خطر امنیتی طالبان برای ایران چقدر جدی است؛آیا راه ورود تروریست‌ها باز می‌شود؟
20 تیر 1400

خطر امنیتی طالبان برای ایران چقدر جدی است؛آیا راه ورود تروریست‌ها باز می‌شود؟

در شرایطی که طالبان بخش مهمی از افغانستان را به تصرف در آورده نگرانی کشورهای همسایه بابت حضور این روه در مرزهایشان هم افزایشه پیدا کرده است.

مهسا مژدهی: طالبان مرز اسلام قلعه را در همسایگی با ایران تصرف کرده است و بعید نیست که در آینده ای نزدیک در تمامی مناطق وسیع مرزی با کشورمان، استقرار یابد. هر روز به مقدار ولسوالی هایی که در افغانستان به اشغال این گروه درآمده اند افزوده می‌شود و دولت هر چند می گوید در حال تلاش برای بیرون راندن آنهاست اما دستاورد مهمی ندارد و همچنان نتوانسته در جنگ با طالبان در مناطق شمال و جنوب و شرق و غرب افغانستان پیروز شود. طالب ها میگویند 85 درصد خاک را در دست دارند و دولت تنها حاکم به 15 درصد دیگر آن است که بیشتر در مناطق مرکزی و نزدیک پایتخت قرار دارد.

برای ایران به عنوان کشوری که یکی از مهم ترین و بزرگ ترین مرزها را با افغانستان دارد، تحولات این کشور از اهمیت حیاتی برخوردارند. 900 کیلومتر مرز دو کشور  همواره با مشکل کنترل از طرف مقابل رو به رو بوده است و ایران هر چند تلاش داشته تا طبق توافقاتی دولت افغانستان را وادار به پذیرش مسوولیت حفظ مرزهای خود کند اما چندان موفق نبوده است. در چنین شرایطی حضور طالبان در مرزها مکن است زمینه ساز بروز مشکلات تازه ای باشد. تهران تلاش دارد تا با گفتگو با گروه طالبان و برگزاری گفتگوها و حمایت از ایحاد دولتی با شرکت همه طرف های افغان، در صلح این کشور همراه باشد. اما به نظر می رسد که در شرایط فعلی که طالبان بیشتر نقاط کشور را به دست گرفته اند، دیگر حاضر به مشارکت در قدرت نباشند و قبضه تمام و کمال آن را در سر بپرورانند.

خطر امنیتی طالبان برای ایران تا چه اندازه جدی است؛آیا راه ورد تروریست باز می‌شود؟

چالشهای امنیتی حضور طالبان در افغانستان برای ایران کدامست؟

از نظر امنیتی ایران نیروهای خود را در مرز با افغانستان در حالت اماده باش در آورده است. این کاریست که دیگر کشورهایی که مرز مشترکی با این کشور دارند هم اقدام به انجامش گرفته اند. طالبان از آنجایی که گروهی منسجم نیست و حالا حتی مانند دهه نود میلادی از رهبری مرکزی و قدرتمندی هم بهره مند به نظر نمی رسد و همزمان سلاح های زیادی هم در دست دارد، کشورها را به احتیاط واداشته است. حتی در سال های دهه نود هم صابون عدم انسجام این گروه به تن بسیاری خورده است. از جمله این اقدامات شهادت دیپلمات های ایرانی به دست افراد این گروه در مزار شریف بوده که هسته مرکزی این گروه آن را کار نیروهای خودسر دانسته بود.

علاوه بر همه اینها در صورتی که طالبان قدرت را تمام و کمال در افغانستان به دست بگیرد، اوضاع برای ایران چندان مطلوب پیش نخواهد رفت. در اینجا برخی چالش های امنیتی که ایران در صورت تصرف کامل افغانستان به دست طالبان با آن رو به رو خواهد شد را بررسی کرده ایم:

موج مهاجران: ایران مرز وسیعی را با افغانستان دارد و بسیاری از گروه های قومی در این کشور، در شرایطی که طالبان بر افغانستان حاکم باشد فرار را بر قرار ترجیح خواهند داد. این اتفاقی است که پیش از این بارها به دلیل جنگ ها یا حضور طالبان در قدرت رخ داده است. از آنجایی که مرز بین دو کشور قابلیت کنترل دقیق و اصولی را ندارد و افغانستان هم برای این کنترل همکاری لازم را نمی کند، سیل مهاجران به سمت ایران روان خواهند شد که در شرایط کرونا و تحریم می توانند برای ایران بار اقتصادی مضاعفی ایجاد کنند. یک نگرانی دیگر هم آن است که در میان مهاجرانی که از دست طالبان گریخته اند، اعضایی از این گروه خودسرانه از مرز ها عبور کنند و به ایران بیایند.

توقف تجارت با ایران: یکی از دیگر موارد نگران کننده آن است که گروه طالبان بخواهد راه های تجاری بین ایران و افغانستان را سد کند. از آنجایی که منطق این گروه بیش از آنکه بر منافع ملی استوار باشد ناشی از برخورد ایدئولوژیک و قومی است، چنین مساله ای در تحلیل ناظران جدی گرفته می شود. روابط تجاری در روزهای اخیر با افغانستان متوقف شده اند و همین اتفاق در شرایطی که حضور طالبان در مرز با ایران دائمی باشد می تواند تبدیل به رویه رسمی آنها در قبال کشورمان باشد.

اقدامات تروریستی و تقویت گروه های مسلح: ایران تجربه چنین واقایعی را پیش از این در مرز با افغانستان و پاکستان داشته است. گروه طالبان سلاح در دست دارند و افراد آنها برخلاف تصور مرسوم از دهه نود میلادی تا به امروز تغییر چندانی نکرده اند. در ایدئولوژی آنها ایران کماکان کشوری شیعی و دشمن به حساب می آید که اگر به آن سفر می کنند تنها به دلیل ایجاد چهره ای دیپلماتیک و منطقی از خود است. اما نیروهای آنها در این سو و آن سوی افغانستان از رهبری شان در قطر و پاکستان پیروی نمی کنند. مرز بین سه کشور منطقه ای حساس و ویژه است که می تواند محل خطرناکی هم باشد. در شرایطی که طالبان در افغانستان قدرت بگیرد، خاک این کشور می تواند تبدیل به لانه ای برای گروه های تروریستی شود که از مرز رفت و امد کنند و سلاح هایشان را تامین کنند.

ابزاری برای دشمنی دشمنان: ایران در منطقه با برخی از کشورهای عرب خاورمیانه درگیری های طولانی مدتی را تجربه کرده است. دو طرف هر چند فعلا چراغ سبزهایی به یکدیگر نشان داده اند اما رقابت های منطقه ای مساله امروز و دیروز نیست. طالبان برای تامین منابع مالی و سلاح خود به کشورهایی نیاز دارد که از نظر ایدئولوژیک با این گروه نزدیکی دارند. به همین دلیل است که به راحتی می توانند تبدیل به ابزاری برای رساندن آنها به اهدافشان باشند. از انجایی که مرز افغانستان و ایران از وسعت زیادی برخوردار است، در شرایطی که اختلاف ها در خاورمیانه شدت بگیرد، بعید نیست که کشورها دست به تحریک طالبان و افراد مسلح در مرز با ایران بزنند تا امنیت ملی کشورمان را به خطر بیاندازند.

    • منبع :

    اخبار مرتبط

    قالیباف: اعمال تحریم‌های یک جانبه علیه مردم ایران مصداق بارز تروریسم اقتصادی است

    5 فروردین 1400
    قالیباف: اعمال تحریم‌های یک جانبه علیه مردم ایران مصداق بارز تروریسم اقتصادی است

    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    5 فروردین 1400
    واشنگتن: منتظر طرح ایران درباره برجام هستیم

    پکن: از توافقات نفتی خود با ایران محافظت می‌کنیم

    5 فروردین 1400
    پکن: از توافقات نفتی خود با ایران محافظت می‌کنیم

    نقل و انتقال چک‌های جدید در سامانه صیاد از امروز ۵ فروردین اجباری شد

    5 فروردین 1400
    نقل و انتقال چک‌های جدید در سامانه صیاد از امروز ۵ فروردین اجباری شد

    آخرین قیمت طلا، سکه و دلار تا پیش از امروز ۴ فروردین

    4 فروردین 1400
    آخرین قیمت طلا، سکه و دلار تا پیش از امروز ۴ فروردین

    تقلیل حکمرانی ملی فضای سایبری به فیلترینگ ناشی از زیست ناقص امنیتی برخی مسئولان است

    4 فروردین 1400
    تقلیل حکمرانی ملی فضای سایبری به فیلترینگ ناشی از زیست ناقص امنیتی برخی مسئولان است

    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    4 فروردین 1400
    قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

    آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

    4 فروردین 1400
    آیت‌الله رئیسی: اجرای قوانین راهنمایی و رانندگی در زمره حقوق عامه است

    مذاکرات جدید هوشمندانه و غیر عجولانه باشد تا تجربه تلخ برجام تکرار نشود

    4 فروردین 1400
    مذاکرات جدید هوشمندانه و غیر عجولانه باشد تا تجربه تلخ برجام تکرار نشود

    شهرهای جدیدی که نارنجی و قرمز شدند

    4 فروردین 1400
    شهرهای جدیدی که نارنجی و قرمز شدند

    وزارت امور خارجه ایران: بحران یمن راه حل نظامی ندارد

    3 فروردین 1400
    وزارت امور خارجه ایران: بحران یمن راه حل نظامی ندارد

    تأکید روسیه و چین بر ضرورت بازگشت بی‌قید و شرط آمریکا به برجام

    3 فروردین 1400
    تأکید روسیه و چین بر ضرورت بازگشت بی‌قید و شرط آمریکا به برجام

    سنگ اندازی برخی بانک‌ها در اجرای مرحله بعدی قانون جدید چک/ برخورد نظارتی در انتظار متخلفان

    27 اسفند 1399
    سنگ اندازی برخی بانک‌ها در اجرای مرحله بعدی قانون جدید چک/ برخورد نظارتی در انتظار متخلفان

    امیدواری مسکو برای رفع تحریم ۱۰ شرکت روس بعد از بازگشت آمریکا به برجام

    27 اسفند 1399
    امیدواری مسکو برای رفع تحریم ۱۰ شرکت روس بعد از بازگشت آمریکا به برجام

    وزیر خارجه سوریه: بایدن باید بدون پیش‌شرط به توافق هسته‌ای با ایران برگردد

    27 اسفند 1399
    وزیر خارجه سوریه: بایدن باید بدون پیش‌شرط به توافق هسته‌ای با ایران برگردد

    درخواست ریاض برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران

    27 اسفند 1399
    درخواست ریاض برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران

    ۷۶ میلیون دلار درآمد پروازهای عبوری و خدمات هوایی از دست رفت‌

    26 اسفند 1399
    ۷۶ میلیون دلار درآمد پروازهای عبوری و خدمات هوایی از دست رفت‌

    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    26 اسفند 1399
    تعلیق پروازها به انگلیس تا ۱۱ اردیبهشت ۱۴۰۰/ پروازهای بین ایران و عراق فقط برای بازگشت اتباع ۲ طرف

    توزیع سیب و پرتقال تنظیم بازار در 260 نقطه تهران/ عرضه سیب و پرتقال با قیمتی کمتر از 12 هزار تومان

    26 اسفند 1399
    توزیع سیب و پرتقال تنظیم بازار در 260 نقطه تهران/ عرضه سیب و پرتقال با قیمتی کمتر از 12 هزار تومان

    قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۲/۲۶|سکه گران شد/ دلار ثابت ماند

    26 اسفند 1399
    قیمت طلا، قیمت سکه، قیمت دلار و قیمت ارز امروز ۹۹/۱۲/۲۶|سکه گران شد/ دلار ثابت ماند