پروژه ای شکست خورده بنام خصوصی سازی
20 اردیبهشت 1400

پروژه ای شکست خورده بنام خصوصی سازی

خصوصی سازی در ایران پروژه ای شکست خورده است؛ زیرا در جایگاه یک سیاست، نه فلسفه و هدف آن به درستی از سوی سیاستگذاران و افکار عمومی درک شد و نه اعتقادی به این فلسفه وجود داشت.

 حسین سلاحورزی :  مردم و سیاستمداران، تنها و تنها تحقق هدف این سیاست را می خواستند و می خواهند (پول نقد در خزانه دولت و معاش مرفه برای ملت) بدون اینکه آماده پذیرش الزامات و قیودی باشند که در فلسفه آن نهفته است. درست مانند کودکی که می خواهد پرواز کند؛ اما از طرفی فاقد آن سطح از بلوغ عقلی است که بپذیرد آدمیزاد پر و بالی ندارد و طرف دیگر توانی برای رساندن خودش به فرودگاه و هواپیما و در نهایت استفاده مناسب از ابزار صحیح برای پرواز ندارد.
خصوصی سازی یک ضلع از مثلث اقتصاد پویا و توسعه گراست. دو ضلع دیگر این مثلث آزادسازی و نهادسازی هستند. قاعده این مثلث آزادسازی است. آزادسازی زیربنای ساختن اقتصادی پویا و توسعه گراست. آزادسازی اقتصادی اجازه می دهد بازار به وظیفه ذاتی خودش برای تخصیص بهینه منابع در نظام اقتصادی عمل کند و از سوی دیگر «کارآفرینی» را بعنوان یک نهاده حیاتی تولید ارزش افزوده در اقتصاد امروز، به مناسبات تولید و تجارت تزریق می کند.
قاعده مثلث اما در ایران به دلایل مختلفی مشمول بی مهری و حتی دشمنی است. دلایل مفصلی که شرح آنها در این مقال کوتاه نمی گنجد؛ اما، خروجی این بی علاقگی و بی اعتقادی به فلسفه آزادسازی اقتصادی، همین شیر بی یال و دم و اشکمی است که ما نام خصوصی سازی بر روی آن گذاشته ایم.
کارخانه یا شرکتی به یک فعال اقتصادی بخش خصوصی واگذار می شود و از فردا صبح، و حتی چه بسا پیش از تکمیل فرایند واگذاری، هزار مدعی ریز و درشت، گاهی با تمسک به قوانین متعدد و فاقد منطق اقتصادی و مزاحم تولید کشور، و گاه بی هیچ مستمسک و بهانه حتی، صرفا با تکیه به جایگاه و قدرتی که دارند؛ به سراغ خریدار نگون بخت شرکت/کارخانه می آیند که اینجا را باید چنین و چنان اداره کنی و بعضی از این شرطها حتی در خود قرارداد واگذاری درج می شود!
یک نفر هم نیست که محض رضای خدا به حضرات بگوید: عزیزان شما مگر از این کار چیزی می دانید؟ شما، بویژه عزیزان دولتی، اگر به رموز و فنون مدیریت بنگاه و چرخاندن چرخ تولید و تجارت واقف بودید که کار بنگاه و کارخانه تحت مدیریت مدبرانه تان به ورشکستگی و افلاس و رکود نمی رسید که بعد از به ته دیگ خوردن کفگیر رانت و حمایت دولتی، برایش بدنبال مالک جدید در بخش خصوصی باشید تا بلکه مال مرده نقد شود.
شکی نیست که در این واگذاری ها باید نهایت دقت در حفظ حقوق عمومی (یا همان حق دولت به معنای وسیع کلمه) و حقوق جامعه انجام شود؛ اما راهش مداخله در راه و رسم اداره یک فعالیت اقتصادی یا تعیین تکلیف برای اموالی که خودتان همین چند صباح پیش به دیگری واگذار کرده اید نیست.
حقوق عمومی از مسیر تقویت نظام حکمرانی شرکتی در دولت (قوه مجریه) و ارتقای نظام مدیریت و نظارت مالیه عمومی در هر سه قوه محقق می شود و تضمین کننده حقوق جامعه نیز ساختن یک نظام حسابداری اجتماعی کارامد و قابل اتکاست. در فقدان این نظامات سه گانه، یعنی حکمرانی شرکتی قوه مجریه، مدیریت و نظارت مالیه عمومی و حسابداری اجتماعی، که دو تای اول فشل و ناقص و سومی به کل ناموجود است، قهرمان بازی سیاستمداران و سیاستگذاران و گرفتن یقه خریدار اموال سابقا دولتی به اسم احقاق حقوق مردم تنها خصوصی سازی را از اهداف سیاستی خود دورتر و دورتر می کند.
ساختن این سه گانه اخیر هم البته الزاماتی دارد که ریشه ای ترین آنها، همانطور که در ابتدای این یادداشت ذکر شد اعتقاد سیاستگذاران اقتصادی کشور به «آزادی اقتصادی» بعنوان یک اصل حقوقی متین و یک ضرورت اساسی برای توسعه کشور است. روزی که این اعتقاد و التزام خود را  در بازتعریف وظایف و حقوق و محدودیتهای متقابل دولت و فعالان بخش خصوصی و نیز در بازتعریف مناسبات اقتصاد سیاسی کشور نشان داد؛ می توان به آینده پروژه خصوصی سازی و البته به قرار گرفتن کشور در مسیر تحقق آرمان «پیشرفت و عدالت» امیدوار شد. پیش از آن، هر که بیاید و هر که برود، هر چه بگویند و هر چه بشنویم، آش همین است و کاسه همین.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    رویترز: ایران غنی‌سازی با سانتریفیوژهای پیشرفته IR-4‌ را آغاز کرده است

    27 اسفند 1399
    رویترز: ایران غنی‌سازی با سانتریفیوژهای پیشرفته IR-4‌ را آغاز کرده است

    امشب آخرین مرحله از یارانه حمایت معیشتی ویژه اقشار کم درآمد واریز می‌شود

    25 اسفند 1399
    امشب آخرین مرحله از یارانه حمایت معیشتی ویژه اقشار کم درآمد واریز می‌شود

    کرونا برای چه کسانی «نان» داشت؟

    25 اسفند 1399
    کرونا برای چه کسانی «نان» داشت؟

    مجلس پیگیر رفع موانع تامین منابع پروژه های عمرانی/ صندوق سرمایه گذاری پروژه راهکار توسعه کشور

    25 اسفند 1399
    مجلس پیگیر رفع موانع تامین منابع پروژه های عمرانی/ صندوق سرمایه گذاری پروژه راهکار توسعه کشور

    یک نهاد حمایت از مقاومت در یمن: جزیرة ‌العرب را از تروریسم آزاد خواهیم کرد

    25 اسفند 1399
    یک نهاد حمایت از مقاومت در یمن: جزیرة ‌العرب را از تروریسم آزاد خواهیم کرد

    گروسی: آژانس به دنبال بازرسی‌های گسترده‌تر در ایران است

    24 اسفند 1399
    گروسی: آژانس به دنبال بازرسی‌های گسترده‌تر در ایران است

    تشریح سفر جمعی از نمایندگان مجلس به آذربایجان غربی/ تعهد ایران خودرو و سایپا برای تسویه با کارگران باطری سازی

    26 بهمن 1399
    تشریح سفر جمعی از نمایندگان مجلس به آذربایجان غربی/ تعهد ایران خودرو و سایپا برای تسویه با کارگران باطری سازی

    اطلاعات خانه‌های خالی قطعی نیست/ فرصت 2 ماهه مردم برای ثبت املاک

    20 بهمن 1399
    اطلاعات خانه‌های خالی قطعی نیست/ فرصت 2 ماهه مردم برای ثبت املاک

    احداث و آسفالت ۱۰۰هزار کیلومتر راه روستایی پس از انقلاب/اولویت‌گذاری 17 پروژه ریلی و آزادراهی

    20 بهمن 1399
    احداث و آسفالت ۱۰۰هزار کیلومتر راه روستایی پس از انقلاب/اولویت‌گذاری 17 پروژه ریلی و آزادراهی

    حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

    19 بهمن 1399
    حاشیه‌سازی ضدانقلاب برای یک سفر دیپلماتیک با کدام هدف؟

    پایبندی آلمان به اجرای پروژه «نورداستریم-۲» علی‌رغم فشار برخی متحدان

    14 بهمن 1399
    پایبندی آلمان به اجرای پروژه «نورداستریم-۲» علی‌رغم فشار برخی متحدان

    خلبان پرواز استانبول ـ تهران بازگشت غیرعادی داشته است/ از نماینده ترکیش توضیح خواسته‌ایم

    12 بهمن 1399
    خلبان پرواز استانبول ـ تهران بازگشت غیرعادی داشته است/ از نماینده ترکیش توضیح خواسته‌ایم

    افتتاح 500 پروژه به مناسبت دهه فجر به ارزش 10 هزار میلیارد تومان در وزارت راه

    12 بهمن 1399
    افتتاح 500 پروژه به مناسبت دهه فجر به ارزش 10 هزار میلیارد تومان در وزارت راه

    رئیس کل سازمان خصوصی سازی منصوب شد

    5 بهمن 1399
    رئیس کل سازمان خصوصی سازی منصوب شد

    یا اجرای چراغ خاموش توافق پاریس دلیل قطعی برق بود؟

    1 بهمن 1399
    یا اجرای چراغ خاموش توافق پاریس دلیل قطعی برق بود؟

    تشکیل کارگروه ویژه جهت تسریع در ساماندهی وضعیت پسماند سایت محمدآباد قزوین

    28 مهر 1399
    تشکیل کارگروه ویژه جهت تسریع در ساماندهی وضعیت پسماند سایت محمدآباد قزوین

    ?Babies for Sale

    22 مهر 1399
    ?Babies for Sale

    فتر خدمات الکترونیک قضائی در زندان اوین راه اندازی شد

    16 مهر 1399
    فتر خدمات الکترونیک قضائی در زندان اوین راه اندازی شد

    فعال سازی امکان امضاء الکترونیکی برای متهمان در زندان

    9 مهر 1399
    فعال سازی امکان امضاء الکترونیکی برای متهمان در زندان

    آثار تولیدی غرفه ستادی نمایشگاه دستاوردهای دوران دفاع مقدس قوه قضاییه

    6 مهر 1399
    آثار تولیدی غرفه ستادی نمایشگاه دستاوردهای دوران دفاع مقدس قوه قضاییه