نُخبه‌کُشی و پَخمه‌پروری؛ دو روی یک سکه
28 مهر 1399

نُخبه‌کُشی و پَخمه‌پروری؛ دو روی یک سکه

آزارنده‌ترین وجه هنگامی است که برای آدمی با ضریب هوشی بالا (نخبه) یک آدم با ضریب هوشی پایین باید تصمیم بگیرد.

داتیکان: آزارنده‌ترین وجه هنگامی است که برای آدمی با ضریب هوشی بالا (نخبه) یک آدم با ضریب هوشی پایین باید تصمیم بگیرد.

به گزارش داتیکان و به نقل از  عصر ایران؛ مهرداد خدیر- «نمی‌شود که مملکت را با تعدادی آدم پَخمه اداره کرد.»  این جمله را حسین مرعشی سخنگوی حزب کارگزاران سازندگی و از مدیران ارشد کشور (تا قبل از روی کار آمدن محمود احمدی‌نژاد در سال 84) و در ریشه یابی بحران‌های جاری در کشور بر زبان رانده است.
ممکن است تصور شود این توصیف بار تحقیری و اهانتی دارد اما به جای این که کند و کاو کنیم منظور دقیقاً کدام مدیران‌اند تجربۀ هریک از ما گواهی می دهد که واقعیتی صریح را بازمی‌تاباند.
این که ضریب هوشی شماری از صاحب‌منصبان که به صرف ظاهر سازی یا ابراز وفاداری یا نسبت خانوادگی به جای و جاهی رسیده‌اند پایین تر از حد معمول برای آن مسؤولیت است.

آزارنده‌ترین وجه هنگامی است که برای آدمی با ضریب هوشی بالا (نخبه) یک آدم با ضریب هوشی پایین باید تصمیم بگیرد.

نویسندۀ پرآوازه‌ای می گفت رُمانی را سال‌ها با شب نخوابیدن و تحمل بیماری به پایان رساندم و انتظار ناشر برای صدور مجوز آن قدر به طول انجامید که خود سراغ مسؤول ممیزی رفتم. من با هفتاد و چند سال سن باید به جوانکی بیست و چند ساله توضیح می‌دادم که تعبیر «دخترک زیر باران» شاعرانه است و اروتیک و تن کامانه نیست ولی جوانک اصرار داشته خواننده دختر را با لباس چسبیده به تن تصور می‌کند و همین فسادزاست.
می‌گفت: از او پرسیدم یعنی این آدم‌های مفسدی که محاکمه می‌شوند و قیافه های ظاهر الصلاحی هم دارند و اهل کتاب و مطالعه هم نیستند از رُمان خواندن دچار فساد شده‌اند و او پاسخ داد: نه، آنها مفسد اقتصادی هستند و من گفتم لابد ما هم مفسد ادبی هستیم!

«پَخمه پروری» روی دیگر سکۀ «نُخبه کُشی» است. این روزها احتمالا خبر ممانعت از صدور مجوز برای برنامۀ اینترنتی عادل فردوسی‌پور محبوب ترین مجری 20 سال اخیر را شنیده‌اید.

می‌توان تصور کرد که آدمی مثل او چه رنجی می‌برد. برای آدم‌های نخبه که هوش یا دانشی بالاتر از حد متوسط دارند هیچ چیز رنج آورتر از مواجهه با افرادی نیست که ناگزیری به آنها احترام بگذاری در حالی که قلباً به آنان باور نداری.

لازم نیست نخبه باشی. اگر مانند این نویسنده آدمی عادی هم باشی و کسانی را نشسته بر منصبی ببینی بی آن که اطلاعات درخوری در آن حوزه داشته باشند نیز تحمل فوق‌العاده می‌خواهد چه رسد به نخبگان. الزاما پخمه به مفهوم معنی تحقیر آمیز آن نیستند تا این واژه را واجد بار اهانت آمیز بدانیم اما همین که در آن قد و قواره نباشند توی ذوق می زند و مثل آدمی است که لباسی گشاد و نامتناسب بر تن کرده است.

از مزایای دموکراسی سپردن امور به نخبگان و میدان ندادن به پخمگان است. دوستی که در یک کشور توسعه یافتۀ غربی زندگی می کند تعریف می کرد این تصور که تودۀ مردمان آن جوامع، ضریب هوشی بالایی دارند خطاست و عامه در همه جا عامه است و دلیلی هم ندارد مردمان عادی درگیر امور خاص باشند اما آن که رشتۀ کار را در دست دارد از ویژگی هایی برخوردار است و نمی تواند پخمه باشد.
وقتی به طعنه گفتم: ترامپ اما مثال نقض است، حرف خود را پس نگرفت و قایل به استثنا نشد و گفت: نخبه نیست اما پخمه هم نیست و در جامعۀ پول محور می دانسته رگ خواب مردم را چگونه باید به دست آورد.

پخمه پروری، آن روی سکۀ نُخبه کشی است و پخمه ها به مرور و به یُمن روابط و امکاناتی که به دست می آورند اعتماد به نفسی کسب می کنند که گاه به وقاحت، پهلو می زند.

نحوۀ گفتار و رفتار اکبر طبری معاون پیشین قوۀ قضاییه که به تازگی محاکمه و محکوم شد نشان می داد او واجد هیچ ویژگی ممتازی نبوده و وصف «پخمه» او را می برازیده اما 20 سال کنار دست دو رییس قوۀ قضاییه بوده و روز به روز هم موقعیت خود را محکم تر می کرده است. می توان حدس زد که پخمه ها در هرچه تخصص نداشته باشند در ظاهر سازی و تقلید از کلیشه‌ها و چاپلوسی استادند.

طبری تا دهان باز می‌کرد نشان می داد چقدر بی مایه است اما در دادگاه چون باید استدلال می کرد پای او می لنگید در حالی که در جایگاهی که داشته سرگرم تملق و یاوه بافی و توجیه بوده است.

می توان بر آقای مرعشی خُرده گرفت که روند کنونی ادامۀ ترجیح تعهد بر تخصص در دهه های اول جمهوری اسلامی است و شما هم نقش داشته اید و به سبک مناطرۀ سال 84 به یاد خود او آورد که در 27 سالگی استاندار شد اما مرعشی نخبه هم نباشد پخمه نیست. نخبه هم نبوده باشد نخبه کُش و پخمه پرور نبوده است.

مدیریت توانایی‌ها ویژگی هایی می خواهد که عده ای واقعا ندارند و چون نمی توانند بر نخبه ها فرمان برانند پخمه تر از خودشان را ترجیح می دهند و وضع همانی می شود که می بینیم و اگر چه ترامپ مقصر اول است اما به این عامل نمی توان بی توجه بود.

برای این که بدانیم مدیری شایستگی میزی را که تصاحب کرده دارد یا نه باید ببینیم در محیط کار هم نفوذ دارد یا نه. مهم تر این که بیرون از آن اداره هم او را می خواهند یا نه.

چوب را هم پشت یک میز ریاست بنشانی ارباب رجوع و کارکنان ناگزیر باید تبعیت کنند. اما آیا مدیر کارخانه یا سازمان بیرون از دفتر و دور از کارتابل و در مواجهه با کارکنان هم حرفی برای گفتن دارد و می تواند به نکته ای اشاره کند؟

مهم تر این که بیرون از آن ساختار آیا به عنوان مدیر شناخته می‌‌شود؟

نخبه التماس نمی کند. پخمه آویزان می شود. نخبه احترام می‌گذارد اما پای بوس نمی شود. پخمه یک سره مجیز می گوید تا منصب خود را نگاه دارد.

نخبه از هیچ، همه چیز می سازد و تنها هنر پخمه هزینه کردن بودجه و گاهی کم آوردن است!

در مثل مناقشه نیست اما می گویند در روستایی کدخدا گله را به چوانی سپرد که در مراقبت ماهر بود و از حملۀ گرگ ها در امان نگاه می داشت اما سالی یکی دو بار گوسفندی کباب می کرد و بزمی راه می انداخت و مدعی می شد گم شده یا گرگی ناغافل درربوده است!

کدخدا او را کنار می‌گذارد و صاف و ساده‌ترین جوان دِه را به این مأموریت می گمارد. دزد نبود اما از گله داری هیچ سررشته نداشت.
پس، درهمان روز اول گرگ به گله زد و نیم گوسفندان را درید و به اندازۀ چند سال بساط کباب گستری زبل خان قبلی خسارت وارد کرد.

درد جامعۀ ما اما مضاعف است. چرا که برخی هم پخمه اند و هم پاک دست نیستند!

 

*برای اطلاع از اخرین همایش های حقوقی، گزارش‌ها و یادداشت‌های حقوقی، تازه های نشر حقوقی ، استخدام حقوقی ، مشاوره حقوقی و سایر اخبار حقوقی به سایت داتیکان مراجعه نمایید .

 

  • منبع : www.asriran.com

اخبار مرتبط

منتفی شدن مهریه در قبال حق طلاق عادلانه است

10 آذر 1399
منتفی شدن مهریه در قبال حق طلاق عادلانه است

رئیسی اعلام کرد برای گرانی سکه و عدم پرداخت مهریه چاره‌اندیشی می‌کند

14 آبان 1399
رئیسی اعلام کرد برای گرانی سکه و عدم پرداخت مهریه چاره‌اندیشی می‌کند

سازمان بازرسی به دنبال فعال کردن ظرفیت‌های نظارت درون‌دستگاهی است

30 مهر 1399
سازمان بازرسی به دنبال فعال کردن ظرفیت‌های نظارت درون‌دستگاهی است

تجمع امروز محکومان به پرداخت مهریه در مقابل مجلس + ویدیو

28 مهر 1399
تجمع امروز محکومان به پرداخت مهریه در مقابل مجلس + ویدیو

گرداندن متهمان در شهر از نگاه یک حقوقدان

28 مهر 1399
گرداندن متهمان در شهر از نگاه یک حقوقدان

آیت الله رئیس :روحیه انقلابی و خطرپذیری اقتدار می‌آفریند

27 مهر 1399
آیت الله رئیس :روحیه انقلابی و خطرپذیری اقتدار می‌آفریند

تشکر سردار اشتری از همراهی دستگاه‌ قضا در برخورد با اراذل و اوباش

27 مهر 1399
تشکر سردار اشتری از همراهی دستگاه‌ قضا در برخورد با اراذل و اوباش

اهتمام دستگاه قضایی برای مقابله با تروریسم پزشکی آمریکا علیه مردم ایران

23 مهر 1399
اهتمام دستگاه قضایی برای مقابله با تروریسم پزشکی آمریکا علیه مردم ایران

ورود دستگاه قضا به پرونده ویلموتس به خاطر فساد مالی است

22 مهر 1399
ورود دستگاه قضا به پرونده ویلموتس به خاطر فساد مالی است

نهایی شدن چهار هزار استخدام جامعه پرستاری با ورود سازمان بازرسی

22 مهر 1399
نهایی شدن چهار هزار استخدام جامعه پرستاری با ورود سازمان بازرسی

ورود سازمان بازرسی به ترک فعل‌های ۵ ساله در حوزه مسکن

20 مهر 1399
ورود سازمان بازرسی به ترک فعل‌های ۵ ساله در حوزه مسکن

۱۱۷ بازرسی فوق العاده در دوره تحول از سوی سازمان بازرسی صورت گرفته است

20 مهر 1399
۱۱۷ بازرسی فوق العاده در دوره تحول از سوی سازمان بازرسی صورت گرفته است

ایجاد پلیس امنیت اقتصادی و پلیس گمرکات در استان ایلام برای مقابله با فساد

20 مهر 1399
ایجاد پلیس امنیت اقتصادی و پلیس گمرکات در استان ایلام برای مقابله با فساد

مهارت ضابط قضایی در تشکیل پرونده موجب کاهش اطاله دادرسی می‌شود

19 مهر 1399
مهارت ضابط قضایی در تشکیل پرونده موجب کاهش اطاله دادرسی می‌شود

دادستان نظامی تهران: خرابکاری و اقدام امنیتی در وقوع حادثه ناوکش کنارک منتفی است

19 مهر 1399
دادستان نظامی تهران: خرابکاری و اقدام امنیتی در وقوع حادثه ناوکش کنارک منتفی است

رسیدگی تعزیرات تهران به ۶۹۰ گزارش تخلف کرونایی

14 مهر 1399
رسیدگی تعزیرات تهران به ۶۹۰ گزارش تخلف کرونایی

 از تکاپو برای خرید سکه و دلار تا اختلاط و خوش‌‌وبش پشت درهای بسته!

24 شهریور 1399
 از تکاپو برای خرید سکه و دلار تا اختلاط و خوش‌‌وبش پشت درهای بسته!

کشف و ضبط ۱۹۵ سکه طلا در فرودگاه امام خمینی

22 شهریور 1399
کشف و ضبط ۱۹۵ سکه طلا در فرودگاه امام خمینی

تعیین وقت رسیدگی به پرونده طراحان سایت سکه ثامن

12 شهریور 1399
تعیین وقت رسیدگی به پرونده طراحان سایت سکه ثامن

خدشه به امنیت خط قرمز دستگاه قضا است

28 مرداد 1399
خدشه به امنیت خط قرمز دستگاه قضا است