تغییر جنسیت و آثار حقوقی آن
17 شهریور 1399

تغییر جنسیت و آثار حقوقی آن

یکی از مسائلی که آثار حقوقی و مالی زیادی دارد و کمتر به آن توجه شده است بحث تغییر جنسیت است که محسن کاظمپور به بررسی زوایای حقوقی آن می‌پردازد.

دیروز شایعه عجیبی در فضای مجازی منتشر شد: "محمدرضا فروتن تغییر جنسیت داده است".

این شایعه ساعاتی بعد با تکذیب رسمی این بازیگر سرشناس سینما همراه شد.

اما این شایعه بهانه‌ای شد تا به برخی پیامدهای حقوقی تغییر جنسیت بپردازیم. مثلا یکی از مخاطبان داتیکان پرسیده بود که وقتی مردی تغییر جنسیت بدهد تکلیف مهریه همسرش چه می‌شود؟!

پاسخ به این سوال برای کسی که تحصیلات حقوقی یا فقهی داشته باشد چندان مشکل نیست. مهریه یک بدهی بر عهده شوهر است و با تغییر جنسیت این بدهی از بین نمی‌رود.

برای پاسخ دقیقتر به مطالعه چند منبع پرداختیم و متوجه شدیم که این سوال قبلا از اداره حقوقی قوه قضاییه و چندین تن از مراجع تقلید پرسیده شده و آنها نیز همین پاسخ را دادند؛ ازدواج با تغییر جنسیت یکی از زوجین باطل می‌شود اما اثری بر مهریه نمی‌گذارد. در ادامه دو نمونه از این نظرات را نقل می‌کنیم:

نظریه مشورتی اداره حقوقی قوه قضاییه شماره ۷۳۸۹/۱۰۴ مورخ ۱۷/۹/ ۱۳۶۶:

«… اگر زنی بعد از عمل جراحی مرد شود، گرچه ازدواج او از زمان تغییر جنسیت، باطل می شود ، اما مهریه او ساقط نمی شود و یا اگر مردی بعد از عمل جراحی زن شود، کماکان باید مهریه زوجه اش را بپردازد، هرچند ازدواج او از تاریخ تغییر جنسیت باطل است...»

نظر آیت‌الله فاضل لنکرانی:

«مهریه با تحقق عقد نکاح، بر ذمه زوج به عنوان دین استقرار پیدا می‌کند و روشن است که تمام آن بر عهده زوج است. بنابراین، زوج باید تمام مهر را بپردازد، ولو اینکه تغییر جنسیت دهد، چون با تغییر، ذمّه و اشتغال ذمّه تغییری پیدا نمی‌کند و نیز اگر زوجه هم تغییر جنسیت دهد، باز این اشتغال ذمه رافعی ندارد و به قوت خود باقی است و ظاهر آن است که از نظر پرداخت تمام مهر یا نصف مهر از جهت دخول و عدم دخول حکم فوت قبل از دخول را دارد، نه حکم طلاق قبل از دخول.»

 نتیجه اینکه اگر برای پرداخت نکردن مهریه دنبال راه چاره‌ای هستید تغییر جنسیت چاره کار شما نیست.

نفقه و تغییر جنسیت
یکی از تعهدات مرد در قبال همسر خود پرداخت نفقه اوست. پرداخت نفقه بعد از تغییر جنسیت معنایی ندارد چون با تغییر جنسیت یکی از طرفین رابطه زوجیت از بین می‌رود و آن‌ها دیگر زن و شوهر نیستند. اما اگر قبلا شوهر نفقه زن را نپرداخته باشد بعد از تغییر جنسیت تعهد او به پرداخت نفقه معوقه بر سر جای خود باقی است.

ارث و تغییر جنسیت
می دانیم که میزان سهم‌الارث زن و مرد متفاوت است. آیا کسانی که تغییر جنسیت می‌دهند طبق جنسیت جدید ارث می‌برند یا جنسیت قدیم؟
در مورد ارث فرزند از پدر و مادر تقریبا همه فقها و نویسندگانی که در این مورد اظهار نظر کردند گفته‌اند که ملاک جنسیت جدید یعنی جنسیت فرزند در هنگام فوت مورث است.
اما در مورد ارث پدر و مادر از فرزندان اختلاف نظر وجود دارد. مثلا اگر پدری با تغییر جنسیت به زن تبدیل شود و سپس فرزندش فوت کند آیا به عنوان پدر از فرزندش ارث می‌برد یا به عنوان مادر یا اصلا ارث نمی‌برد؟
بیشتر صاحبنظران گفته‌اند که تغییر جنسیت اثری بر سهم الارث پدر و مادر نمی‌گذارد. یعنی عنوان پدری و مادری در هنگام انعقاد نطفه  فرزند مشخص شده و با تغییر جنسیت عوض نمی‌شود. اگر پدری بعد از تولد فرزندش تغییر جنیست به مادر تبدیل نمی‌شود. او همچنان پدر است و سهم‌الارث پدری را می‌برد.

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

تغییر شیوه خرید بلیت قطار برای اتباع خارجی/ ضرورت ارائه پاسپورت یا کارت تردد‌

24 بهمن 1399
تغییر شیوه خرید بلیت قطار برای اتباع خارجی/ ضرورت ارائه پاسپورت یا کارت تردد‌

آثار تاریخی اصفهان در اثر بی توجهی دولت در حال نابودی است

18 بهمن 1399
آثار تاریخی اصفهان در اثر بی توجهی دولت در حال نابودی است

ماجرای سیلی نماینده مجلس به یک سرباز نیروی انتظامی به کجا رسید؟ / سمامی: در تخطی از قانون تفاوتی بین نماینده مجلس و یک فرد عادی وجود ندارد / مصونیت نمایندگان مجلس فقط در باب وظایف نمایندگی است

7 بهمن 1399
ماجرای سیلی نماینده مجلس به یک سرباز نیروی انتظامی به کجا رسید؟ / سمامی: در تخطی از قانون تفاوتی بین نماینده مجلس و یک فرد عادی وجود ندارد / مصونیت نمایندگان مجلس فقط در باب وظایف نمایندگی است

یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

21 دی 1399
یک نظریه مشورتی درباره تبصره یک ماده واحده قانون تعیین وضعیت املاک واقع در طرح‌های دولتی

سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

21 دی 1399
سند تحول قضایی بر ایجاد دادستان اداری تمرکز کند

تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری

10 دی 1399
تعارض قوانین و حقوق مالکیت فکری

Ethical Approaches to Human Remains 

10 دی 1399
Ethical Approaches to Human Remains 

استخدام 19 آذر 1399

19 آذر 1399
استخدام 19 آذر 1399

استخدام 18 آذر 1399

18 آذر 1399
استخدام 18 آذر 1399

رسیدگی به ترور شهید فخری‌زاده چگونه در جوامع بین‌المللی قابل پیگیری است؟

9 آذر 1399
رسیدگی به ترور شهید فخری‌زاده چگونه در جوامع بین‌المللی قابل پیگیری است؟

معاون حقوقی رییس جمهور: آنچه در مشهد اتفاق افتاد نقض قانون بود

6 آبان 1399
معاون حقوقی رییس جمهور: آنچه در مشهد اتفاق افتاد نقض قانون بود

نام خانوادگی را در شناسنامه چگونه تغییر بدهیم؟

4 آبان 1399
نام خانوادگی را در شناسنامه چگونه تغییر بدهیم؟

سازمان بازرسی به دنبال فعال کردن ظرفیت‌های نظارت درون‌دستگاهی است

30 مهر 1399
سازمان بازرسی به دنبال فعال کردن ظرفیت‌های نظارت درون‌دستگاهی است

حقوق سنجشی «سنجش نظام های حقوقی»

28 مهر 1399
حقوق سنجشی «سنجش نظام های حقوقی»

Rules fora flat world

28 مهر 1399
Rules fora flat world

دور دوم مذاکرات ایران و اوکراین درباره سانحه هواپیما برگزار شد

28 مهر 1399
دور دوم مذاکرات ایران و اوکراین درباره سانحه هواپیما برگزار شد

استخدام 28مهر 1399

28 مهر 1399
استخدام 28مهر 1399

مسئولیت مدنی ناشی از ساخت سازه

27 مهر 1399
مسئولیت مدنی ناشی از ساخت سازه

Desistance from Crime

27 مهر 1399
Desistance from Crime

برخی از مصادیق رسیدگی کننده به دعاوی قضایی و حقوقی حذف شدند

27 مهر 1399
برخی از مصادیق رسیدگی کننده به دعاوی قضایی و حقوقی حذف شدند