لعیا جنیدی توضیح داد:چرا نامه شورای نگهبان به وزارت کشور غیرقانونی است؟
21 اردیبهشت 1400

لعیا جنیدی توضیح داد:چرا نامه شورای نگهبان به وزارت کشور غیرقانونی است؟

با توجه به پرسش‌های رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها درمورد شرایط اعلامی شورای محترم نگهبان به وزارت کشور برای داوطلبان تصدی مسند ریاست جمهوری و نیز استعلام رسمی وزیر محترم کشور، جهت پاسخگویی به انتظار عمومی در توضیح مبانی نظریه کارشناسی صادره از معاونت حقوقی رئیس‌جمهوری که بخش‌هایی از آن روز گذشته در رسانه‌ها منتشر شد، لازم است ابعاد و مبانی ملاحظات ارائه شده از سوی معاونت حقوقی رئیس جمهوری در معرض نظر مردم، رسانه‌ها و حقوقدانان ایرانی قرار گیرد.

لعیا جنیدی معاون حقوقی رئیس جمهوری در روزنامه ایران نوشت:با توجه به پرسش‌های رسانه‌ها و خبرگزاری‌ها درمورد شرایط اعلامی شورای محترم نگهبان به وزارت کشور برای داوطلبان تصدی مسند ریاست جمهوری و نیز استعلام رسمی وزیر محترم کشور، جهت پاسخگویی به انتظار عمومی در توضیح مبانی نظریه کارشناسی صادره از معاونت حقوقی رئیس‌جمهوری که بخش‌هایی از آن روز گذشته در رسانه‌ها منتشر شد، لازم است ابعاد و مبانی ملاحظات ارائه شده از سوی معاونت حقوقی رئیس جمهوری در معرض نظر مردم، رسانه‌ها و حقوقدانان ایرانی قرار گیرد.

موضوع این شرایط، ابتدا با درخواست مقامات ذی‌ربط وزارت کشور در جلسه روز دوشنبه گذشته (13/2/1400) مورد بررسی قرار گرفت و مشکلات عملی و ملاحظات مشترکی در تحلیل معاونت حقوقی و وزارت کشور از شرایط اعلامی مطرح شد. از جمله نکات مورد توجه در این جلسه آن بود که گرچه معیارهای اعلامی شورای محترم نگهبان ممکن است به هدف اصلاح رویه و قابلیت پیش‌بینی شاخص‌های ارزیابی داوطلبان باشد ولی از منظر صلاحیت‌های مقرر در قانون اساسی و اصول تفسیر صحیح حقوقی در معرض ملاحظات مهم شکلی و ماهوی قرار دارند. با توجه به همین ملاحظات و تأملات، پس از ارسال استعلام رسمی وزارت کشور به رئیس‌جمهوری محترم و ارجاع آن توسط ایشان به معاونت حقوقی، نظریه کارشناسی این معاونت با استماع دیدگاه‌ها و استدلال‌های مختلف در تاریخ 18/2/1400 در محورهای زیر تبیین و به رئیس جمهوری محترم اعلام شد:
 شورای نگهبان در حوزه انتخابات نهاد ناظر است و مسئولیت این نهاد، نظارت بر اجرای صحیح قوانین و طی درست فرایندها است. بدین ترتیب وضع قانون و برقراری معیارهای نوعی البته در چارچوب قانون اساسی و با رعایت اصول 115 و بند 8 اصل 3، اصل 19، اصل 20 و دیگر اصول مرتبط، با مرجع تقنین (مجلس شورای اسلامی)، و اجرا و اعمال قوانین و مقررات با مرجع اجرا (وزارت کشور)، و نظارت بر اجرای درست قوانین توسط مرجع اجرایی، با مقام ناظر (شورای نگهبان) است. پس هیچیک از این سه مرجع نباید در حوزه صلاحیت دیگری ورود کنند، در غیر این صورت افزون بر مغایرت با قانون اساسی از جنبه حقوقی، از جنبه اجرایی نیز نظام مقرر در این قانون برای تنظیم ساختار قدرت سیاسی به نحو کار آمد و مؤثر عمل نخواهد کرد. از این منظر، وضع شرایط برای داوطلبان و اتخاذ تدابیر اجرایی توسط مقام ناظر ورود در حوزه‌های تقنین و اجرا و موجب خروج از حدود صلاحیت‌های نظارتی است.
 چنانچه حتی مجلس شورای اسلامی بخواهد در زمینه انتخابات و از جمله شرایط داوطلبان، البته با رعایت قانون اساسی و در چارچوب آن، قانون وضع کند طبق اصل (123 قانون اساسی) و ماده (1) قانون مدنی، ابلاغ قانون برای اجرا با رئیس جمهوری است نه مجلس؛ به همین جهت، در فرض عدم ابلاغ قانون توسط رئیس‌جمهوری، تبصره ماده یک قانون مدنی سخن از ارسال قانون توسط رئیس مجلس به روزنامه رسمی برای انتشار می‌گوید و نه ابلاغ برای اجرا؛ پس صلاحیت ابلاغ قانون برای اجرا و حتی ابلاغ مصوبات شوراهای عالی در حدود صلاحیتشان با رئیس جمهوری است.
 علاوه بر صلاحیت رئیس جمهوری در ابلاغ قوانین و مصوبات به‌طور کلی، در مورد ابلاغ به دستگاه‌های درون قوه مجریه، رعایت اصل تفکیک قوا و التفات به استقلال قوا مقتضی انجام ابلاغ از سوی رئیس قوه مجریه یعنی رئیس جمهوری است و ابلاغ مستقیم برای اجرا به دستگاه‌های درون قوه مجریه، با اصول تقکیک قوا و استقلال قوا نیز سازگار نیست.
 اجزای (1 و 2) بند (10) سیاست‌های کلی انتخابات (قطع نظر از نقد ناقدان) بر شناسایی اولیه توانایی و شایستگی داوطلبان در مرحله ثبت‌نام به «شیوه‌های مناسب قانونی» و متناسب با هر انتخابات تأکید می‌کند بدین معنی که شرایط داوطلبان در صورت وجود خلأ و لزوم تعیین شرایط، باید در قانون مصوب مجلس پیش‌بینی شود تا بتوان گفت به شیوه مناسب قانونی اقدام شده است، زیرا مرجع صالح دیگری برای وضع قوانین در نظر گرفته نشده است.
  رویه چهل ساله در خوانش و فهم از قانون اساسی نیز چنین بوده است و تاکنون شورای نگهبان و وزارت کشور برای احراز شرایط داوطلبان و برگزاری انتخابات، قانون اساسی کشور از جمله اصل (115) آن و قانون انتخابات ریاست جمهوری مصوب مجلس را دست کم به طور رسمی ملاک عمل قرارداده‌اند که این امر خود دلالت بر عرف و رویه مستقر حقوق اساسی و لزوم التفات و اهتمام به آن را دارد.
  شرایط و معیارهای داوطلبان حتی در فرض تصویب توسط مجلس شورای اسلامی و سازگاری با قانون اساسی، برای حفظ حقوق انتخاب‌کنندگان و انتخاب‌شوندگان، باید در مدت متعارف و معقولی پیش از انتخابات پیش‌بینی و برای همه اعلام شود تا داوطلبان انتخابات تکلیف خود را در این‌باره بدانند لذا اعلام شرایط چند روز پیش از ثبت‌نام برای انتخابات آن هم به وزارت کشور (و نه عموم) جهت اجرا موجه نخواهد بود.
 افزون بر ملاحظات فوق، معیارهای اعلامی شورای محترم نگهبان، از شرایط مقرر در اصل (115) قانون اساسی و جزء (5) بند (10) سیاست‌های کلی انتخابات فراتر رفته و علاوه بر تعیین معیارها و شرایط کیفی و ذهنی تشخیص رجال سیاسی و مذهبی، مبادرت به تعیین شرایط محدودکننده‌ای برای نامزدها کرده که این امر با بند (8) اصل (3)، اصول (19) و (20) قانون اساسی درباره تکلیف حاکمیت بر مشارکت عامه مردم در تعیین سرنوشت سیاسی، انتخابات آزاد و همگانی و رعایت اصل برابری میان شهروندان و به تبع با جزء 1 بند10 سیاست‌های کلی انتخابات که بر تعیین معیارها و شاخص‌ها و شرایط داوطلبان در چارچوب قانون اساسی تأکید کرده است، سازگاری ندارد. در واقع سیاست‌ها از نظر ماهوی مقید به قانون اساسی و از نظر شکلی مقید به مرجع صالح وضع و ابلاغ قانون است.

با توجه به مراتب فوق وزارت کشور باید وظایف اجرایی خود در زمینه انتخابات ریاست جمهوری را بر اساس قوانین موجود و آیین‌نامه‌ها و مقررات مربوط به آنها انجام دهد وتغییر رژیم حقوقی قابل اعمال بر انتخابات بدون تغییر قوانین قابل اعمال متصور نیست.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    5 فروردین 1400
    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    گفت‌وگو| بی‌توجهی به اصل کلیدی "توبه مجرم" در احکام قضایی صادره توسط قضات/ وقتی توبه احراز نمی‌شود!

    5 فروردین 1400
    گفت‌وگو| بی‌توجهی به اصل کلیدی

    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    4 فروردین 1400
    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    4 فروردین 1400
    حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

    دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

    4 فروردین 1400
    دولت مراقب باشد در قبال آمریکا دوباره عجله نکند و از یک سوراخ چند بار گزیده نشود

    نتیجه اولیه انتخابات رژیم صهیونیستی؛ نتانیاهو باز هم نیازمند ائتلاف است

    4 فروردین 1400
    نتیجه اولیه انتخابات رژیم صهیونیستی؛ نتانیاهو باز هم نیازمند ائتلاف است

    وزارت امور خارجه ایران: بحران یمن راه حل نظامی ندارد

    3 فروردین 1400
    وزارت امور خارجه ایران: بحران یمن راه حل نظامی ندارد

    واکنش آمریکا به طرح ادعایی سعودی‌ها برای برقراری آتش‌بس در یمن

    3 فروردین 1400
    واکنش آمریکا به طرح ادعایی سعودی‌ها برای برقراری آتش‌بس در یمن

    پس از اعلام تحریم‌های متقابل، چین سفیر اتحادیه اروپا را هم احضار کرد

    3 فروردین 1400
    پس از اعلام تحریم‌های متقابل، چین سفیر اتحادیه اروپا را هم احضار کرد

    روزنامه صهیونیستی: مرز مصر خطرناک‌تر از دو جبهه غزه و لبنان است

    27 اسفند 1399
    روزنامه صهیونیستی: مرز مصر خطرناک‌تر از دو جبهه غزه و لبنان است

    مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

    26 اسفند 1399
    مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    26 اسفند 1399
    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    پشت پرده قصه‌ پرغصه‌ گرانی محصولات کشاورزی

    26 اسفند 1399
    پشت پرده قصه‌ پرغصه‌ گرانی محصولات کشاورزی

    گفت‌وگوی وزرای کشور مصر و قطر درباره همکاری امنیتی

    26 اسفند 1399
    گفت‌وگوی وزرای کشور مصر و قطر درباره همکاری امنیتی

    بیانیه مشترک آمریکا و چهار کشور اروپایی در دهمین سالگرد بحران سوریه

    26 اسفند 1399
    بیانیه مشترک آمریکا و چهار کشور اروپایی در دهمین سالگرد بحران سوریه

    دیدگاه انصارالله درباره راه حل فراگیر بحران یمن به فرستاده آمریکا منتقل شد

    26 اسفند 1399
    دیدگاه انصارالله درباره راه حل فراگیر بحران یمن به فرستاده آمریکا منتقل شد

    امشب آخرین مرحله از یارانه حمایت معیشتی ویژه اقشار کم درآمد واریز می‌شود

    25 اسفند 1399
    امشب آخرین مرحله از یارانه حمایت معیشتی ویژه اقشار کم درآمد واریز می‌شود

    تالاب انزلی به وزارت نیرو واگذار نمی‌شود

    25 اسفند 1399
    تالاب انزلی به وزارت نیرو واگذار نمی‌شود

    گفت‌وگوی مقامات عراقی و قطری درباره افزایش همکاری‌های امنیتی

    25 اسفند 1399
    گفت‌وگوی مقامات عراقی و قطری درباره افزایش همکاری‌های امنیتی

    خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی

    25 اسفند 1399
    خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی