از گروه اجتماعی خبرگزاری تسنیم، مهناز رشیدی، پژوهشگر پژوهشگاه قوه قضائیه در یادداشتی درباره تلاش‌های آمریکا برای استفاده از مکانیسم ماشه نوشت: دولت امریکا در پی تلاش‌های مکرر خود به منظور ممانعت از لغو دائم تحریم تسلیحاتی ایران در 20 آگوست 2020 شورای امنیت را از قصد خود مبنی بر فعال کردن مکانیسم موسوم به ماشه مطلع کرده ‌است. آنچه در توضیح این مکانیسم شایسته توضیح است آنکه مطابق بند 11 و 12 قطعنامه 2231 صادره از سوی این شورا، هرگاه یکی از «کشورهای مشارکت‌کننده در برجام» معتقد به نقض اساسی تعهدات یکی دیگر از طرفین برجام باشد، شورای امنیت ظرف 30 روز از دریافت اعلامیه دولت مدعی نقض، تداوم لغو تحریم‌های شورای امنیت را به رأی می‌گذارد و سازوکاری تعبیه شده که حتی در فرض عدم تصویب این قطعنامه در شورا، تمام مفاد قطعنامه‌های پیشین شورای امنیت علیه برنامه هسته‌ای ایران با گذشت 30 روز از تاریخ آن اعلامیه بازگشته و به همان رویه پیشین اعمال می‌شوند؛ مگر اینکه شورای امنیت به گونه‌ای دیگر تصمیم‌گیری کند. به این فرآیند، بازگشت خودکار تحریم‌های ایران و یا در اصطلاح «مکانیسم ماشه» گفته می‌شود.

تحلیل اقدام آمریکا در آغاز این فرآیند، توجه به نکاتی در بندهای قطعنامه 2231، متن برجام و تفسیر دقیق آنها را لازم می‌دارد:

نخست آنکه بر اساس نص بند 11 قطعنامه 2231، تنها «کشور مشارکت‌کننده در برجام» می‌تواند با ادعای نقض اساسی تعهدات برجام، مکانیسم ماشه را فعال کند. کشور آمریکا در تفسیری عجیب مدعی است چون نام آن در زمره کشورهای مشارکت‌کننده در برجام، ذیل بند 10 قطعنامه شورای امنیت آمده‌ است، پس علیرغم خروج رسمی از برجام، از چنین حقی برخوردار است و همچنان در زمره این کشورها قرار دارد. این در حالی است که جمهوری اسلامی ایران و دیگر اعضای برجام، خروج رسمی امریکا از این سند را دلیلی بر آن تلقی می‌کنند که این کشور دیگر عضو مشارکت‌کننده در برجام نیست. در پاسخ به استدلال آمریکا، به نظر می‌رسد، بند 10 قطعنامه که به اسامی دولت‌های مشارکت‌کننده در  برجام اشاره کرده ‌است، کاملاً جنبه توصیفی داشته و در صدد بیان این امر موضوعی است که در زمان تصویب قطعنامه 2231، این دولت‌ها (چین، فرانسه، آلمان، روسیه، انگلستان، امریکا و اتحادیه اروپا) در تهیه برجام مشارکت‌ داشته‌اند و اساساً هدف آن توضیح اصطلاح «کشور مشارکت‌کننده در برجام» مندرج در بند 11 نیست.

نکته دوم آن است که منظور از «کشور مشارکت‌کننده» در بند 11 برجام که می‌تواند مدعی نقض تعهد عضوی دیگر شود، کشوری است که در زمان صدور اعلامیه نقض تعهد، عضو برجام بوده و به آن پایبند باشد. اما کشور آمریکا دو سال قبل، به صراحت اعلام کرده که دیگر عضو مشارکت‌کننده در برجام نیست و ادعای فعلی این کشور، مخالف اصل استاپل در حقوق بین‌الملل است که بیان می‌دارد، اگر کشوری با اقدام خود، حقی را انکار کرد نمی‌تواند مجدداً مدعی دارا شدن آن حق باشد.

موضوع با اهمیت بعدی آن است که برجام یک توافقنامه‌ است؛ ولو آنکه نتوانیم آن را یک توافقنامه الزام‌آور حقوقی بدانیم اما همچنان یک توافقنامه بین‌المللی موجد آثار سیاسی است. بر اساس منطق حقوقی، تنها، خود اعضای یک توافقنامه هستند که مشخص می‌سازند، چه شخصی عضو آن است. با توجه به اینکه هم‌اکنون همه اعضای مشارکت‌کننده در برجام بر این نظرند که آمریکا عضو برجام نیست و نمی‌تواند از مکانیسم مندرج در بند 11 قطعنامه استفاده کند، نیازی به تصمیم‌گیری شورای امنیت در مورد تفسیر این موضوع نیست. زیرا برجام، توافقنامه و سندی مستقل است که صرفاً توسط قطعنامه 2231 تأیید شده و نمی‌توان کلمات و اصطلاحات مندرج در قطعنامه را بدون توجه به وضعیت فعلی برجام تفسیر کرد. به این ترتیب، موقعیت فعلی آمریکا به دلیل خروج از برجام مانند دیگر دولت‌های عضو شورای امنیت است که در تنظیم و اجرای تعهدات برجام مشارکتی ندارند و از این رو قادر به فعال ساختن مکانیسم ماشه نیستند.

در نهایت آنکه احراز «نقض اساسی تعهدات» که مبنایی برای آغاز فرآیند بازگشت‌پذیری تحریم‌هاست، مستلزم آن است که طرفین نخست به سازوکار حل و فصل اختلاف پیش‌بینی شده در مواد 36 و 37 برجام متوسل شده و اگر پس از طی تمام مراحل، همچنان طرف شاکی مدعی نقض اساسی تعهدات طرف اختلاف باشد، آنگاه به فعال کردن مکانیسم ماشه روی آورد. به نظر می‌رسد لزوم طی این فرآیند آن‌چنان بدیهی بوده است که در بند 11 قطعنامه به آن اشاره‌ای نشده‌ است. با وجود این، بند 10 قطعنامه، طرفین را تشویق به بهره‌گیری از روش‌های حل و فصل اختلافات در برجام کرده و نمی‌توان ترتیب منطقی بندهای قطعنامه شورای امنیت را در تفسیر آن نادیده انگاشت. اگرچه آمریکا در اعلامیه خود به شورای امنیت به تلاش برای بهره‌گیری از سازوکار حل و فصل اختلاف برجام اشاره کرده ‌است؛ ولی نکته اصلی در غیر قابل توجیه بودن اقدام آمریکا آن است که این کشور اساساً دیگر عضو مشارکت‌کننده در برجام نیست تا بتواند از منافع آن بهره‌مند شود.

  • منبع : www.tasnimnews.com

اخبار مرتبط

هشدار تحلیلگر آمریکایی: ترامپ برای دستکاری در نتایج انتخابات برنامه‌ریزی کرده

29 مهر 1399
هشدار تحلیلگر آمریکایی: ترامپ برای دستکاری در نتایج انتخابات برنامه‌ریزی کرده

انتخابات آمریکا: ترامپ آرای 6 ایالت مهم را از دست داد

28 مهر 1399
انتخابات آمریکا: ترامپ آرای 6 ایالت مهم را از دست داد

چرا لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران، دیده نشد؟

28 مهر 1399
چرا لغو تحریم‌های تسلیحاتی ایران، دیده نشد؟

اهتمام دستگاه قضایی برای مقابله با تروریسم پزشکی آمریکا علیه مردم ایران

23 مهر 1399
اهتمام دستگاه قضایی برای مقابله با تروریسم پزشکی آمریکا علیه مردم ایران

فعال‌سازی ظرفیت‌های معطل اقتصادی از برنامه‌های اولویت‌دار دستگاه قضایی است

21 مهر 1399
فعال‌سازی ظرفیت‌های معطل اقتصادی از برنامه‌های اولویت‌دار دستگاه قضایی است

بدون اصلاح قانون نمی توان تفکیک درستی بین جرایم سیاسی و امنیتی داشت

2 مهر 1399
بدون اصلاح قانون نمی توان تفکیک درستی بین جرایم سیاسی و امنیتی داشت

علومی یزدی: تحریم‌های آمریکا زندگی مردم ایران را هدف قرار داده است

1 مهر 1399
علومی یزدی: تحریم‌های آمریکا زندگی مردم ایران را هدف قرار داده است

شرایط استفاده از خیار عیب + ویدیو

19 شهریور 1399
شرایط استفاده از خیار عیب + ویدیو

شرایط استفاده از خیار غبن + ویدیو

18 شهریور 1399
شرایط استفاده از خیار غبن + ویدیو

باقری: اگر غربی‌ها در مبارزه با تروریسم جدی هستند، "اینستکس" را در مورد تروریست‌ها اجرا کنند

12 شهریور 1399
باقری: اگر غربی‌ها در مبارزه با تروریسم جدی هستند،

آمریکا: تهدید به ضرب و شتم زندانیانی که خواستار آزمایش کرونا هستند

2 شهریور 1399
آمریکا: تهدید به ضرب و شتم زندانیانی که خواستار آزمایش کرونا هستند

 چرا اجرای طرح "سقف درآمد برای دفاتر اسناد رسمی" مهم است؟

1 شهریور 1399
 چرا اجرای طرح

شهادت زن قاتل علیه او + ویدیو

29 مرداد 1399
شهادت زن قاتل علیه او + ویدیو

جلسه رسیدگی به یک قتل + ویدیو

27 مرداد 1399
جلسه رسیدگی به یک قتل + ویدیو

وکیلی که جان موکل قاتلش را نجات داد + ویدیو

27 مرداد 1399
وکیلی که جان موکل قاتلش را نجات داد + ویدیو

رای دیوان عدالت در رابطه با شرط سنی در آزمون‌های استخدامی صادر شد

26 مرداد 1399
رای دیوان عدالت در رابطه با شرط سنی در آزمون‌های استخدامی صادر شد

انتشار فیلم جدید از لحظه بازداشت فلوید؛ لطفا به من شلیک نکنید!+ ویدیو

25 مرداد 1399
انتشار فیلم جدید از لحظه بازداشت فلوید؛ لطفا به من شلیک نکنید!+ ویدیو

دادستان مشهد ممنوعیت دوچرخه سواری بانوان را تکذیب کرد

15 مرداد 1399
دادستان مشهد ممنوعیت دوچرخه سواری بانوان را تکذیب کرد

مرگ ۱۰۰ نفر در زندان‌های آمریکا بر اثر ویروس کرونا

7 مرداد 1399
مرگ ۱۰۰ نفر در زندان‌های آمریکا بر اثر ویروس کرونا

نگاهی به ناکامی‌های آمریکا در راهزنی دریایی و هوایی علیه منافع ایران

7 مرداد 1399
نگاهی به ناکامی‌های آمریکا در راهزنی دریایی و هوایی علیه منافع ایران