عقد غیرنافذ چیست؟
2 بهمن 1396

عقد غیرنافذ چیست؟

عقدغیرنافذ به معنای عام کلمه، به هر عقدی گفته می‌شود که دارای اثر حقوقی نباشد، اما به معنای خاص، عقدی ناقص است که قابلیت کمال دارد و با ضمیمه شدن رضای بعدی، حیات حقوقی می‌یابد.

داتیکان: عقدغیرنافذ به معنای عام کلمه، به هر عقدی گفته می‌شود که دارای اثر حقوقی نباشد، اما به معنای خاص، عقدی ناقص است که قابلیت کمال دارد و با ضمیمه شدن رضای بعدی، حیات حقوقی می‌یابد.

به گزارش داتیکان به نقل از میزان، عقد غیرنافذ به معنای عام کلمه، به هر عقدی گفته می‌شود که دارای اثر حقوقی نباشد، اما به معنای خاص، عقدی ناقص است که قابلیت کمال دارد و با ضمیمه شدن رضای بعدی، حیات حقوقی می‌یابد.
عقد غیرنافذ، عقدی موقوف است که «اجازه» به آن تحرک و نفوذ حقوقی می‌بخشد و به همین دلیل، به آن عقد موقوف نیز گفته‌اند. اکراه از مصادیق بارز در همه مواردی است که قصد انشا وجود دارد و دو اراده با هم منطبق است، اما رضا، معلول به نظر می‌رسد.

معاملات اکراهی
قانونگذار در ماده ۲۰۳ قانون مدنی بیان می‌کند: «اکراه موجب عدم نفوذ معامله است؛ اگرچه از طرف شخص خارجی غیر از متعاملین باشد.» بر این اساس، اگر عقدی دارای شرایط اکراه بود، غیرنافذ است.
در مورد معامله فضولی یا قراردادی که بدون سمت یا نمایندگی درباره مال یا کار دیگری بسته می‌شود نیز باید گفت که این مورد هم از موارد معاملات غیرنافذ است.
به حکم قانون، معاملاتی که بدون اجازه و به صورت فضولی نسبت به مال یا کار دیگری منعقد می‌شود، غیرنافذ است، زیرا شخص مالک از این معامله خبر ندارد و علاوه بر آن، اجازه‌ای هم نسبت به وقوع چنین معامله‌ای نداده و به همین دلیل است که اجازه بعدی مالک، نقش مهمی در معاملات فضولی دارد که می‌تواند عقد را باطل یا صحیح اعلام کند.
بر اساس ماده ۲۴۷ قانون مدنی، «معامله به مال غیر، جز به عنوان ولایت یا وصایت یا وکالت، نافذ نیست؛ ولو اینکه صاحب مال باطناً راضی باشد، اما اگر مالک یا قائم‌مقام او پس از وقوع معامله، آن را اجازه کرد، در این صورت معامله، صحیح و نافذ می‌شود.»
در مواردی، چهره حمایتی قانون نسبت به اشخاص وجود دارد که بعضی از شرایط لازم برای انجام یک معامله را ندارند. در این زمینه به طور خاص باید گفت: هرجا که محجور قوه تمییز دارد و از نظر روانی قادر به تصور مفاد عقد و تصمیم گرفتن است، مانند معامله سفیه و صغیر ممیز (به استثنای تملک رایگان این اشخاص که صحیح است و نیز امور غیرمالی سفیه) قانون اعمال این افراد را غیرنافذ می‌داند و نیاز به تنفیذ بعدی ولی ندارد. برخلاف دیوانه و صغیر که توانایی انجام عمل ارادی را ندارند.
در مورد تاجر ورشکسته، مواد ۴۲۳ و ۴۳۶ قانون تجارت ظهور در بطلان دارد، اما به نظر می‌رسد که اگر تقلبی در کار نباشد، معامله را باید موقوف به اجازه طلبکاران کرد.
در مواردی که عقد از نظر ساختمان داخلی کامل است، اما نفوذ آن به حقوق اشخاص ثالث صدمه می‌زند و مانعی بر سر راه خود دارد، عقد غیرنافذ است، مانند تصرفی که راهن بدون اذن مرتهن در مورد رهن می‌کند (ماده ۷۹۳ قانون مدنی) و وصیت زاید بر ثلث (ماده ۸۴۳ قانون مدنی) یا وقفی که برای اضرار به دیان است (ماده ۶۵ قانون مدنی)
در این موارد قانونگذار به دلیل حمایت از حقوق اشخاص ثالث نسبت به عقد، این عقد را غیرنافذ اعلام می‌کند، زیرا حقوق اشخاص ثالث که به موجب قانون برای آن‌ها ایجاد شده، در معرض خطر بوده و به همین دلیل این‌گونه معاملات به حکم قانون غیرنافذ است.

 

  • منبع : http://www.mizanonline.ir

اخبار مرتبط

مفهوم عقد لازم و عقد جایز چیست + ویدیو

11 شهریور 1399
مفهوم عقد لازم و عقد جایز چیست + ویدیو

نحوه تعامل وکلا با موکلین + ویدیو

5 شهریور 1399
نحوه تعامل وکلا با موکلین + ویدیو

استخدام 15 اردیبهشت 1399

15 اردیبهشت 1399
استخدام 15  اردیبهشت  1399

استخدام 13 اردیبهشت 1399

13 اردیبهشت 1399
استخدام 13  اردیبهشت  1399

استخدام 10 اردیبهشت 1399

10 اردیبهشت 1399
استخدام 10  اردیبهشت  1399

خاطرات دفترخانه (قسمت یازدهم) - ازدواج جعلی

4 آبان 1398
خاطرات دفترخانه (قسمت یازدهم) - ازدواج جعلی

نجفی: هیچ‌وقت مدعی مهدورالدم بودن میترا نبودم

31 تیر 1398
نجفی: هیچ‌وقت مدعی مهدورالدم بودن میترا نبودم

زنان عربستانی برای رانندگی به شروط ضمن عقد متوسل شدند

4 تیر 1398
زنان عربستانی برای رانندگی به شروط ضمن عقد متوسل شدند

توضیحات وکیل مدافع «مهناز افشار» درباره پرونده موکلش

14 اردیبهشت 1398
توضیحات وکیل مدافع «مهناز افشار» درباره پرونده موکلش

چه تفاوتی میان وکالت دادگستری و اداری وجود دارد؟

21 مهر 1397
چه تفاوتی میان وکالت دادگستری و اداری وجود دارد؟

دغدغه ملی یا منافع شخصی! چرا برخی با پیوستن ایران به FATF مخالفت می‌کنند؟

22 خرداد 1397
دغدغه ملی یا منافع شخصی! چرا برخی با پیوستن ایران به FATF مخالفت می‌کنند؟

خسارت تاخیر تادیه به اجرت‌المثل تعلق نمی‌گیرد

11 آذر 1396
خسارت تاخیر تادیه به اجرت‌المثل تعلق نمی‌گیرد

حکم عقد موقت در فضای مجازی

5 آذر 1396
حکم عقد موقت در فضای مجازی

نفقه در چه شرایطی به زن تعلق می‌گیرد؟

2 مهر 1396
نفقه در چه شرایطی به زن تعلق می‌گیرد؟

محمدرضا نکونام به 5 سال حبس و خلع لباس محکوم شد

26 شهریور 1396
محمدرضا نکونام به 5 سال حبس و خلع لباس محکوم شد

قانونگذار و مجری قانون در ایران رابطه‌ای باهم ندارند

10 مرداد 1396
قانونگذار و مجری قانون در ایران رابطه‌ای باهم ندارند

دانش حقوقی خود را در لابراتور آزمایش کنید!

8 مرداد 1396
دانش حقوقی خود را در لابراتور آزمایش کنید!

عبدالله سمامی وکیل دادگستری: مجازات فروشندگان سوالات کنکور باید تشدید شود

20 تیر 1396
عبدالله سمامی وکیل دادگستری: مجازات فروشندگان سوالات کنکور باید تشدید شود

امیر حسین‌آبادی: به رئیس قوه قضائیه نامه اعتراضی می‌نویسیم

19 تیر 1396
امیر حسین‌آبادی: به رئیس قوه قضائیه نامه اعتراضی می‌نویسیم

قواعد تشكيل قرارداد استفاده از فضاي مجازي(بخش چهارم)

10 تیر 1396
قواعد تشكيل قرارداد استفاده از فضاي مجازي(بخش چهارم)