انتقاد سخنگوی سابق شورای نگهبان از مصوبه این شورا در مورد انتخابات ریاست جمهوری
17 اردیبهشت 1400

انتقاد سخنگوی سابق شورای نگهبان از مصوبه این شورا در مورد انتخابات ریاست جمهوری

نجات‌الله ابراهیمیان، حقوقدان و سخنگوی اسبق شورای نگهبان در گفتگو با روزنامه ایران، باور دارد که دغدغه شورای نگهبان برای ساماندهی انتخابات مثبت است، اما مصوبه اخیر مخالف و مغایر قانون اساسی است.

بخش هایی از این گفتگو را بخوانید؛

*دغدغه شورای نگهبان برای جلوگیری از ثبت‌نام‌های بی‌حساب و کتاب که وضع تأسف‌باری دارد، قابل درک است، اما راه‌حل انتخابی (شورای نگهبان) خلاف قانون اساسی است. زمانی که من در شورای نگهبان بودم، به مناسبت تصویب سیاست‌های کلی انتخابات، این بحث مطرح شد که چطور می‌توان جلوی ثبت‌نام‌های بی‌حساب و کتاب در انتخابات ریاست جمهوری را گرفت. در آن زمان مباحثی مطرح شد. اما مسأله این است که از قانون اساسی، اینطور برمی‌آید که شورای نگهبان صرفاً از نظر مصداق می‌تواند شرایط نامزدهای ریاست جمهوری را بررسی کند، یعنی به صورت قضیه شخصیه، ببیند که آیا معیارهایی که قانون اساسی گفته، در این فرد خاص ثبت‌نام کرده، هست یا نیست. اما شورای نگهبان نمی‌تواند قاعده کلی بگذارد که شبیه تقنین یا آیین‌نامه باشد که از آن پیام‌های کلی استنباط شود.

*من دقیقاً همه مصوبه اخیر را ندیدم، اما اگر این مصوبه اینطور باشد که براساس قاعده کلی گذاشته باشند که مثلاً از این اشخاص خاص ثبت‌نام بکنید یا از این اشخاص خاص ثبت‌نام نکنید، این قاعده کلی، نوعی تقنین است که این تقنین در صلاحیت شورای نگهبان نیست و مجلس شورای اسلامی باید این کار را بکند. به عبارت دیگر، اگر قانون اساسی که شرایط نامزدهای ریاست جمهوری را بیان کرده است، نیاز به تبیین داشته باشد تا قواعد جزئی‌تری این قواعد کلی را بیان کنند، اگر چنین نیازی احساس شود، وضع این قواعد به عهده مرجع قانونگذاری یعنی مجلس شورای اسلامی است. اگر احیاناً مجلس شورای اسلامی با شورای نگهبان به اختلاف برمی خوردند، مصوبه به مجمع تشخیص مصلحت نظام ارجاع می شد. اما خود شورای نگهبان اختیار وضع قواعد کلی را ندارد و راه‌حل انتخابی برای حل این معضل، راه‌حلی است که با قانون اساسی مطابق نیست.

*قانون اساسی می‌گوید نامزد ریاست جمهوری باید رجل سیاسی باشد. اگر این مفهوم برای تعیین صلاحیت‌ها کافی نبوده و بسیار کلی باشد، در این صورت باید یک قاعده از مرجع پایین‌تر، یعنی قانون عادی، آن کلیت را از بین ببرد و آن قاعده را مشخص‌تر کرده (یا به صورت دقیق‌تر و جزئی‌تری) تبیین کند، درست است که مسأله بررسی و احراز شرایط نامزدهای ریاست جمهوری برعهده شورای نگهبان است، اما لحاظ شرایط، به معنی بررسی وجود شرایط نامزدی در یک مصداق معین است، نه وضع یک قاعده کلی (برای همه نامزدها). بنابراین به نظر می‌رسد که دغدغه‌های شورای نگهبان قابل درک و نگرانی آنان درست است، اما راه‌حلی که دارند، راه‌حل مناسبی نیست.

* در انتخابات ما با دو مرحله روبه‌رو هستیم؛ یکی مرحله اجرا و دیگری مرحله نظارت. مجریان یعنی مقام ثبت نام کننده براساس تفسیر خود (قانون را) اجرا می‌کنند. ناظر هم براساس تفسیر خودش از قانون باید بر فرایندهای اجرایی نظارت کند. بنابراین، به نظر من وزارت کشور یا هر نهادی که عهده دار مسأله ثبت‌نام است و از آنجایی که ثبت‌نام یک فرایند اجرایی است، براساس قوانین موجود و تفسیر خودش از قانون باید این کار را انجام دهد و اگر این تفسیر غلط بود، مرجع ناظر با سازوکارهای خودش آن را کنترل می‌کند. مثلاً اگر کسی ثبت نام کرد که صلاحیت لازم را ندارد (مرجع نظارتی) صلاحیت این فرد را رد کند.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    مطمئنم این مجلس یا مجلس بعد طرح تسهیل را اصلاح خواهند کرد/ تالی فاسد این قانون برای قوه قضاییه هم مشکل ایجاد میکند/ طرح تسهیل هیچ نکته مثبتی ندارد/ کانون‌های وکلا موظف هستند بعد از قانون شدن،‌ آن را اجرا کنند

    20 آبان 1400
    مطمئنم این مجلس یا مجلس بعد طرح تسهیل را اصلاح خواهند کرد/ تالی فاسد این قانون برای قوه قضاییه هم مشکل ایجاد میکند/ طرح تسهیل هیچ نکته مثبتی ندارد/ کانون‌های وکلا موظف هستند بعد از قانون شدن،‌ آن را اجرا کنند

    بعید می‌دانم تناسبی شدن انتخابات مورد قبول شورای نگهبان قرار گیرد/ تناسبی شدن انتخابات در مجلس دهم هم مطرح شد و شورای نگهبان مخالفت کرد/ نظام تمایلی ندارد احزاب در نظام سیاسی کشور نقش‌آفرین باشند

    4 آبان 1400
    بعید می‌دانم تناسبی شدن انتخابات مورد قبول شورای نگهبان قرار گیرد/ تناسبی شدن انتخابات در مجلس دهم هم مطرح شد و شورای نگهبان مخالفت کرد/ نظام تمایلی ندارد احزاب در نظام سیاسی کشور نقش‌آفرین باشند

    طرح تسهیل صدور مجوز‌ها در مغایرت 100 درصدی با اصول قانون اساسی

    25 شهریور 1400
    طرح تسهیل صدور مجوز‌ها در مغایرت 100 درصدی با اصول قانون اساسی

    آیا اعلام نظر کمیسیون در صحن علنی مجلس مغایر قانون است؟/ بیش از یک ششم نمایندگان در جلسه بررسی صلاحیت وزرا غایب هستند

    1 شهریور 1400
    آیا اعلام نظر کمیسیون در صحن علنی مجلس مغایر قانون است؟/ بیش از یک ششم نمایندگان در جلسه بررسی صلاحیت وزرا غایب هستند

    هند وابستگی به نفت خا ورمیانه را کاهش می دهد

    5 فروردین 1400
    هند وابستگی به نفت خا ورمیانه را کاهش می دهد

    تقلیل حکمرانی ملی فضای سایبری به فیلترینگ ناشی از زیست ناقص امنیتی برخی مسئولان است

    4 فروردین 1400
    تقلیل حکمرانی ملی فضای سایبری به فیلترینگ ناشی از زیست ناقص امنیتی برخی مسئولان است

    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    4 فروردین 1400
    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    4 فروردین 1400
    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

    4 فروردین 1400
    دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

    نتیجه اولیه انتخابات رژیم صهیونیستی؛ نتانیاهو باز هم نیازمند ائتلاف است

    4 فروردین 1400
    نتیجه اولیه انتخابات رژیم صهیونیستی؛ نتانیاهو باز هم نیازمند ائتلاف است

    ترامپ: چین به ما می‌خندد

    3 فروردین 1400
    ترامپ: چین به ما می‌خندد

    چهارمین انتخابات در فلسطین اشغالی طی دو سال گذشته آغاز شد

    3 فروردین 1400
    چهارمین انتخابات در فلسطین اشغالی طی دو سال گذشته آغاز شد

    ترامپ: نتیجه انتخابات 2020 باید عوض می‌شد

    27 اسفند 1399
    ترامپ: نتیجه انتخابات 2020 باید عوض می‌شد

    مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

    26 اسفند 1399
    مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    26 اسفند 1399
    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    کاخ سفید: هدف ما کاهش خطر تنش‌زایی با کره شمالی است

    26 اسفند 1399
    کاخ سفید: هدف ما کاهش خطر تنش‌زایی با کره شمالی است

    دیدگاه انصارالله درباره راه حل فراگیر بحران یمن به فرستاده آمریکا منتقل شد

    26 اسفند 1399
    دیدگاه انصارالله درباره راه حل فراگیر بحران یمن به فرستاده آمریکا منتقل شد

    خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی

    25 اسفند 1399
    خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی

    افزایش انتقادها از آمریکا به خاطر ذخیره‌سازی واکسن‌ در شرایط کمبود جهانی

    25 اسفند 1399
    افزایش انتقادها از آمریکا به خاطر ذخیره‌سازی واکسن‌ در شرایط کمبود جهانی

    تأکید ظریف بر‌ضرورت همکاری های منطقه ای برای کمک به استقرار صلح در افغانستان

    25 اسفند 1399
    تأکید ظریف بر‌ضرورت همکاری های منطقه ای برای کمک به استقرار صلح در افغانستان