چرا رأی لاهه یک دستاورد مهم برای ایران محسوب می‌شود؟
20 بهمن 1399

چرا رأی لاهه یک دستاورد مهم برای ایران محسوب می‌شود؟

یک کارشناس حقوق بین الملل درباره احزار صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری در شکایت ایران علیه آمریکا گفت: این رای با تلاش و عملکرد ارزشمند تیم حقوقی ایران به دست آمد و به جهت اثر قابل توجهی که بر تقویت مواضع حقوقی و سیاسی ایران در فضای پیش‌روی روابط ایران و آمریکا می‌گذارد یک دستاورد مهم محسوب می شود.

ایلنا نوشت: یک کارشناس حقوق بین الملل درباره احزار صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری در شکایت ایران علیه آمریکا گفت: این رای با تلاش و عملکرد ارزشمند تیم حقوقی ایران به دست آمد و به جهت اثر قابل توجهی که بر تقویت مواضع حقوقی و سیاسی ایران در فضای پیش‌روی روابط ایران و آمریکا می‌گذارد یک دستاورد مهم محسوب می شود.

فرشاد نوروزپور درباره رای اخیر دیوان بین‌المللی دادگستری در قضیه شکایت جمهوری اسلامی ایران از آمریکا و نقض عهدنامه مودت سال ۱۹۵۵ اظهار داشت: به موجب این رای صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری در این پرونده احراز شد که در این رابطه به طور خلاصه و ساده می توان گفت در حقوق بین الملل، اصل بر عدم صلاحیت مراجع و محاکم بین‌المللی است یعنی اصل بر این است که یک دادگاه بین المللی صلاحیت ندارد مگر آنکه این صلاحیت را طرفین موضوع مورد اختلاف قبلا یا پس از بروز اختلاف توافقا به آن مرجع واگذار کرده باشند.

وی افزود: مهمترین مشکل و مانع در توسل به راهکارهای حقوقی در مسائل و اختلافات بین‌المللی، مساله فقدان صلاحیت است زیرا یک اختلاف بین‌المللی را نمی‌توان از طریق حقوق بین‌الملل حل کرد مگر اینکه ابتدا صلاحیت محاکم بین المللی اثبات شود و از طرف دیگر جدا از مسائل حقوقی، ،باید توجه کرد که دیوان بین‌المللی دادگستری به شدت متاثر از محیط و اوضاع و احوال بین‌المللی است و از این جهت است که احراز صلاحیت دیوان بین‌المللی دادگستری در شکایت جمهوری اسلامی ایران در زمینه تحریم‌های آمریکا از دیدگاه حقوقی یک دستاورد و پیروزی بزرگ و مهم تاریخی محسوب می شود.

وی افزود: اکثریت هیأت ۱۶ نفره قضات دادگاه لاهه در این پرونده، با رد هر ۶ مورد اعتراض مقدماتی امریکا اعلام کردند که این دادگاه، صلاحیت رسیدگی به پرونده تحریم های هسته ای آمریکا علیه ایران و شکایت ایران از آمریکا را دارد که از این شش مورد، سه مورد به اتفاق آرا صورت گرفت و درباره سه بند اجرایی هم ۱۵ قاضی به نفع ایران رای دادند.

نوروزپور با بیان اینکه رسیدگی اصلی و ماهوی راجع به این پرونده در آینده انجام خواهد شد و طبق روال موجود احتمالا چند سال طول خواهد کشید، خاطرنشان کرد: تیم حقوقی دولت ایران در این قضیه، در سال ۲۰۱۸ و پس از خروج آمریکا از برجام و اعمال بیش از ۱۵۰ مورد تحریم های ابلاغی دونالد ترامپ رئیس جمهور وقت آمریکا، پرونده‌ای با عنوان «اعمال مجدد تحریم‌های یکجانبه اقتصادی و تشدید اقدامات محدودکننده علیه دولت، ملت و شرکت‌های ایرانی و مغایرت آنها با مفاد عهدنامه ۱۹۵۵ مودت میان دو کشور» با بیش از سه هزار صفحه مستندات، مطرح کرد.

وی ادامه داد: این دوره رسیدگی با موفقیت‌های مقدماتی نیز همراه بوده است که می توان به صدور دستور موقت دادگاه در اکتبر ۲۰۱۸ مبنی بر الزام آمریکا به رفع موانع صادرات و نقل و انتقالات مالی در رابطه با بعضی اقلام نظیر دارو و تجهیزات پزشکی و درمانی، محصولات غذایی و کشاورزی، لوازم یدکی و خدمات و تجهیزات هواپیمایی طبق دادخواست اولیه ایران به دادگاه اشاره کرد.

این کارشناس حقوق بین‌الملل با اشاره به زمینه استدلال های ایران جهت اقامه این دعوی خاطرنشان کرد: ایران و آمریکا به موجب معاهده مودت و روابط اقتصادی و حقوق کنسولی بین ایران و آمریکا در سال ۱۹۵۵( ۱۳۳۴شمسی)  توافق کرده بودند که اگر در اجرا و تفسیر این معاهده در آینده اختلافی پدید آمد، بتوانند اختلاف را از طریق دیوان بین‌المللی دادگستری برطرف کنند، افزود: علی‌رغم تحولات و اتفاقات سیاسی پیرامون این مساله اما از نظر  تئوری حقوق بین‌الملل، این معاهده همچنان پابرجا بود زیرا هیچ یک از طرفین به این معاهده پایان نداده بودند تا اینکه دولت ترامپ پس از صدور دستور موقت دیوان در مهر ۱۳۹۷ به صورت یک طرفه از این معاهده خارج شد. 

وی با بیان اینکه استدلال‌های حقوقدانان ایرانی این بود که ما دو مرجع و سند داریم، برجام و معاهده مودت که عمل آمریکا علاوه بر اینکه  نقض برجام بود نقض معاهده مودت نیز بوده است، افزود: دیوان این استدلال را پذیرفت اما به طور کلی دولت‌ها معمولا از اجرای آرای دیوان بین‌المللی دادگستری استنکاف می کنند و نباید انتظار روندی مشابه اجرای احکام محاکم داخلی را داشته باشیم اما  واقعیت این است که اثر این آرا، حقانیت بخشی و تقویت مواضع حقوقی و سیاسی طرف برنده در جامعه بین‌المللی و مذاکرات طرفین است و ایران هم از همان ابتدا تاکید داشت که مساله شکایت به دیوان بین‌المللی دادگستری با اختلاف‌های برجامی ایران و امریکا متفاوت است و هدف نهایی از طرح این پرونده، اخذ دستور دیوان بین‌المللی دادگستری برای جبران خسارت‌های وارده بر ایران از جانب آمریکا است.

نوروزپور در پایان با قدردانی ازعملکرد فنی و تخصصی کم نظیر تیم حقوقی ایران در این پرونده خاطر نشان کرد: باید توجه کنیم که ترامپ در کسوت رئیس دولت آمریکا تخلفات گسترده بین‌الملی و نقض‌ مکرر و شدید قواعد آمره حقوق بین‌الملل و خروج های متعدد از اسناد و توافقات بین‌المللی با موضوعات مختلف را در دوره چهارساله خود به جا گذاشت اما رای دیوان و بویژه استدلالات و تیم حقوقی ایران نشان داد که جمهوری اسلامی ایران به قوانین بین المللی احترام گذاشته است و حالا با پایان دوران  ترامپ و اظهارات مقامات جدید دولت آمریکا برای تلاش در جهت ترمیم و بهبود خسارات ایجاد شده توسط ترامپ در روابط ایران و آمریکا به نظر می‌رسد مشابه آنچه دولت اوباما آمریکا بلافاصله پس از انعقاد برجام در رفع توقیف برخی دارایی‌های ایران انجام داد، رأی دیوان می‌تواند فشار بیشتری را به دولت بایدن برای بازگشت به مذاکرات،جبران گذشته و عمل تعهدات بین المللی خود اعمال کند.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    وزیر خارجه آمریکا: از تداوم فشار چندجانبه بر دولت مادورو حمایت می‌کنیم

    13 اسفند 1399
    وزیر خارجه آمریکا: از تداوم فشار چندجانبه بر دولت مادورو حمایت می‌کنیم

    یادآوری داستان برادری و همسایگی ایران و افغانستان به بهانه آتش سوزی در گمرک اسلام قلعه

    13 اسفند 1399
    یادآوری داستان برادری و همسایگی ایران و افغانستان به بهانه آتش سوزی در گمرک اسلام قلعه

    هشدار پنتاگون درباره خطر افراط‌گرایان داخلی برای ارتش آمریکا

    13 اسفند 1399
    هشدار پنتاگون درباره خطر افراط‌گرایان داخلی برای ارتش آمریکا

    فری‌بیکن: جامع‌ترین برنامه جمهوری‌خواهان برای مقابله با رفع تحریم ایران رونمایی شد

    13 اسفند 1399
    فری‌بیکن: جامع‌ترین برنامه جمهوری‌خواهان برای مقابله با رفع تحریم ایران رونمایی شد

    پای دولت بایدن جای پای ترامپ؛ تعهد بر اجرای کامل تحریم ایران

    12 اسفند 1399
    پای دولت بایدن جای پای ترامپ؛ تعهد بر اجرای کامل تحریم ایران

    پایان برج سازی در حریم رضوی/ طرح تفصیلی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی تصویب شد

    11 اسفند 1399
    پایان برج سازی در حریم رضوی/ طرح تفصیلی بافت پیرامون حرم مطهر رضوی تصویب شد

    صطفی الکاظمی: در شرایطی دشوار، برای حمایت از عراق روی کار آمدم

    11 اسفند 1399
    صطفی الکاظمی: در شرایطی دشوار، برای حمایت از عراق روی کار آمدم

    نیکزاد: جمهوری اسلامی همواره حامی آذربایجان و قره‌باغ است/لزوم ورود ایران برای بازسازی قره‌باغ

    11 اسفند 1399
    نیکزاد: جمهوری اسلامی همواره حامی آذربایجان و قره‌باغ است/لزوم ورود ایران برای بازسازی قره‌باغ

    خطیب‌زاده خطاب به سه کشور اروپایی: زبان اتهام زنی و تهدید در قبال ایران کارگر نیست/هیچ گفت‌وگوی دوجانبه‌ای با آمریکا نداریم

    11 اسفند 1399
    خطیب‌زاده خطاب به سه کشور اروپایی: زبان اتهام زنی و تهدید در قبال ایران کارگر نیست/هیچ گفت‌وگوی دوجانبه‌ای با آمریکا نداریم

    واکنش النجباء به اظهارات وزیر خارجه عراق علیه مقاومت

    9 اسفند 1399
    واکنش النجباء به اظهارات وزیر خارجه عراق علیه مقاومت

    در سفر سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به دمشق چه گذشت

    9 اسفند 1399
    در سفر سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به دمشق چه گذشت

    فرآیند اعطای تسهیلات به زلزله‌زدگان طولانی است

    6 اسفند 1399
    فرآیند اعطای تسهیلات به زلزله‌زدگان طولانی است

    صادرات گاز ایران به اروپا، سنگ بزرگ وزارت نفت برای نزدن/اولویت‌های گازی ایران چیست؟

    6 اسفند 1399
    صادرات گاز ایران به اروپا، سنگ بزرگ وزارت نفت برای نزدن/اولویت‌های گازی ایران چیست؟

    درخواست ۱۰ سناتور از بایدن برای پیشبرد دیپلماسی با ایران

    6 اسفند 1399
    درخواست ۱۰ سناتور از بایدن برای پیشبرد دیپلماسی با ایران

    بایدن در حال آماده‌سازی تحریم‌ علیه روسیه است

    6 اسفند 1399
    بایدن در حال آماده‌سازی تحریم‌ علیه روسیه است

    سبد معیشت خانوار کارگری 40 درصد رشد کرد/ آغاز جلسات شورای عالی کار از هفته آینده

    5 اسفند 1399
    سبد معیشت خانوار کارگری 40 درصد رشد کرد/ آغاز جلسات شورای عالی کار از هفته آینده

    تمایل چهار شرکت سوئیسی برای سرمایه‌گذاری در ایران

    5 اسفند 1399
    تمایل چهار شرکت سوئیسی برای سرمایه‌گذاری در ایران

    سناتور آمریکایی: جمهوری‌خواهان توافق ضعیف با ایران را نمی‌پذیرند

    5 اسفند 1399
    سناتور آمریکایی: جمهوری‌خواهان توافق ضعیف با ایران را نمی‌پذیرند

    دیدار سفیر ایران با وزیر دفاع ارمنستان و تاکید برهمکاری چند جانبه

    5 اسفند 1399
    دیدار سفیر ایران با وزیر دفاع ارمنستان و تاکید برهمکاری چند جانبه

    کره جنوبی: دارایی‌های ایران پس از رایزنی با آمریکا آزاد می‌شود

    5 اسفند 1399
    کره جنوبی: دارایی‌های ایران پس از رایزنی با آمریکا آزاد می‌شود