الزام کاندیداهای ریاست جمهوری به ارائه لیست اموال/ از راهکارهای قانونی تا پویش‌های مردمی
5 بهمن 1399

الزام کاندیداهای ریاست جمهوری به ارائه لیست اموال/ از راهکارهای قانونی تا پویش‌های مردمی

کاربران سامانه فارس من پیشنهاد طرحی برای الزام کاندیداها به اعلام اموال و دارایی خود را مطرح کرده‌اند؛ بررسی های ما نشان می‌دهد قوانین لازم در این مورد وجود دارد و در صورت جدیت در اجرای آنها به همراه پویش‌های مردمی در انتخابات پیش رو می‌توان تحقق این خواسته را شاهد بود.

داتیکان: کاربران سامانه فارس من پیشنهاد طرحی برای الزام کاندیداها به اعلام اموال و دارایی خود را مطرح کرده‌اند؛ بررسی های ما نشان می‌دهد قوانین لازم در این مورد وجود دارد و در صورت جدیت در اجرای آنها به همراه پویش‌های مردمی در انتخابات پیش رو می‌توان تحقق این خواسته را شاهد بود.

گروه پارلمانی خبرگزاری فارس: کاربران خبرگزاری فارس با راه‌اندازی پویشی در سامانه «فارس من» این پیشنهاد را مطرح کرده‌اند که مجلس طرحی را برای الزامی شدن اموال کاندیداهای انتخابات و هزینه های تبلیغاتی آنها به تصویب برساند؛ این پویش تا لحظه تنظیم این گزارش ۸۴ امضا دارد. 

در همین حال جمعی دیگر از کاربران در پویشی دیگر که به امضای ۴۱۰ نفر رسیده  از مجلس یازدهم درخواست  کرده اند تا لیست اموال‌شان را شفاف‌سازی کنند.

* اصل ۱۴۲ قانون اساسی و تعیین تکلیف اموال مدیران عالی رتبه اجرایی

درباره الزام قانونی اعلام اموال مسئولان قوانینی وجود دارد که در صورت اجرای درست آنها شاید نیاز به قانونگذاری جدید نباشید و این خواسته نیز برآورده شود؛ در وهله اول اصل۱۴۲ قانون اساسی به این موضوع پرداخته و رسیدگی به اموال مقامات عالی رتبه قوه مجریه را به عهده رییس قوه قضاییه قرار دهد. اما به دلیل دامنه محدود نظارتی مذکور در این اصل، قانون خاصی تحت عنوان قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران جمهوری اسلامی ایران در سال 1394 بعد از تصویب در مجلس نهایتا به تائید مجمع تشخیص مصلحت نظام رسید.

بر اساس این قانون مقامات تعیین شده در اصل 142 قانون اساسی، فهرست دارایی های خود، همسر و فرزندانشان را مطابق آیین نامه ای که توسط قوه قضائیه ذیل این قانون تهیه و ابلاغ می شود، در ابتداء و انتهای دوره مسئولیت به رئیس قوه قضائیه گزارش می دهند و قوه قضائیه نسبت به رسیدگی به اموال آنان از جهت بررسی عدم افزایش من غیر حق اقدام می نماید.

همچنین بر اساس این قانون به منظور افزایش اعتماد عمومی مردم به مسئولان جمهوری اسلامی ایران و ارتقای سلامت اداری از تاریخ لازم الاجراء شدن این قانون، یکی از شرایط تصدی سمت های موضوع این قانون، تعهد به ارائه فهرست دارایی های خود، همسر و فرزندان تحت تکفل، در قالب خود اظهاری به قوه قضائیه است.

بر این اساس مقامات و مسئولان مشمول این قانون موظفند در اجرای این قانون، صورت دارایی خود، همسر و فرزندان تحت تکفل خود را قبل و بعد از هر دوره خدمتی به رئیس قوه قضائیه اعلام نمایند که در بین آنها نمایندگان مجلس خبرگان رهبری، اعضای مجمع تشخیص مصلحت نظام، مقامات منصوب از سوی رهبری، اعضای شورای نگهبان، نمایندگان مجلس شورای اسلامی و معاونان رئیس مجلس و مدیران کل مجلس، معاونان رئیس قوه قضائیه و رؤسای سازمانها و دستگاههای وابسته به این قوه و معاونان و مدیران کل آنان، دادستان کل کشور، رئیس دیوان عالی کشور و رئیس دیوان عدالت اداری و رؤسای کل دادگستری استانها و معاونان همه آنها و سایر دارندگان پایه قضائی و ... به چشم میخورد.

صورت دارایی افراد مشمول این قانون شامل این موارد است:کلیه اموال غیرمنقول و حقوق دارای ارزش مالی، مطالبات و دیون، سرمایه گذاری و اوراق بهادار، موجودی حساب های مختلف در بانکها، مؤسسات مالی و اعتباری و نظایر آنها، هرگونه منبع درآمدی مستمر.

در تاریخ ۱۰ دی ۹۴ طی نامه‌ای از سوی رئیس وقت مجلس، «قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران نظام جمهوری اسلامی ایران»، برای اجرا ابلاغ شد.

* دستورالعمل قضایی صادر شد

در مسیر اجرای این قانون، در اردیبهشت ماه سال گذشته، حجت الاسلام و المسلمین سید ابراهیم رئیسی، رئیس قوه قضاییه، آیین نامه ای صادر کرد که طبق آن، مقامات، مسئولان و کارگزاران گروه های ۲۸ گانه باید صورت دارایی خود، همسر و فرزندان تحت تکفل‌شان را که شامل کلیه اموال غیرمنقول و حقوق دارای ارزش مالی، مطالبات و دیون، سرمایه گذاری و اوراق بهادار، موجودی حساب‌های مختلف در بانک‌ها، مؤسسات مالی و اعتباری و نظایر آنها و هرگونه منبع درآمدی مستمر است، از طریق روش‌های اعلام شده، به اطلاع رئیس قوه قضائیه برسانند.

بر اساس آئین نامه مصوب رئیس قوه قضائیه، فهرست دارایی مقامات مسئول و سمت‌ها و مشخصات افراد مشمول و اسناد و اطلاعات مربوط به آنکه به قوه قضائیه ارائه می‌شود، محرمانه بوده و افشای آن ممنوع است اما مقامات مسئول می‌توانند شخصاً اطلاعات خود را افشا کنند. همچنین رئیس قوه قضائیه می‌تواند نتیجه رسیدگی به دارایی رهبری، رئیس‌جمهوری، معاونان رئیس‌جمهوری، وزیران و همسر و فرزندان آنان را منتشر کند.

با ابلاغ این آیین نامه مسئولان باید در آغاز و پایان مسئولیت، فهرست اموال و دارایی‌های خود را ارائه دهند. اگر احساس شود تغییر نامعقولی در دارایی‌های یک مسؤول به وجود آمده، بررسی و اقدامات قضایی صورت خواهد گرفت.

* رونمایی از سامانه ثبت دارایی مسئولان 

به منظور اجرایی شدن این قانون، قوه قضاییه سامانه ثبت دارایی مسئولان را نیز در شهریور ماه گذشته رونمایی کرد و از مهر ماه همان سال بر بستر شبکه ملی اطلاعات قرار گرفت. در همان زمان اعلام شد که مسئولان سراسر کشور که دارای حساب کاربری "ثنا" (ثبت نام الکترونیک قضایی) هستند می‌توانند با مراجعه به نشانی https://amval.adliran.ir دارایی و اموال خود را اظهار کنند.

به دنبال راه اندازی این سامانه نمایندگان مجلس از قوه قضاییه خواستند تا با استقرار واحد مربوطه زمینه ثبت اموال آنها را در مجلس فراهم کند. 

در دی ماه سال 99 سخنگوی قوه قضاییه در گزارشی از وضعیت اعلام دارایی مقامات در سامانه اموال قوه قضائیه گفت: ۱۵۰۰ نفر از مسئولان در طی یکسال اموال خود را در سامانه ثبت کردند، اما در ۶ ماه اخیر شاهد رشد ثبت اموال مقامات در سامانه بودیم . قوه قضائیه در بین قوای دیگر مقام اول را در ثبت اموال دارد.

* قانونی دیگر برای شفافیت اموال مسئولان

اصل ۴۹ قانون اساسی یکی دیگر از اصولی است که شفافیت اموال مدیران و کارگزاران نظام را به رسمیت شناخته و تصریح دارد دولت موظف است ثروت‌های ناشی از ربا، غصب، رشوه، اختلاس، سرقت، قمار، سوء استفاده از موقوفات، سوء استفاده از مقاطعه‌کاری‌ها و معاملات دولتی، فروش زمین‌های موات و مباحات اصلی، دایرکردن اماکن فساد و سایر موارد غیرمشروع را گرفته و به صاحب حق رد کند و در صورت معلوم نبودن او به بیت‌المال بدهد این حکم باید با رسیدگی و تحقیق و ثبوت شرعی به وسیله دولت اجرا شود.

در بهمن ماه سال گذشته مجلس شورای اسلامی «قانون الحاق موادی به قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران» را تصویب کرد. قانونی که ناظر بر اجرایی شدن اصل ۴۹ قانون اساسی و طرح «اعاده اموال نامشروع» است. هدف از این قانون ، بازپس‌گیری اموالی بود که برخی افراد و مقامات با سوء‌استفاده از مقام و موقعیت و یا رانت و اعمال نفوذ به ناحق کسب کرده بودند و روشی قانونی برای اعاده این اموال وجود نداشت. 

در هفته‌های اخیر رییس قوه قضاییه دستورالعمل اجرای «قانون الحاق موادی به قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران» را هم صادر کرد. دستورالعملی که ناظر بر شناسایی و استرداد اموال و دارایی‌های نامشروع است.

به موجب دستورالعمل مزبور، مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضائیه و دادستانی کل کشور موظف شده‌اند ظرف مدت یک ماه با کمک سامانه رسیدگی به دارائی و اموال مسئولان، مقدمات اجرای «قانون الحاق موادی به قانون نحوه اجرای اصل ۴۹ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران» را فراهم و شناسایی و اعاده اموال نامشروع را آغاز کنند.

این دستورالعمل اجرایی همچنین، دادستان­‌ها را موظف می­‌کند، انتقال احتمالی  اموال نامشروع به همسر، خویشاوندان، شرکا و مرتبطین مسئول مربوطه را نیز با ذکر ادله و قرائن پیگیری و با آن برخورد کنند و راه فرارهای اینچنینی را سد نمایند.

* قانون شفافیت و نظارت بر تامین مالی فعالیت‌های انتخاباتی

از دیگر قوانینی که به طور مشخص شفافیت مالی کاندیداها را مدنظر قرار داده قانون شفافیت و نظارت بر تامین مالی فعالیت‌های انتخاباتی کاندیداهای مجلس است که در سال گذشته در مجلس مصوب شد و اموال و دارایی شخصی نامزد، کمک‌های احزاب و گروههای سیاسی، کمک‌های اشخاص حقیقی ایرانی و  منابع و امکانات عمومی که مطابق این قانون و سایر قوانین مرتبط استفاده از آن برای انجام فعالیت‌ها و تبلیغات انتخاباتی مجاز است برای کاندیداهای مجلس شفاف می‌شود. این قانون پیش از انتخابات مجلس یازدهم به تصویب رسید و به دنبال آن و بعد از پویش های مردمی در شبکه های مجازی کاندیداها و نمایندگان دور یازدهم به اعلام اموال و منابع مالی خود پرداختند.

* قوانین موجود شفافیت مالی کاندیداهای ریاست جمهوری را الزامی می‌کند

درباره پیشنهاد کاربران سامانه فارس من درباره لزوم تدوین طرحی برای اعلام اموال داوطلبان انتخابات ریاست جمهوری با حجت‌الاسلام حسن نوروزی، نماینده مردم رباط کریم و عضو کمیسیون قضایی و حقوقی مجلس گفت و گو کردیم. وی معتقد است که نیازی به تصویب قانون جدید در این زمینه وجود ندارد چرا که با توجه به ابلاغ دستورالعمل اجرایی قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران جمهوری اسلامی ایران که برای اجرایی شدن اصل 142 قانون اساسی در سال 1394 به تصویب رسیده اعلام اموال برای تصدی ریاست جمهوری ضروری است.

وی یادآوری می‌کند: با توجه به اینکه یکی از شرایط تصدی سمت های موضوع این قانون، تعهد به ارائه فهرست دارایی های خود، همسر و فرزندان تحت تکفل، در قالب خود اظهاری به قوه قضائیه است، بنابراین اعلام اموال برای کاندیداهای ریاست جمهوری یک الزام است.

* پویش‌های مردمی به کمک قانون می‌آید

علاوه بر قوانین موجود که اشاره شد، تاثیر پویش‌های مردمی بر حرکت داوطلبانه کاندیداها در اعلام اموال و دارایی‌هایشان به صورت علنی و شفافیتی فراتر از آنچه در قانون آمده نیز بسیار تاثیر گذار است همچنان که در انتخابات دوره پیشین ریاست جمهوری شاهد اعلام اموال از سوی محمدباقر قالیباف و دعوت از سایر کاندیداها برای اعلام اموال بودیم. در انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز بر اساس همین پویش بسیاری از کاندیداها و نمایندگان اقدام به ثبت اموال خود در سامانه ثبت اموال و دارایی مسئولان و همچنین به صورت علنی شدند.

حالا با توجه به قوانینی که در این گزارش به آنها اشاره شد، جدیت در اجرای آنها به همراه پویش‌های مردمی در انتخابات پیش رو یعنی انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای اسلامی می‌توان تحقق این خواسته را شاهد بود.

  • منبع : www.farsnews.ir

اخبار مرتبط

باکو ایروان را به نقض آتش‌بس در قره باغ متهم کرد

10 اسفند 1399
باکو ایروان را به نقض آتش‌بس در قره باغ متهم کرد

دیدار سفیر ایران با وزیر دفاع ارمنستان و تاکید برهمکاری چند جانبه

5 اسفند 1399
دیدار سفیر ایران با وزیر دفاع ارمنستان و تاکید برهمکاری چند جانبه

 نیمی از جمهوری‌خواهان به حزب جدید ترامپ می‌پیوندند

4 اسفند 1399
 نیمی از جمهوری‌خواهان به حزب جدید ترامپ می‌پیوندند

خودداری پنس از شرکت در همایشی با حضور ترامپ

4 اسفند 1399
خودداری پنس از شرکت در همایشی با حضور ترامپ

آنکارا: خواهان تقویت روابط با آمریکا بر مبنای بُرد-بُرد هستیم

3 اسفند 1399
آنکارا: خواهان تقویت روابط با آمریکا بر مبنای بُرد-بُرد هستیم

ترامپ برای اولین بار بعد از ترک کاخ سفید، سخنرانی می‌کند

3 اسفند 1399
ترامپ برای اولین بار بعد از ترک کاخ سفید، سخنرانی می‌کند

امکان همکاری با FATF بدون ارائه اطلاعات مربوط به دور زدن تحریم‌ها وجود دارد؟

2 اسفند 1399
امکان همکاری با FATF بدون ارائه اطلاعات مربوط به دور زدن تحریم‌ها وجود دارد؟

پیشروی بزرگ ارتش و کمیته‌های مردمی یمن به سمت دروازه شرقی مأرب

2 اسفند 1399
پیشروی بزرگ ارتش و کمیته‌های مردمی یمن به سمت دروازه شرقی مأرب

75 درصد جمهوری‌خواهان خواستار نقش پررنگ ترامپ در این حزب هستند

28 بهمن 1399
75 درصد جمهوری‌خواهان خواستار نقش پررنگ ترامپ در این حزب هستند

بازدید «الهام علی اف» از مناطق آزاد شده در جنگ قره باغ

27 بهمن 1399
بازدید «الهام علی اف» از مناطق آزاد شده در جنگ قره باغ

یک زن مسلح در نزدیکی کاخ سفید بازداشت شد

27 بهمن 1399
یک زن مسلح در نزدیکی کاخ سفید بازداشت شد

پیشروی نیروهای یمنی در شرق، غرب و شمال «مأرب»

27 بهمن 1399
پیشروی نیروهای یمنی در شرق، غرب و شمال «مأرب»

نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

20 بهمن 1399
نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

مأرب یمن در یک قدمی آزادی؛ پیشروی صنعاء، آمریکا و انگلیس را برآشفته کرد

20 بهمن 1399
مأرب یمن در یک قدمی آزادی؛ پیشروی صنعاء، آمریکا و انگلیس را برآشفته کرد

قانونگذار آمریکایی: حزب جمهوریخواه متعلق به ترامپ است

17 بهمن 1399
قانونگذار آمریکایی: حزب جمهوریخواه متعلق به ترامپ است

انتقال تجهیزات و نظامیان آمریکایی از پایگاه‌های عراق به سوریه

17 بهمن 1399
انتقال تجهیزات و نظامیان آمریکایی از پایگاه‌های عراق به سوریه

شروط چهارگانه سناتور جمهوری‌خواه برای هرگونه توافق دولت بایدن با ایران

14 بهمن 1399
شروط چهارگانه سناتور جمهوری‌خواه برای هرگونه توافق دولت بایدن با ایران

استعمارگرایی غرب درباره واکسن کرونا، صدای «علی‌اُف» را درآورد

14 بهمن 1399
استعمارگرایی غرب درباره واکسن کرونا، صدای «علی‌اُف» را درآورد

روایت روس‌ها از حضور آمریکا در افغانستان؛ نیروهایی که بود و نبودشان یکی است

13 بهمن 1399
روایت روس‌ها از حضور آمریکا در افغانستان؛ نیروهایی که بود و نبودشان یکی است

توصیه کاخ الیزه به دولت بایدن: رفتار واقع‌بینانه با حزب‌الله داشته باشید

8 بهمن 1399
توصیه کاخ الیزه به دولت بایدن: رفتار واقع‌بینانه با حزب‌الله داشته باشید

Error: INSERT INTO useronline(timestamp, ip, userId) VALUES ('1614502730', '3.238.186.43', '0')

Duplicate entry '20991369' for key 'PRIMARY'