تاخیر مذاکرات برجام به زیان کیست؟
20 تیر 1400

تاخیر مذاکرات برجام به زیان کیست؟

مدت زمان زیادی از پایان دور ششم گفت‌وگوهای ایران، کشورهای 1+4 و ایالات متحده در وین برای احیای توافق هسته‌ای می‌گذرد و با این حال هنوز مشخص نیست دور هفتم گفت‌وگوها چه زمانی آغاز خواهد شد.

اعتماد نوشت:مدت زمان زیادی از پایان دور ششم گفت‌وگوهای ایران، کشورهای 1+4 و ایالات متحده در وین برای احیای توافق هسته‌ای می‌گذرد و با این حال هنوز مشخص نیست دور هفتم گفت‌وگوها چه زمانی آغاز خواهد شد.

یکی از دلایل تاخیر در آغاز دور جدید مذاکرات این است که جمهوری اسلامی ایران در دوره انتقال قدرت به‌سر می‌برد و به همین دلیل ملاحظاتی درخصوص برخی تصمیم‌گیری‌ها وجود دارد. از جمله این ملاحظات، تشکیل کمیته تطبیق و ضرورت انتقال محتوای مذاکرات به دولت منتخب و همچنین درنظر گرفتن ایده‌های تازه‌ای است که ممکن است از جانب مسوولان دولت منتخب مطرح شود.

یکی دیگر از دلایل، فرصت‌طلبی امریکایی‌هاست که فرصت را برای پافشاری بر مواضع اشتباه گذشته مناسب دیده‌اند و اصرار دارند که ایران از هم‌اکنون یا بلافاصله پس از احیای برجام گفت‌وگوهای بیشتر را با ایالات متحده در موضوعاتی نظیر موضوعات منطقه‌ای و موشکی آغاز کند.

تاخیر در آغاز دور جدید مذاکرات و احیای برجام، آسیب‌هایی برای هر دو طرف دارد. در درجه اول این مردم ایران هستند که تحریم‌ها مستقیما زندگی و معیشت آنها را هدف قرار داده و با تداوم این وضعیت، زندگی برای آنها هر روز سخت‌تر و سخت‌تر می‌شود. از همین رو دولت ایران باید در کنار تلاش مستمر برای رفع سریع‌تر تحریم‌ها گام‌هایی برای کاهش آسیب تحریم یا به عبارتی خنثی کردن آثار آن بردارد تا مردم بیش از این متحمل سختی‌ و ناراحتی برای گذران زندگی نشوند. تاکنون نه از سوی دولت فعلی که کمتر از یک ماه دیگر باید قدرت را تحویل دهد و نه از سوی دولت آینده، برنامه روشنی برای کم کردن آثار تحریم بر زندگی مردم ارایه نشده و مسوولان صرفا به بیان حرف‌های کلی در این زمینه اکتفا کرده‌اند. برای امریکا و اروپا هم این نگرانی وجود دارد که توان هسته‌ای ایران به صورت روزمره افزایش پیدا می‌کند.  

ایران همزمان ذخایر اورانیوم خود را افزایش می‌دهد، سانتریفیوژهایی مدرن‌تر و متنوع‌تر را آزمایش می‌کند و هم به سوی اقداماتی قابل توجه نظیر تولید صفحه سوخت سیلیساید گام بر می‌دارد.

درنهایت هر دو طرف از طولانی‌تر شدن مذاکرات ضرر می‌کنند و با توجه به شرایط، به نفع تهران و سایر طرف‌های برجام است که هر چه زودتر این توافق احیا شود.

در این میان طرف مقابل می‌کوشد با مانور تبلیغاتی روی برخی موضوعات، شرایط را به نوعی تصویر کند که گویا ایران مقصر تام و تمام عدم احیای برجام بوده و طرف غربی تقصیری در این زمینه ندارد. یکی از این موارد، واکنش گسترده‌ای است که طرف غربی به تولید اورانیوم فلزی از سوی ایران نشان داد. مساله این است که ایران در حال قدرتنمایی علمی در تولید صفحه سوخت سیلیساید است اما این موضوع به معنای تولید اورانیوم فلزی نیست. در فرآیند تولید صفحه سوخت سیلیساید مقداری اورانیوم فلزی نیاز است اما بلافاصله این اورانیوم فلزی با ترکیبات جدیدی ماهیتش تغییر می‌کند. یعنی ایران در حال تولید و ذخیره اورانیوم فلزی نیست بلکه در فرآیند تولید صفحه سوخت سیلیساید از اورانیوم فلزی استفاده می‌کند.

غربی‌ها به این دلیل خیلی نگران شده‌اند که یکی از موارد موردنیاز برای ساخت بمب هسته‌ای تولید اورانیوم فلزی است و آنها این‌گونه وانمود می‌کنند که ایران در این مسیر گام برمی‌دارد. با این وجود ذکر این نکته ضروری است که تمام فرآیندی که ایران برای تولید صفحه سوخت سیلیساید طی می‌کند به ‌طور کامل زیرنظر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارد و با توجه به اینکه یکی از وظایف اصلی آژانس عدم اشاعه سلاح هسته‌ای است، امکان ندارد که کشوری فرآیندی غیرصلح‌آمیز را زیرنظر آژانس انجام دهد.

هدف ایران از ساخت این صفحات سوخت، تامین نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران بوده و ایران هدفی صلح‌آمیز را دنبال می‌کند. اگر غرب به صورت جدی نگران توسعه فعالیت‌های هسته‌ای ایران است، ضرورت دارد هرچه سریع‌تر به توافق هسته‌ای بازگردد تا تهران نیز اجرای تعهداتش در برجام را ازسر بگیرد.

تمامی فعالیت‌های ایران بازگشت‌پذیر است و در صورتی که توافق برجام احیا شود، ایران گام‌های کاهش تعهدات خود را به عقب بازخواهد گشت. از نظر علمی نیز طرف مقابل باید بپذیرد، علم هسته‌ای در ایران به صورت کامل بومی‌سازی شده و زمانی که علم بومی‌سازی می‌شود نمی‌توان آن را کنار گذاشت و این یعنی صنعت هسته‌ای ایران یک واقعیت انکارناپذیر است.

دولت اوباما این موضوع را پذیرفت و برای دستیابی به توافق پیشگام شد. در آن زمان نیز ایالات متحده تمایل داشت که تک‌تک پیچ و مهره‌های تاسیسات هسته‌ای ایران را باز کند اما کاخ سفید این واقعیت را درک کرد که علم هسته‌ای در ایران بومی‌سازی شده و باید با این واقعیت کنار آمد، به همین دلیل راه‌حل برجام مطرح شد تا از نظر فنی مسیر دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای مسدود شود. تاکید بر بازگشت ناپذیر بودن فعالیت‌های ایران، نوعی فضاسازی برای اثرگذاری بر مذاکرات است. ایالات متحده و اروپا تمایل دارند بدون اینکه گامی در مسیر اجرای تعهدات‌شان بر دارند، ایران به صورت کامل به اجرای برنامه جامع اقدام مشترک بازگردد.

ایران در سال 2018 و پس از خروج ایالات متحده از برجام، برای یک سال این مسیر را در پیش گرفت و صبر استراتژیک پیشه کرد تا ببیند طرف اروپایی تا چه اندازه در اجرای تعهدات خود جدی است اما زمانی که پیشرفتی حاصل نشد و هیچ منفعت اقتصادی نصیب ایران نشد طبیعی بود که این مسیر تغییر کند. اکنون ایران گام‌هایی را در راستای کاهش تعهدات برداشته که همگی بازگشت‌پذیر هستند و اگر توافق احیا شود، تهران نیز اجرای کامل تعهداتش را ازسر خواهد گرفت.

واقعیت این است که در شرایط فعلی و برای احیای برجام ضروری است که هم ایالات متحده و هم ایران از بخشی از خواسته‌های خود بگذرند، چراکه امکان ندارد هر دو طرف برای رسیدن به صددرصد خواسته‌های خود پافشاری کنند و بعد بتوانند به توافق برسند. رمز موفقیت ایران و امریکا در رسیدن به توافق برجام این بود که هر دو طرف پذیرفتند بخشی از خواسته‌های خود را نادیده بگیرند تا امکان توافق وجود داشته باشد و این‌بار نیز می‌توان با بهره‌گیری از همان تجربه، برای اجرای مجدد برنامه جامع اقدام مشترک به توافق رسید.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    چرا ایران در وضعیتی بهتر از دوران مذاکرات برجامی است؟

    5 فروردین 1400
    چرا ایران در وضعیتی بهتر از دوران مذاکرات برجامی است؟

    بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و آمریکا درباره برجام/ تکرار وعده‌درمانی‌ها

    5 فروردین 1400
    بیانیه مشترک اتحادیه اروپا و آمریکا درباره برجام/ تکرار وعده‌درمانی‌ها

    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    5 فروردین 1400
    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    مذاکرات جدید هوشمندانه و غیر عجولانه باشد تا تجربه تلخ برجام تکرار نشود

    4 فروردین 1400
    مذاکرات جدید هوشمندانه و غیر عجولانه باشد تا تجربه تلخ برجام تکرار نشود

    تأکید روسیه و چین بر ضرورت بازگشت بی‌قید و شرط آمریکا به برجام

    3 فروردین 1400
    تأکید روسیه و چین بر ضرورت بازگشت بی‌قید و شرط آمریکا به برجام

    امیدواری مسکو برای رفع تحریم ۱۰ شرکت روس بعد از بازگشت آمریکا به برجام

    27 اسفند 1399
    امیدواری مسکو برای رفع تحریم ۱۰ شرکت روس بعد از بازگشت آمریکا به برجام

    تلاش رئیس ارتش اسرائیل برای لابی با اروپا علیه ایران

    24 اسفند 1399
    تلاش رئیس ارتش اسرائیل برای لابی با اروپا علیه ایران

    خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

    27 بهمن 1399
    خطیب‌زاده: تعهدات طرف‌های برجامی تا هفته اول اسفند انجام نشود، اجرای پروتکل الحاقی متوقف خواهد شد

    آمریکا: ایران باید گام‌های خطرناکی را که برداشته به عقب برگرداند

    24 بهمن 1399
    آمریکا: ایران باید گام‌های خطرناکی را که برداشته به عقب برگرداند

    کاخ ‌سفید: اگر ایران به برجام بازگردد واشنگتن اقدام مشابه انجام می‌دهد

    24 بهمن 1399
    کاخ ‌سفید: اگر ایران به برجام بازگردد واشنگتن اقدام مشابه انجام می‌دهد

    برجام تولید داخل را به حاشیه راند/ امضاهای طلایی مسیری برای دور زدن ساخت داخل

    20 بهمن 1399
    برجام تولید داخل را به حاشیه راند/ امضاهای طلایی مسیری برای دور زدن ساخت داخل

    ظریف: راه بازگشت ایران به تعهدات برجامی، اجرای تعهدات آمریکاست

    19 بهمن 1399
    ظریف: راه بازگشت ایران به تعهدات برجامی، اجرای تعهدات آمریکاست

    برجام و فرانسه؛ چرا پاریس در حال تکرار نقش «پلیس بد» است؟

    17 بهمن 1399
    برجام و فرانسه؛ چرا پاریس در حال تکرار نقش «پلیس بد» است؟

    وزارت خارجه آمریکا: بازگشت به برجام، بستری برای توافق‌های آتی است

    15 بهمن 1399
    وزارت خارجه آمریکا: بازگشت به برجام، بستری برای توافق‌های آتی است

    شروط چهارگانه سناتور جمهوری‌خواه برای هرگونه توافق دولت بایدن با ایران

    14 بهمن 1399
    شروط چهارگانه سناتور جمهوری‌خواه برای هرگونه توافق دولت بایدن با ایران

    خطیب‌زاده: بازگشت آمریکا به برجام به صورت اتومات نیست/ مذاکره دوجانبه‌ای با واشنگتن نخواهیم داشت

    13 بهمن 1399
    خطیب‌زاده: بازگشت آمریکا به برجام به صورت اتومات نیست/ مذاکره دوجانبه‌ای با واشنگتن نخواهیم داشت

    رایزنی نماینده ویژه ایران در امور افغانستان با نماینده دبیرکل سازمان ملل

    7 بهمن 1399
    رایزنی نماینده ویژه ایران در امور افغانستان با نماینده دبیرکل سازمان ملل

    ظریف: پیشنهادها درباره همکاری ۶ جانبه در منطقه و برجام را در روسیه مورد گفت‌وگو قرار می‌دهیم

    7 بهمن 1399
    ظریف: پیشنهادها درباره همکاری ۶ جانبه در منطقه و برجام را در روسیه مورد گفت‌وگو قرار می‌دهیم

    دولت روحانی همه واقعیت‌های جامعه را به زلف برجام گره زده است

    4 بهمن 1399
    دولت روحانی همه واقعیت‌های جامعه را به زلف برجام گره زده است

    طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها خلاف اصل ۱۷۶ قانون اساسی است

    11 آذر 1399
    طرح اقدام راهبردی برای لغو تحریم‌ها خلاف اصل ۱۷۶ قانون اساسی است