قوه قضائیه ماده ۶۹ را نسخ می‌کند؛ دفاتر اسناد رسمی دیگر خرید و فروش نمی‌شوند؟
26 آبان 1399

قوه قضائیه ماده ۶۹ را نسخ می‌کند؛ دفاتر اسناد رسمی دیگر خرید و فروش نمی‌شوند؟

قوه قضائیه قصد دارد ماده ۶۹ قانون دفاتر اسناد رسمی را نسخ کند؛ قانونی که به سردفتران بازنشسته این اجازه را می‌دهد تا مجوز سردفتری را به شخص غیر واگذار کنند.

در آخرین روزهای تابستان (29 شهریور) نامه وزیر اقتصاد به رئیس قوه قضائیه رسانه‌ای شد. نقد به ماده 69 قانون سردفتران که از آن به عنوان انحصار قانونی سردفتران یاد شده بود، نکته مهم این نامه بود.

دژپسند در بخش‌هایی از نامه خود اعلام کرده بود: شکل و محتوای قوانین و مقررات مرتبط با فعالیت سردفتران و دفتریاران از جمله مفاد مواد 5 و 69 قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 1354، به گونه‌ای است که موجب شکل‌گیری انحصار قانونی و برخورداری افرادی خاص از وضعیتی ممتاز و متمایز از دیگران شده است که این امر با مواضع و جهت‌گیری‌های اسناد بالادستی نظام همچنین رویکردهای حضرتعالی در ایجاد فرصت‌های برابر برای همگان منافات داشته ... از آنجایی که حق مورد اشاره در ماده 69 قانون مورد بحث، شامل تمامی سردفتران شاغل نیست بلکه طبق تصریح این ماده، تنها شامل دو گروه از سردفتران شاغل، شامل سردفتران در شرف بازنشستگی (2 ماه قبل از موعد بازنشستگی) و ورثه سردفتران متوفی در مهلت 6 ماهه پس از فوت است و تا زمانی که این ماده منسوخ و باطل نشود، تداوم این انحصار تا سالیان سال ادامه‌دار خواهد بود.

وزیر اقتصاد در نامه خود یک درخواست مشخص داشت: در شرایط کنونی که وضعیت نامناسب اشتغال در کشور و انجام معاملات نامتعارف بر روی مجوز سردفتری وجود دارد، بازنگری مفاد ماده 69 در راستای حذف انحصار موجود و همسو با تصمیم هیئت مقررات‌زدایی دال بر منسوخ بودن انحصار حاصل از مواد 5 و 69 قانون پیش گفت، به ضروریتی اجتناب‌ناپذیر تبدیل نموده است. لذا خواهشمند است دستور فرمایید در زمان بازنگری مقررات مربوط به فعالیت سردفتران و دفتریاران، این موضوع مورد توجه قرار گیرد.

قوه قضائیه , سازمان ثبت اسناد و املاک کشور , کانون سردفتران و دفتریاران , قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ,

ماده 69 چیست؟

ماده جنجالی قانون دفاتر اسناد رسمی، همان ماده 69 این قانون است که به سردفتران در شرف بازنشستگی و وراث سردفتران متوفی این اجازه را می‌دهد تا مجوز سردفتری را به شخص غیر واگذار کنند؛ واگذاری دفاتر اسناد رسمی در قالب خرید و فروش صورت می‌گیرد؛ به نحوی که در شهرهایی همچون تهران، مبالغ این خرید و فروش در حال حاضر بالغ بر 3 میلیارد تومان است.

در ماده 69 قانون دفاتر اسناد رسمی که مصوب 1354 است، آمده: "سردفتر شاغل که بازنشسته می‌شود می‌تواند شخص واجد صلاحیت طبق مقررات این قانون را برای تصدی دفترخانه خواه به سازمان ثبت اسناد و املاک کشور معرفی کند. قدرت لازم برای معرفی در مورد بازنشستگی الزامی دو ماه قبل از تاریخ بازشستگی است و در غیر این مورد باید معرفی مذکور ضمن تقاضانامه بازنشستگی به عمل آید ورثه سردفتر متوفی که حین‌الفوت شاغل بوده است تا شش ماه از تاریخ فوت سردفتر می‌تواند مجتمعاً به ترتیب شخص واجد صلاحیت را معرفی کنند در صورتیکه سردفتر یا وراث او در مهلت‌های مذکور شخص واجد صلاحیت معرفی نکنند سازمان ثبت اسناد و املاک کشور می‌توانند تصدی دفترخانه را با رعایت مقررات این قانون به شخص واجد شرایط دیگری واگذار نماید."

این ماده قانونی جنجالی ایرادات متعددی دارد که بارها در رسانه‌ها به آن پرداخته شده است اما اشکالات قانونی آن به‌هیچ عنوان قابل کتمان نیست.

ماده 69 قانون دفاتر اسناد رسمی طبق اعلام "سازمان دیده‌بان شفافیت و عدالت" بر خلاف مفاد مقدمه قانون اساسی در خصوص لزوم ایجاد زمینه برابر کار و امکانات، بندهای 2 و 3 و 4 و 5 و 11 سیاست‌های کلی نظام در بخش اشتغال، بندهای 6 و 9 و 10 اصل 3 قانون اساسی، اصل 28 و بندهای 2 و 4 و 7 اصل 43 قانون اساسی، بند 4 سیاست‌های کلی قضایی 5 ساله، بندهای 2 و 3 و 4 و 5 و 10 و 13 و 16 سیاست‌های کلی نظام اداری، اصل 4 و بندهای 2 و 4 اصل 43 قانون اساسی و نیز بند 19 سیاست‌های کلی نظام اداری است.

حال می‌توانیم چند موضوع کلی را در رد ماده 69 قانون دفاتر رسمی اعلام کنیم: این ماده به نحوی آشکار در تضاد با عدالت اجتماعی است و با آموزه‌های دینی ما سازگار نیست، ماده 69 تبعیض‌آمیز است و سبب شده منصب حاکمیتی سردفتری موروثی و خانوادگی شود.

پاسخ قوه قضائیه؛ ماده 69 نسخ می‌شود

قوه قضائیه در پاسخ به نامه وزیر اقتصاد به‌طور صریح اعلام کرده است که ماده 69 نسخ خواهد شد.

علی فیروزی؛ رئیس مرکز ملی مطالعات پایش و بهبود محیط کسب و کار سه روز پیش در توئیتر اعلام کرد: در پاسخ به درخواست وزیر اقتصاد از رئیس قوه قضاییه مبنی بر رفع انحصار سردفتری با حذف ماده 5 و ماده 69 قانون دفاتر اسناد رسمی و کانون سردفتران و دفتریاران، از سوی دفتر ریاست قوه اعلام شد که نَسخ این دو ماده در ماده 44 "لایحه اصلاح پاره‌ای از قوانین قوه قضائیه" دیده شده است.

در ماده 44 لایحه مورد اشاره آمده است: "مواد (5) و (69) قانون دفاتر اسناد رسمی مصوب 25/4/1354 با اصلاحات بعدی، نسخ می‌شود. نحوه تصدی و واگذاری دفاتر اسناد رسمی پس از بازنشستگی یا فوت و یا به هر دلیل قانونی دیگر مطابق آیین‌نامه‌ای است که توسط سازمان ثبت اسناد و املاک ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون تهیه می‌شود و به تصویب رئیس قوه قضائیه می‌رسد."

بساط ماده قانونی جنجالی برچیده می‌شود

به این ترتیب احتمالاً تا پایان سال جاری شاهد برچیده شدن یک ماده قانونی خواهیم بود که خود می‌توانسته بستر بالقوه برخی اقدامات غیرقانونی باشد؛ این تصمیم البته سازِ اعتراض کسانی که خود را ذی‌ضرر احساس خواهند کرد را کوک می‌کند اما جمع‌بندی‌های عمومی از جمله تحقق عدالت برای ایجاد امکان سردفتر شدن برای همه و نیز جلوگیری از خرید و فروش منصب حاکمیتی، تصمیم‌گیران را به این نتیجه رسانده که این ماده را حذف کنند.

از طرفی اگر صدای اعتراض‌ها بلند و تعداد آنها زیاد بود، می‌توان آمار رسمی علی خندانی، رئیس کانون سردفتران و دفتریاران را گوشزد کرد که پیش از این اعلام کرده بود: "در طول یک سال کمتر از 80 نفر از طریق ماده 69 جذب حوزه سردفتری می‌شوند."

اگر این ادعا درست باشد، نباید شاهد اعتراض زیاد به این تصمیم شجاعانه قوه قضائیه باشیم.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

    4 فروردین 1400
    آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    4 فروردین 1400
    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    خواب خرگوشی دستگاه‌های ناظر بر بازار/ چه کسانی روغن را احتکار می‌کنند؟

    25 اسفند 1399
    خواب خرگوشی دستگاه‌های ناظر بر بازار/ چه کسانی روغن را احتکار می‌کنند؟

    خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

    27 بهمن 1399
    خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

    ناگفته‌هایی از فروش نفت در دوران تحریم/ تلاش آمریکایی‌ها برای شناسایی همه افراد فعال در شبکه RG

    24 بهمن 1399
    ناگفته‌هایی از فروش نفت در دوران تحریم/ تلاش آمریکایی‌ها برای شناسایی همه افراد فعال در شبکه RG

    تغییر شیوه خرید بلیت قطار برای اتباع خارجی/ ضرورت ارائه پاسپورت یا کارت تردد‌

    24 بهمن 1399
    تغییر شیوه خرید بلیت قطار برای اتباع خارجی/ ضرورت ارائه پاسپورت یا کارت تردد‌

    قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۵|پیش‌بینی طلای ۱۹۰۰دلاری در سال ۲۰۲۱

    24 بهمن 1399
    قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۵|پیش‌بینی طلای ۱۹۰۰دلاری در سال ۲۰۲۱

    استمرار گران فروشی کالاها علیرغم ادعای نظارت بر بازار وزیر صمت

    19 بهمن 1399
    استمرار گران فروشی کالاها علیرغم ادعای نظارت بر بازار وزیر صمت

    رژیم صهیونیستی جنگنده و هواپیماهای سوخت‌رسان خریداری می‌کند

    19 بهمن 1399
    رژیم صهیونیستی جنگنده و هواپیماهای سوخت‌رسان خریداری می‌کند

    رئیس کمیسیون قضایی مجلس: قوه قضائیه و دولت، اختلاس شاه از ایران را به ملت بازگردانند

    18 بهمن 1399
    رئیس کمیسیون قضایی مجلس: قوه قضائیه و دولت، اختلاس شاه از ایران را به ملت بازگردانند

    درخواست دانشجویان بسیجی برای لغو عضویت جاسبی از هیات تجدید نظر دانشگاه آزاد

    18 بهمن 1399
    درخواست دانشجویان بسیجی برای لغو عضویت جاسبی از هیات تجدید نظر دانشگاه آزاد

    دولت بایدن هم ترکیه را درباره «اس-۴۰۰» تهدید کرد

    17 بهمن 1399
    دولت بایدن هم ترکیه را درباره «اس-۴۰۰» تهدید کرد

    روحانی،‌ جهانگیری و درد مشترک تخلف برادران/ وقتی روحانی و معاونش عدالت را سیاسی می‌بینند

    8 بهمن 1399
    روحانی،‌ جهانگیری و درد مشترک تخلف برادران/ وقتی روحانی و معاونش عدالت را سیاسی می‌بینند

    جزئیات طرح اصلاح موادی از قانون آیین دادرسی کیفری/ برخی جزاهای نقدی به خدمات عمومی رایگان تبدیل می‌شود

    5 بهمن 1399
    جزئیات طرح اصلاح موادی از قانون آیین دادرسی کیفری/ برخی جزاهای نقدی به خدمات عمومی رایگان تبدیل می‌شود

    حمله روحانی به مجلس درباره بودجه 1400 به‌منظور پنهان ماندن احکام اخیر دولت برای اصلاح‌طلبان است

    4 بهمن 1399
    حمله روحانی به مجلس درباره بودجه 1400 به‌منظور پنهان ماندن احکام اخیر دولت برای اصلاح‌طلبان است

    گزارش تخلفات در بازار سرمایه به قوه قضاییه رسید

    30 دی 1399
    گزارش تخلفات در بازار سرمایه به قوه قضاییه رسید

    رئیس جدید کمیسیون حمایت ازاعضا و صیانت مرکز وکلای قوه قضاییه منصوب شد

    24 دی 1399
    رئیس جدید کمیسیون حمایت ازاعضا و صیانت مرکز وکلای قوه قضاییه منصوب شد

    تحریم دارو، واکسن کرونا و اتهام سیاسی‌کاری به ایران؛ پرتقال‌فروش کیست؟

    24 دی 1399
    تحریم دارو، واکسن کرونا و اتهام سیاسی‌کاری به ایران؛ پرتقال‌فروش کیست؟

    کارکرد "سامانه‌های اعتبارسنجی شهروندان" در سند تحول قضایی چیست؟

    22 دی 1399
    کارکرد

    عسگری: رئیس قوه قضائیه با عناصر فاسد در حوزه نهاده های دامی و کشاورزی برخورد کند

    21 دی 1399
    عسگری: رئیس قوه قضائیه با عناصر فاسد در حوزه نهاده های دامی و کشاورزی برخورد کند