چالش‌های دانشگاه‌های ایرانی برای همکاری‌های بین‌المللی
2 بهمن 1399

چالش‌های دانشگاه‌های ایرانی برای همکاری‌های بین‌المللی

پژوهشگران مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی با انجام مطالعه‌ای موانعی که در مسیر همکاری‌های علمی بین‌المللی دانشگاه‌ها وجود دارد را مورد بررسی قرار دادند.

پژوهشگران مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی با انجام مطالعه‌ای موانعی که در مسیر همکاری‌های علمی بین‌المللی دانشگاه‌ها وجود دارد را مورد بررسی قرار دادند.

به گزارش ایسنا، در سال‌های اخیر بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته، سیاست‌های ملی خاصی را در زمینه ارتقای فعالیت‌های علمی بین‌المللی در دانشگاه‌های خود، در پیش گرفته‌اند. بررسی‌ها نشان می‌دهد که آموزش عالی در جهان، بنا به دلایل اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به سمت بین‌المللی‌شدن می‌رود و دانشگاه‌ها در تلاش‌اند تا همکاری‌های علمی و بین‌المللی خود را گسترش دهند.

همکاری‌های علمی بین‌المللی، شامل طیف وسیعی از فعالیت‌های دانشگاهی مانند کنفرانس‌های مشترک، تبادل استاد و دانشجو، برگزاری دوره‌های آموزشی مشترک، طرح‌های پژوهشی مشترک و ... هستند.

بررسی اسناد بالادستی مثل قانون برنامه ششم توسعه، سند تحول و نوآوری علوم پزشکی و نقشه جامه علمی کشور، نشان می‌دهد که بُعد بین‌المللی فعالیت‌ها و خدمات آموزشی، پژوهشی دانشگاه، در این اسناد مورد تاکید قرار گرفته است. اما به دلایل مختلف این موضوع در کشور، با چالش‌هایی مواجه است.

با توجه به اهمیت این موضوع؛ پژوهشگران مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی دانشگاه علامه طباطبائی، در مطالعه‌ای با استفاده از نظرات مدیران بخش بین‌المللی دانشگاه‌های دولتی ایران، به بررسی چالش‌ها و عوامل بازدارنده همکاری‌های علمی بین‌المللی در دانشگاه‌های دولتی کشور پرداختند.

برای انجام این مطالعه؛ «شهرام مهرآور کیگلو» و «علی خورسندی طاسکوه» و دیگر همکارانشان در دانشگاه علامه طباطبائی مشارکت داشتند.

محققان در این پژوهش، از طریق مصاحبه نظرات ۱۰ نفر از مدیران بخش بین‌المللی دانشگاه‌های دولتی بزرگ و سطح یک کشور و چهار عضور هیات علمی با سابقه پژوهشی مرتبط با موضوع تحقیق را مورد بررسی قرار دادند.

پژوهشگران با بررسی مصاحبه‌های انجام‌شده، موارد مطرح‌شده را دسته‌بندی و کدگذاری کردند. از نظر این متخصصین موانعی که بر سر راه فعالیت‌های علمی بین‌المللی دانشگاه‌ها قرار دارند، شامل موانع ساختاری، فرهنگی، زبانی، سیاسی و موانع مالی، تجهیزات و زیرساخت‌های فیزیکی هستند.

بر اساس نظر این متخصصان؛ تعدد نهادهای سیاست‌گذار و تصمیم‌ساز در آموزش عالی کشور، تعدد اسناد بالادستی و ساختار نامناسب در برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری، بروکراسی‌های پیچیده برای همکاری‌های بین‌المللی در سطح ملی از مهم‌ترین موانع همکاری‌های علمی بین‌المللی در دانشگاه‌های دولتی کشور هستند. قدیمی بودن قوانین و آیین‌نامه‌های وزارت علوم، عدم اعطای استقلال و اختیار به دانشگاه‌ها، نظام آموزش عالی متمرکز و تسهیل‌کننده نبودن قوانین و مقررات ملی شفاف در این زمینه نیز از دیگر موانع ساختاری دخیل در این موضوع هستند.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد که شرایط خاص فرهنگی جامعه و دانشگاه‌های کشور نیز از مهم‌ترین عوامل بازدارنده همکاری‌های علمی بین‌المللی هستند. ارتباط میان‌فرهنگی ضعیف، عدم تحمل فرهنگ‌های دیگر در جامعه، باز نبودن فرهنگ جامعه به پذیرش محققان بین‌المللی،عدم پذیرش فرهنگ‌های خارجی، مشکلات ناشی از ارزش‌های مذهبی جامعه، عدم فرهنگ همکاری بین‌اعضای هیات علمی از مواردی بودند که شرکت‌کنندگان در این پژوهش به آن‌ها اشاره کردند.

به باور متخصصین شرکت‌کننده در مطالعه؛ یکی از معیارهای اصلی برای تعامل و همکاری‌های بین‌المللی داشتن محیط سیاسی منعطف و پویا و همسو با سیاست‌های جهانی است. همه افراد متخصص شرکت‌کننده در مطالعه معتقد بوددند که فضای سیاسی موجود در محیط داخلی و فشارها و تحریم‌های یک‌جانبه جامعه جهانی علیه کشور، موانعی را در زمینه همکاری‌های علمی بین‌المللی دانشگاه‌های دولتی کشور به همراه آورده است. مواردی همچون؛ داشتن نگاه امنیتی به همکاری‌های بین‌المللی، هراس از به خطر افتادن امنیت ملی با این همکاری‌ها، مشکلات مربوط به اخذ روادید و حضور محققان بین‌المللی در کشور، اخذ روادید برای محققان ایرانی برای حضور در خارج از کشور، تحریم‌های گسترده علیه ایران، ایران‌هراسی و تصویر منفی نسبت به ایران به دلیل تبلیغات منفی خارج از کشور علیه ایران، نمونه‌هایی از این موانع سیاسی برای همکاری‌های بین‌المللی هستند.

بر اساس نتایج این مطالعه؛ موانع زبانی نیز از مهم‌ترین موانع همکاری‌های علمی بین‌المللی هستند. عدم تسلط دانشجویان و اساتید به زبان‌های بین‌المللی، عدم آموزش درست زبان‌های بین‌المللی در دانشگاه‌ها، ضرورت تدریس به زبان فارسی در دانشگاه‌ها، طرد بسیاری از دانشجویان علاقه‌مند بین‌المللی احتمالی تحصیل در ایران به دلیل آموزش رسمی زبان فارسی در دانشگاه‌ها، ضعف صحبت‌کردن به زبان بین‌المللی در جامعه، ضعف دانشجویان و اساتید در نگارش پژوهش به زبان انگلیسی، از جمله موانع زبانی بر سر راه همکاری‌های علمی بین‌المللی هستند.

به اعتقاد متخصصان شرکت‌کننده در مصاحبه‌ها؛ مواردی مثل عدم تخصیص بودجه کافی به بخش بین‌الملل در دانشگاه‌ها، بودجه‌های بسیار اندک دانشگاه‌های کشور در مقیاس بین‌المللی، عدم توانایی دانشگاه‌ها در تامین هزینه‌های تبادل استاد و دانشجو، نوسانات ارز در کشور و عدم وجود زیرساخت‌های فیزیکی در حد استانداردهای بین‌المللی در دانشگاه، دیگر عواملی هستند که مانع از شکل‌گیری همکاری‌های علمی بین‌المللی می‌شود.

پژوهشگران این مطالعه معتقدند که با انجام اقداماتی در جهت رفع این موانع می‌توان فعالیت‌های علمی بین‌المللی را گسترش داد. اقداماتی همچون تدوین برنامه واحد مدون و جامع برای این همکاری‌ها و بین‌المللی‌سازی آموزش کشور با متولی‌گری و مسئولیت یک نهاد مسقل، برگزاری نمایشگاه‌هایی برای معرفی فرهنگ‌ها، آداب و رسوم همه اقوام کشور و سایر کشورها که دانشجویان آن‌ها در کشور در حال تحصیل هستند، برگزاری بعضی از دروس دوره تحصیلات تکمیلی به زبان انگلیسی، تقویت دیپلماسی علمی وزارت خارجه در راستای مذاکره با دیکر کشورها، ایجاد قوانین سهل‌گیرانه برای ورود و خروج پژوهشگران بین‌المللی، تخصیص بودجه‌های جداگانه به دانشگاه‌ها در راستای تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی و بین‌المللی سازی دانشگاه‌ها و ... نمونه‌هایی از راهکارهای تقویت همکاری‌های علمی بین‌المللی در دانشگاه‌های هستند.

نتایج این مطالعه پاییز سال جاری به صورت مقاله علمی پژوهشی با عنوان «شناسایی عوامل بازدارنده همکاری‌های علمی بین‌المللی در نظام آموزش عالی کشور و ارائه راهکار: مطالعه‌ای کیفی» در فصل‌نامه پژوهش در آموزش علوم پزشکی زیر نظر مرکز مطالعات و توسعه آموزش علوم پزشکی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی گیلان،‌ منتشر شده است.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    توییت مدیر کل آژانس انرژی اتمی پس از ترک ایران

    4 اسفند 1399
    توییت مدیر کل آژانس انرژی اتمی پس از ترک ایران

    گروسی: آژانس سه ماه به راستی‌‌آزمایی ضروری در ایران ادامه می‌دهد

    4 اسفند 1399
    گروسی: آژانس سه ماه به راستی‌‌آزمایی ضروری در ایران ادامه می‌دهد

    بیانیه مشترک ایران و آژانس؛ایران اجرای اقدامات داوطلبانه را متوقف می‌کند/عدم دسترسی سه ماهه آژانس به برخی فعالیت‌ها و تجهیزات نظارتی

    4 اسفند 1399
    بیانیه مشترک ایران و آژانس؛ایران اجرای اقدامات داوطلبانه را متوقف می‌کند/عدم دسترسی سه ماهه آژانس به برخی فعالیت‌ها و تجهیزات نظارتی

    اسپوتنیک از توافق جدید سرویس‌های اطلاعاتی غرب با داعش علیه سوریه خبر داد

    24 بهمن 1399
    اسپوتنیک از توافق جدید سرویس‌های اطلاعاتی غرب با داعش علیه سوریه خبر داد

    رژیم صهیونیستی درصدد اعمال فشار بر دیوان لاهه از طریق متحدان خود

    19 بهمن 1399
    رژیم صهیونیستی درصدد اعمال فشار بر دیوان لاهه از طریق متحدان خود

    لاکا علیه هرمز/ جنگ تنگه‌ها وارد مرحله جدیدی می‌شود؟

    14 بهمن 1399
    لاکا علیه هرمز/ جنگ تنگه‌ها وارد مرحله جدیدی می‌شود؟

     سفیر اندونزی در تهران به وزارت خارجه احضار شود

    8 بهمن 1399
     سفیر اندونزی در تهران به وزارت خارجه احضار شود

    ربیعی: دولت جدید آمریکا نباید لکه ننگ دولت قبلی را به طور گزینشی جبران کند

    30 دی 1399
    ربیعی: دولت جدید آمریکا نباید لکه ننگ دولت قبلی را به طور گزینشی جبران کند

    استقبال گرم تایوان از اقدام ضد چینی آمریکا

    22 دی 1399
    استقبال گرم تایوان از اقدام ضد چینی آمریکا

    به جای صدور بخشنامه جلوگیری از زندان رفتن مردان، باید جلوی مهریه بالا گرفته شود

    3 آذر 1399
    به جای صدور بخشنامه جلوگیری از زندان رفتن مردان، باید جلوی مهریه بالا گرفته شود

    بسیاری از وکلای دارای پروانه وکالت هم با معضل بیکاری روبرو هستند

    21 آبان 1399
    بسیاری از وکلای دارای پروانه وکالت هم با معضل بیکاری روبرو هستند

    نهاد وکالت در حال حاضر یکی از دوره‌های سخت خود را طی می‌کند / کانون وکلا همواره چه قبل و چه بعد از انقلاب مورد هجمه بوده است

    21 آبان 1399
    نهاد وکالت در حال حاضر یکی از دوره‌های سخت خود را طی می‌کند / کانون وکلا همواره چه قبل و چه بعد از انقلاب مورد هجمه بوده است

    بدون اصلاح قانون نمی توان تفکیک درستی بین جرایم سیاسی و امنیتی داشت

    2 مهر 1399
    بدون اصلاح قانون نمی توان تفکیک درستی بین جرایم سیاسی و امنیتی داشت

     چرا اجرای طرح "سقف درآمد برای دفاتر اسناد رسمی" مهم است؟

    1 شهریور 1399
     چرا اجرای طرح

    شهادت زن قاتل علیه او + ویدیو

    29 مرداد 1399
    شهادت زن قاتل علیه او + ویدیو

    وکیلی که جان موکل قاتلش را نجات داد + ویدیو

    27 مرداد 1399
    وکیلی که جان موکل قاتلش را نجات داد + ویدیو

    رای دیوان عدالت در رابطه با شرط سنی در آزمون‌های استخدامی صادر شد

    26 مرداد 1399
    رای دیوان عدالت در رابطه با شرط سنی در آزمون‌های استخدامی صادر شد

    اهدای نشان بین‌المللی سردار سلیمانی به سه چهره مقاومت

    26 مرداد 1399
    اهدای نشان بین‌المللی سردار سلیمانی به سه چهره مقاومت

    مشکلات زنان ازدواج‌کرده با اتباع خارجی افغان و عراقی

    22 مرداد 1399
    مشکلات زنان ازدواج‌کرده با اتباع خارجی افغان و عراقی

    نشست مجازی «مشروطه‌ی ایرانی؛ مفهوم، مبانی و چالش‌ها»

    11 مرداد 1399
    نشست مجازی «مشروطه‌ی ایرانی؛ مفهوم، مبانی و چالش‌ها»