معایب قیمت‌گذاری دستوری خودرو/ رانت اختلاف قیمت و سود دلالان
19 بهمن 1399

معایب قیمت‌گذاری دستوری خودرو/ رانت اختلاف قیمت و سود دلالان

صنعت خودرو که از آن به ‌عنوان یکی از صنایع پیشرو و محرک اقتصاد و از صنایع مهم حاضر در بورس یاد می‌شود، ارتباط گسترده‌ای با سایر صنایع کشور دارد، به‌ طوری‌که رونق این صنعت می‌تواند تأثیر مستقیمی بر رشد سایر صنایع داشته باشد.

داتیکان: صنعت خودرو که از آن به ‌عنوان یکی از صنایع پیشرو و محرک اقتصاد و از صنایع مهم حاضر در بورس یاد می‌شود، ارتباط گسترده‌ای با سایر صنایع کشور دارد، به‌ طوری‌که رونق این صنعت می‌تواند تأثیر مستقیمی بر رشد سایر صنایع داشته باشد.

به گزارش داتیکان و به نقل ازخبرنگار اقتصادی خبرگزاری فارس، برخی مخاطبان سامانه «فارس من» با ثبت سوژه‌ای با عنوان «قیمت‌گذاری دستوری خودرو را حذف کنید» خواستار پیگیری این موضوع شدند.

در این باره آرش محبی‌نژاد، دبیر انجمن همگن قطعه‌سازان کشور در یادداشتی درباره احتمال آزادسازی قیمت نوشت:

صنعت خودرو که از آن به‌عنوان یکی از صنایع پیشرو و محرک اقتصاد یاد می‌شود، ارتباط گسترده‌ای با سایر صنایع کشور دارد، به‌طوری‌که رونق این صنعت می‌تواند تأثیر مستقیمی بر رشد سایر صنایع داشته باشد.

هم‌اکنون خودرو با 10 صنعت بزرگ کشور شامل فولاد، پتروشیمی، مس، آلومینیوم، رنگ و رزین، نساجی و چرم، ماشین‌آلات و ابزارسازی، شیشه، لاستیک و کائوچو و برق و الکترونیک ارتباط نزدیک دارد و از محصولات این صنایع استفاده می‌کند.

بر همین اساس، قیمت‌گذاری در صنعت خودرو باید برمبنای زنجیره تولید خودرو صورت گیرد. به این معنا که در تعیین قیمت محصول نهایی خودرو باید قیمت محصولاتی که برای تولید آن خریداری می‌شود، محاسبه شود، اما فرمول‌های قیمت‌گذاری دستوری خودرو در ایران با نادیده گرفتن این زنجیره کلیدی، خروجی باورنکردنی و شگفت‌انگیزی دارد که مشابه آن را در هیچ کشور دیگری، نمی‌توان یافت.

به ‌عبارت‌دیگر، در شرایطی که قیمت مواد مصرفی صنعت خودرو در سال‌های اخیر و به‌ویژه، طی سال جاری، رشد شدیدی را تجربه کرده و این افزایش قیمت بر روی هزینه‌های تولید خودرو تأثیر مستقیم و «یک ‌به ‌یک» دارد، بی‌توجهی به متغیر مهم هزینه مواد مصرفی، موجب زیان کلان خودروسازان و ضرر هنگفت سهامداران شرکت‌های خودروسازی شده است.

این نقص زمانی پررنگ‌تر می‌شود که روش قیمت‌گذاری در زنجیره تولید خودرو نیز تفاوت و اختلاف فاحشی پیدا می‌کند. در شرایطی که قیمت اغلب مواد مصرفی صنعت خودرو مانند فولاد، آلومینیوم و مواد پتروشیمی بر اساس مکانیزم عرضه و تقاضا تعیین می‌شود، تعیین قیمت‌ها در صنعت خودرو، دستوری است و به‌این‌ترتیب، تمام زیان ناشی از قیمت‌گذاری دستوری در حلقه آخر، یعنی خودروی تولیدی انباشته شده و به همین دلیل، برخلاف صنعت خودرو که صورت‌های مالی سال‌های اخیر آن، حاکی از زیان هنگفتی است، در ابتدای این زنجیره و در صنایعی همچون فولاد و پتروشیمی، شاهد کسب سود قابل‌توجهی هستیم.

قیمت‌گذاری دستوری حتی هزینه مواد مصرفی را تأمین نمی‌کند

در صنعت خودرو اصلی‌ترین بخش از هزینه‌ها متعلق به مواد مصرفی است که 71 درصد از کل هزینه‌ها را شامل می‌شود. همچنین 12 درصد هزینه‌ها مربوط به هزینه مالی، 11 درصد کارکنان، 4 درصد توزیع و فروش و 2 درصد هزینه‌های سربار و حق‌الزحمه سایت‌ها است. این در حالی است که با قیمت تعیین‌شده خودرو توسط شورای رقابت، حتی هزینه خرید مواد مصرفی نیز به‌طور کامل پوشش داده نمی‌شود.

بدین ترتیب، نقص در این زنجیره زیان 40 هزار میلیارد تومانی صنعت خودرو در سال‌های 1397 و 1398 را به دنبال داشته است.

مقایسه رشد قیمت خودرو با نهاده‌های تولید

همان‌گونه که اشاره شد، تفاوت در روش قیمت‌گذاری خودرو که دستوری تعیین می‌شود و نهاده‌های تولید که براساس عرضه و تقاضا کشف می‌شود، باعث شده تا میزان زیاندهی صنعت خودرو افزایش یابد.

بررسی قیمت نهاده‌هایی که در تولید خودرو سهم بالایی دارد، در فاصله سال‌های 1396 تا 3 ماهه دوم سال جاری نشان می‌دهد که درصد رشد نهاده‌های بیشتر از رشد قیمت خودرو بوده است. البته در یک بازه 14 ماهه یعنی انتهای سال 1397 تا اوایل سال جاری، قیمت مصوب خودرو افزایشی نداشت، در حالی‌که نرخ نهاده‌های تولید براساس شرایط بازار افزایش یافته است.

درهمین چارچوب، نرخ ارز تأمین‌شده به یورو در سه‌ماهه دوم سال جاری در مقایسه با سال 1396 363 درصد رشد داشته است. همچنین ورق آهن در این مدت با رشد 375 درصدی و ورق گالوانیزه رول با رشد 449 درصدی روبرو شده است.

همچنین رنگ دو پوششه سفید، ورق سرد و ورق گرم نیز به ترتیب با افزایش قیمت 383، 497 و 537 درصدی همراه شده است. در این مدت آلومینیوم نیز رشد 447 درصدی، مس کاتدی رشد 551 درصدی و مواد پلیمری افزایش 286 درصدی داشته است.

این در حالی است که باوجود تغییر دوره قیمت‌گذاری خودرو در سال جاری از سالانه به فصلی که به دو بار رشد قیمت در شش‌ماهه نخست امسال منجر شد، بازهم میزان رشد قیمت انواع خودروی پرتیراژ عقب‌ماندگی شدیدی نسبت به مواد مصرفی تولید دارد.

در این زمینه قیمت پژو 206 تیپ 2 در سه‌ماهه دوم سال جاری نسبت به سال 1396 برابر با 170 درصد رشد کرده است. سمند آل ایکس نیز در این مدت 207 درصد، پژو پارس 168 درصد و پژو 405 با رشد 173 درصدی همراه شده است.

همان‌گونه که مشاهده می‌شود، هرچند قیمت کارخانه‌ای خودرو نیز در این مدت رشد قابل‌توجهی داشته است، اما در مقایسه با رشد بالای قیمت مواد مصرفی همچنان شکاف شدیدی وجود دارد.

رانت اختلاف قیمت در جیب دلالان

تمام عقب‌ماندگی‌های قیمتی و ضرر و زیان‌ها ناشی از قیمتی است که برای فروش کارخانه‌ای خودرو تعیین می‌شود، چراکه قیمت خودرو در بازار همپا و حتی بیش از رشد نرخ ارز و سایر نهاده‌ها رشد کرده است. اما مشکل اینجاست که فاصله قیمتی خودرو در کارخانه تا بازار آزاد نه نصیب تولیدکننده می‌شود و نه مصرف‌کننده واقعی، بلکه به جیب عده‌ای دلال می‌رود. رقمی که کارشناسان صنعت خودرو آن را سالانه 100 هزار میلیارد تومان برآورد می‌کنند. نگاهی به فاصله قیمتی خودروها از کارخانه تا بازار که در برخی از خودروها به بیش از 200 میلیون تومان می‌رسد، گواهی بر وجود این رانت عظیم است.

برای مثال در آبان ماه سال جاری در حالی‌که قیمت مصوب و کارخانه‌ای پژو پارس 95 میلیون تومان بود، قیمت تمام‌شده آن 118 میلیون تومان برآورد می‌شود و در بازار با قیمت 178 میلیون تومانی به فروش می‌رسید، به‌عبارت‌دیگر 83 میلیون تومان اختلاف. نرخ مصوب خودروی 206 تیپ 2 نیز در این ماه 86 میلیون تومان تعیین ‌شده بود که قیمت تمام‌شده آن به 110 میلیون تومان و قیمت بازار آزاد آن به 163 میلیون تومان می‌رسید.

  • منبع : www.farsnews.ir

اخبار مرتبط

قیمت نفت اوپک به 62 دلار کاهش یافت

5 فروردین 1400
قیمت نفت اوپک به 62 دلار کاهش یافت

آخرین قیمت طلا، سکه و دلار تا پیش از امروز ۴ فروردین

4 فروردین 1400
آخرین قیمت طلا، سکه و دلار تا پیش از امروز ۴ فروردین

قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۲/۲۶|سکه گران شد/ دلار ثابت ماند

26 اسفند 1399
قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۲/۲۶|سکه گران شد/ دلار ثابت ماند

قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۱/۲۶| آخرین قیمت طلا و ارز در بازار/ سکه چند شد؟

26 بهمن 1399
قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۱/۲۶| آخرین قیمت طلا و ارز در بازار/ سکه چند شد؟

عقب‌نشینی نفت از قیمت 61 دلاری

24 بهمن 1399
عقب‌نشینی نفت از قیمت 61 دلاری

قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۵|پیش‌بینی طلای ۱۹۰۰دلاری در سال ۲۰۲۱

24 بهمن 1399
قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۵|پیش‌بینی طلای ۱۹۰۰دلاری در سال ۲۰۲۱

قیمت بیت کوین دوباره رکورد زد/آیا ایلان ماسک دوباره در حال نوسان گیری است؟

20 بهمن 1399
قیمت بیت کوین دوباره رکورد زد/آیا ایلان ماسک دوباره در حال نوسان گیری است؟

قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۱

20 بهمن 1399
قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۱

قیمت سبد نفتی اوپک به بالای 58 دلار رسید

19 بهمن 1399
قیمت سبد نفتی اوپک به بالای 58 دلار رسید

معایب قیمت گذاری دستوری سیمان/فعال شدن 85 درصد ظرفیت کارخانه ها با اصلاح نرخ‌ها

19 بهمن 1399
معایب قیمت گذاری دستوری سیمان/فعال شدن 85 درصد ظرفیت کارخانه ها با اصلاح نرخ‌ها

کابینه سودان منحل شد

19 بهمن 1399
کابینه سودان منحل شد

قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۰

19 بهمن 1399
قیمت جهانی طلا امروز ۹۹/۱۱/۲۰

قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۱/۱۹| افزایش قیمت طلا و ارز در بازار/سکه رشد کرد

18 بهمن 1399
قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۱/۱۹| افزایش قیمت طلا و ارز در بازار/سکه رشد کرد

قیمت طلا به امید تصویب کمک مالی کرونایی بایدن افزایش یافت

15 بهمن 1399
قیمت طلا به امید تصویب کمک مالی کرونایی بایدن افزایش یافت

سازمان «همسود» مرکز ارزیابی خطرات پولشویی و تامین مالی تروریسم ایجاد می‌کند

15 بهمن 1399
سازمان «همسود» مرکز ارزیابی خطرات پولشویی و تامین مالی تروریسم ایجاد می‌کند

مشخص نیست هدف از تشکیل شورای حل اختلاف چیست / شوراهای حل اختلاف کار حکمیت را انجام می‌دادند، کار قضایی نمی‌کردند

1 بهمن 1399
مشخص نیست هدف از تشکیل شورای حل اختلاف چیست / شوراهای حل اختلاف کار حکمیت را انجام می‌دادند، کار قضایی نمی‌کردند

رسیدگی به پرونده‌ها در شوراهای حل اختلاف تابع قوانین آیین دادرسی مدنی و کیفری خواهد بود

30 دی 1399
رسیدگی به پرونده‌ها در شوراهای حل اختلاف تابع قوانین آیین دادرسی مدنی و کیفری خواهد بود

فروش هر بشکه نفت ایران 40.7 دلار در سال 2020/ متوسط قیمت نفت اوپک 41.47 دلار

30 دی 1399
فروش هر بشکه نفت ایران 40.7 دلار در سال 2020/ متوسط قیمت نفت اوپک 41.47 دلار

کشاورزان در تعیین قیمت گندم مشارکت می‌کنند

30 دی 1399
کشاورزان در تعیین قیمت گندم مشارکت می‌کنند

را قیمت های میوه پایین نمی آید؟ 

30 دی 1399
را قیمت های میوه پایین نمی آید؟