آخرین وضعیت پرونده هواپیمای اوکراینی؛ فرضیه هک شدن سامانه موشکی و نفوذ سایبری رد شد
18 دی 1399

آخرین وضعیت پرونده هواپیمای اوکراینی؛ فرضیه هک شدن سامانه موشکی و نفوذ سایبری رد شد

کاربران سامانه در واقع هواپیمای اوکراینی را به عنوان جسم پرنده در خارج از مسیر باند پروازی می‌دیدند و چون رادار آن قادر به تشخیص هواپیما از سایر اجسام پرنده نبوده، وضعیت برای آن‌ها این‌گونه تداعی می‌شود که هدف متخاصمی به سمت تهران در حال حرکت است.

تسنیم نوشت: کاربران سامانه در واقع هواپیمای اوکراینی را به عنوان جسم پرنده در خارج از مسیر باند پروازی می‌دیدند و چون رادار آن قادر به تشخیص هواپیما از سایر اجسام پرنده نبوده، وضعیت برای آن‌ها این‌گونه تداعی می‌شود که هدف متخاصمی به سمت تهران در حال حرکت است.

غلامعباس ترکی دادستان نظامی‌ استان تهران ساعتی پیش در گفت‌وگویی، ضمن  اشاره به سالگرد واقعه تلخ سقوط هواپیمای اوکراینی و جانباختن تعدادی از هموطنان و اتباع سایر کشورها ضمن عرض تسلیت به خانواده‌های شهدای سانحه و ملت شریف ایران و دیگر کشورهایی که عزیزانی را در این سانحه غمبار از دست داده اند، اظهار کرد: ایران اسلامی در این سانحه فرزندان عزیزی را از دست داد که داغدار آن‌ها هستیم و پاسخ‌گویی شفاف در مورد نتایج تحقیقات را وظیفه خود می‌دانیم.

این مقام قضایی در تشریح ابعاد رسیدگی به این پرونده گفت: بعد از سانحه تلخ و ناگوار سقوط هواپیمای اوکراینی با بررسی‌های اولیه ستاد کل نیروهای مسلح و بخش‌های دیگر، اعلام شد این سانحه بر اثر شلیک سامانه پدافندی خودی اتفاق افتاده است.

وی افزود: بعد از اطلاعیه ستاد کل نیروهای مسلح و سه روز بعد از سانحه، با دستور رئیس قوه قضاییه پرونده به دادسرای نظامی تهران ارسال شد و در همان تاریخ، بنابه ضرورت و اهمیت، متهمان احضار و اتهامات تفهیم شد و با نظر بازپرس پرونده چند نفر بازداشت شدند.

ترکی در ادامه درباره بررسی فرضیه‌های مختلف در خصوص علل وقوع سانحه و سایر جوانب بررسی این پرونده به باشگاه خبرنگاران توضیح داد که بخش هایی از آن را می خوانید: 

بررسی‌های 7 گروه کارشناسی نظامی و سازمان هواپیمایی کشوری درباره فرضیه‌های مختلف در خصوص علل وقوع سانحه پایان یافت. بخشی از این احتمالات ناظر بر عملکرد هواپیما، خلبان و کروی پروازی بود و بخشی دیگر به مسائلی مانند خرابکاری، فریب دشمن، تأثیر سایبر الکترونیک و جنگ الکترونیک بر هواپیما و سامانه‌های پدافندی همچنین عملیات لیزری و انفجار در داخل هواپیما اختصاص داشت. 

7 گروه کارشناسی در حوزه سامانه تور ام یک، مراقبت پرواز، پدافند هوایی، جنگال و سایبر الکترونیک، مواد منفجره و محترقه و مسائل امنیتی به تحقیق در ابعاد مختلف پرداختند و بخشی از بررسی‌های فنی نیز در سازمان هواپیمایی کشوری حول محور عملکرد هواپیما و کروی پروازی، مراکز کنترل هوایی، شناسایی اشکالات و ضعف‌های احتمالی و پیشگیری از سوانح انجام شد.

این سانحه با حضور 40 متخصص با انجام دو پرواز و رعایت کلیه مختصات پرواز سانحه دیده، شبیه سازی شد که در نوع خود در بررسی سوانح هوایی منحصر به فرد بود و اطلاعات جعبه‌های سیاه نیز در آزمایشگاه BEA پاریس با حضور بازپرس پرونده و نمایندگان تمامی کشورهای ذی ربط به طور شفاف با رعایت استانداردهای بین‌المللی پیاده‌سازی شد.

تحقیق گسترده از مطلعان و متهمان در سطوح گوناگون لشکری و کشوری، معاینات محلی و میدانی از همه مراکز مرتبط، نظرات کارشناسان و متخصصان نظامی و سازمان هواپیمایی کشوری، اطلاعات حاصل از پیاده سازی محتوای جعبه‌های سیاه و نتایج عملیات شبیه سازی، همگی بر نقش خطای انسانی در بروز این سانحه دلالت دارد.

مطابق دستورالعمل ها، سامانه پدافندی به دلیل آنکه از نظر دستور آتش، در شرایط آتش محدود قرار داشت، به هیچ وجه بدون دستور شبکه پدافندی و پست فرماندهی مربوط، مجاز به شلیک نبوده و با توجه به دستورالعمل‌ها و محدودیت‌های سامانه در تشخیص نوع اهداف و دوست از دشمن، شناسایی اهداف متخاصم و دستور شلیک تنها برعهده شبکه پدافندی بوده است. 

بر اساس گزارش کارشناسان، بررسی‌های سازمان هواپیمایی کشور و نتایج حاصل از عملیات شبیه سازی، سامانه پدافندی بعد از آخرین جابجایی تاکتیکی، موقعیت شمال سامانه را به علت فراموشی تنظیم نمی‌کند و به همین دلیل اهداف را در صفحه رادار با تغییر فاحش موقعیت مشاهده می‌کرده است.

کاربران سامانه در واقع هواپیمای اوکراینی را به عنوان جسم پرنده در خارج از مسیر باند پروازی می‌دیدند و چون رادار آن قادر به تشخیص هواپیما از سایر اجسام پرنده نبوده، وضعیت برای آن‌ها  این‌گونه تداعی می‌شود که هدف متخاصمی به سمت تهران در حال حرکت است و هنگامی هم که درصدد کسب تکلیف از شبکه پدافندی برمی‌آیند، به دلیل عدم برقراری ارتباط و مبادله پیام، فرمانده با اعتقاد به کمی زمان مقابله با خطر، شخصاً تصمیم به شلیک می‌گیرد.

تفکیک خطای انسانی از خطای سیستمی در وقوع این سانحه ضروری است. خطای عامل انسانی که موجب وقوع سانحه شده خیلی مشهود و روشن است، ولی با ضعف و اشکالی در خود سامانه، دستورالعمل‌ها و ساختارهای شبکه پدافندی کشور و هواپیمایی کشوری مواجه نشدیم و معتقدیم به رغم سخت بودن تصمیم گیری به دلیل فضای حاکم در شب حادثه، اگر کاربر و فرمانده سامانه دقت لازم را به خرج می‌دادند این حادثه اتفاق نمی‌افتاد.

به گفته دادستان نظامی تهران فرضیه‌هایی که درباره حمله سایبری، هک سامانه پدافندی، اختلال در سامانه‌های هواپیما و شبکه پدافندی مطرح شد، با دلایل متقن به اثبات نرسید.

مهمترین اصل در صلاحیت‌های رسیدگی در حقوق بین الملل، اصل صلاحیت سرزمینی است و در قوانین جمهوری اسلامی ایران و قوانین بین المللی از جمله ماده یک کنوانسیون شیکاگو هم به این موضوع تأکید شده که دادگاه محل وقوع سانحه هوایی صالح به رسیدگی است.  ضمن آنکه موضوع مربوط به نظم عمومی ایران بوده و  152 نفر از شهدا و جانباختگان و نیز متهمان این حادثه ایرانی هستند و برابر قوانین داخلی و قواعد مسلم بین المللی، دادگاه‌های ایران صلاحیت انحصاری دارند لذا رفتارهای برخی مراجع خارجی مبنای حقوقی ندارد و سیاسی است. 

با توجه به اینکه پرواز بین المللی بوده و اتباع سایر کشورها هم در هواپیما حضور داشتند، سازمان قضایی نیروهای مسلح مطابق با مقررات بین المللی به این تصمیم رسید که خسارات و غرامات به صورت یکسان بر اساس کنوانسیون‌هایی که ایران عضو آن هست همچنین عرف بین المللی پرداخت شود. 

مبلغ 150 هزار دلار بابت غرامات و خسارات هر جان باخته تأمین شد و غرامات جانباختگان و خساراتی که به اموال آن‌ها وارد شده در قالب سازوکار و چارچوب حقوقی مشخص، پرداخت می‌شود و بعد از یک سال از وقوع این سانحه غمناک می‌توانیم اعلام کنیم که آماده پرداخت غرامات و خسارات هستیم و تفاوتی هم بین اتباع ایرانی و غیرایرانی و همچنین از نظر جنسیت وجود ندارد. 

تاکنون خانواده گرانقدر بیش از 130 شهید  سانحه تحت پوشش بنیاد شهید قرار گرفته اند و مراحل اداری مربوط در حال انجام  است. دریافت غرامات و خسارت همچنین قرار گرفتن تحت پوشش بنیاد شهید، تأثیری بر رسیدگی کیفری نخواهد داشت.

ظرف یک سال تحقیقات  را به سرانجام روشنی رساندیم. در تحقیقات این پرونده هیچ خط قرمزی برای کشف حقیقت و اجرای قانون و عدالت وجود نداشت. تأکید مقام معظم رهبری بر رسیدگی دقیق بود و رئیس قوه قضاییه و دادستان کل کشور نیز بر این موضوع تصریح کردند؛ دادسرا و دادگاه‌های نظامی مستقل از نیروهای مسلح هستند و وظیفه ذاتی دادسرای نظامی رسیدگی عادلانه، دقیق، موشکافانه و شفاف بود و معتقدم که با همکاری بخش‌های مختلف توانستیم ظرف یک سال تحقیقات خودمان را به سرانجام روشنی برسانیم.

در فرآیند تحقیق، افرادی به عنوان مقصر از جهت بی احتیاطی و بی مبالاتی و عدم رعایت نظامات و مقررات، متهم شناخته شدند و در حال حاضر تنها یک متهم در بازداشت است و سایرین با تودیع وثیقه و سایر قرارهای مناسب آزاد شده اند؛ جزئیات بیشتر بعد از صدور کیفرخواست و معرفی مقصران به دادگاه اعلام خواهد شد.

ترکی در همین ارتباط با اشاره به تفاوت‌های موجود بین خطا کیفری و اداری گفت: یک خطا می‌تواند هم جنبه مجرمانه به لحاظ کیفری داشته باشد و هم به لحاظ یک تخلف در مراجع اداری و کمیسیون‌های انضباطی مورد رسیدگی قرار بگیرد.

وی افزود: در این پرونده ستاد کل نیروهای مسلح نیز به طور جدی وارد عمل شد و افرادی را که از نظر گروه بررسی سانحه این ستاد، مرتکب تخلفاتی مانند بی مبالاتی و عدم اجرای صحیح دستورالعمل‌ها و مقررات شده بودند، در سطوح مختلف از مسئولیت خود عزل و یا با تنزیل درجه مواجه کرد.

گزارش گروه‌های کارشناسی  پرونده نهایی شده است. گزارش سازمان هواپیمایی کشوری برای کشورهای ذی ربط ارسال شده است.  همکاری‌های فنی و قضایی دوجانبه ایران و اوکراین در چارچوب موافقتنامه همکاری‌های قضایی بین دو کشور با حسن نیت و شفافیت ادامه دارد.تحقیقات دادسرا به اتمام رسیده و بزودی پرونده با صدور کیفرخواست به دادگاه نظامی تهران ارسال می‌شود و مرحله رسیدگی در دادگاه، مستقل از دادسرا صورت خواهد گرفت.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    واکنش آمریکا به جدیدترین آزمایش موشکی کره شمالی

    5 فروردین 1400
    واکنش آمریکا به جدیدترین آزمایش موشکی کره شمالی

    نقل و انتقال چک‌های جدید در سامانه صیاد از امروز ۵ فروردین اجباری شد

    5 فروردین 1400
    نقل و انتقال چک‌های جدید در سامانه صیاد از امروز ۵ فروردین اجباری شد

    شهرهای جدیدی که نارنجی و قرمز شدند

    4 فروردین 1400
    شهرهای جدیدی که نارنجی و قرمز شدند

    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    26 اسفند 1399
    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

    25 اسفند 1399
    پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

    هواپیمای لاکچری امارات برای سفر نتانیاهو به ابوظبی جنجال آفرید

    24 اسفند 1399
    هواپیمای لاکچری امارات برای سفر نتانیاهو به ابوظبی جنجال آفرید

    آسیای مرکزی در 24 ساعت گذشته

    25 بهمن 1399
    آسیای مرکزی در 24 ساعت گذشته

    تانیاهو و شرکای او، تمام اتهامات فساد را رد کردند

    19 بهمن 1399
    تانیاهو و شرکای او، تمام اتهامات فساد را رد کردند

    رژیم صهیونیستی جنگنده و هواپیماهای سوخت‌رسان خریداری می‌کند

    19 بهمن 1399
    رژیم صهیونیستی جنگنده و هواپیماهای سوخت‌رسان خریداری می‌کند

    برجام و فرانسه؛ چرا پاریس در حال تکرار نقش «پلیس بد» است؟

    17 بهمن 1399
    برجام و فرانسه؛ چرا پاریس در حال تکرار نقش «پلیس بد» است؟

    دولت بایدن هم ترکیه را درباره «اس-۴۰۰» تهدید کرد

    17 بهمن 1399
    دولت بایدن هم ترکیه را درباره «اس-۴۰۰» تهدید کرد

    تاکید مقامات ازبکستان و ترکیه بر افزایش همکاری در زمینه گردشگری

    8 بهمن 1399
    تاکید مقامات ازبکستان و ترکیه بر افزایش همکاری در زمینه گردشگری

    الزام کاندیداهای ریاست جمهوری به ارائه لیست اموال/ از راهکارهای قانونی تا پویش‌های مردمی

    5 بهمن 1399
    الزام کاندیداهای ریاست جمهوری به ارائه لیست اموال/ از راهکارهای قانونی تا پویش‌های مردمی

    برف و باران در جاده‌های 7 استان

    1 بهمن 1399
    برف و باران در جاده‌های 7 استان

    مجلس رانت ناشی از قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس را پیگیری می‌کند

    23 دی 1399
    مجلس رانت ناشی از قیمت‌گذاری محصولات فولادی در بورس را پیگیری می‌کند

    اعتراف نظامیان آمریکا در عین الاسد| هنوز اضطراب و کابوس داریم؛ 29 نظامی به شدت مجروح شدند

    22 دی 1399
    اعتراف نظامیان آمریکا در عین الاسد| هنوز اضطراب و کابوس داریم؛ 29 نظامی به شدت مجروح شدند

    کارکرد "سامانه‌های اعتبارسنجی شهروندان" در سند تحول قضایی چیست؟

    22 دی 1399
    کارکرد

    نظر وکلا درباره ثبت قراردادهای الکترونیک چیست؟ / آیا قوه قضاییه زیرساخت‌های لازم را برای وکلا فراهم کرده است؟

    21 دی 1399
    نظر وکلا درباره ثبت قراردادهای الکترونیک چیست؟ / آیا قوه قضاییه زیرساخت‌های لازم را برای وکلا فراهم کرده است؟

    متهمان پرونده سانحه هواپیمای اوکراینی بزودی معرفی می شوند

    20 دی 1399
    متهمان پرونده سانحه هواپیمای اوکراینی بزودی معرفی می شوند

    سقوط ۶۶ درصدی ترافیک هوایی با ادامه بحران کرونا

    8 آبان 1399
    سقوط ۶۶ درصدی ترافیک هوایی با ادامه بحران کرونا