ممنوعیت قانونی برای
12 اسفند 1397

ممنوعیت قانونی برای "سن ازدواج" مصداق "نقض حقوق بشر و ضد اخلاقی" است

در میزگرد بررسی طرح افزایش حداقل سن ازدواج با عنوان «کودک همسری یا کودک‌انگاری»، کارشناسان ضمن تاکید بر اینکه ممنوعیت قانونی برای "سن ازدواج" مصداق "نقض حقوق بشر و ضد اخلاقی" است، ابعاد و تبعات جرم‌انگاری ازدواج‌ها در سنین پایین تشریح شد.

 

داتیکان: در میزگرد بررسی طرح افزایش حداقل سن ازدواج با عنوان «کودک همسری یا کودک‌انگاری»، کارشناسان ضمن تاکید بر اینکه ممنوعیت قانونی برای "سن ازدواج" مصداق "نقض حقوق بشر و ضد اخلاقی" است، ابعاد و تبعات جرم‌انگاری ازدواج‌ها در سنین پایین تشریح شد.

به گزارش داتیکان به نقل از گروه اجتماعی باشگاه خبرنگاران پویا؛ میزگرد بررسی "طرح افزایش حداقل سن ازدواج" با عنوان کودک‌همسری یا کودک‌انگاری به همت انجمن اسلامی دانشجویان مستقل دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران برگزار شد؛ در این نشست، پدرام کاویان، پژوهش‌گر و جامعه‌شناس و فاطمه جعفری‌سراج، مدرس دانشگاه درباره تبعات طرح افزایش حداقل سن ازدواج و اشاعه کودک‌انگاری در جامعه، گفتگو کردند.

جرم‌انگاری ازدواج؛ هدف طراحان "کودک همسری"

کاویان؛ پژوهش‌گر و جامعه‌شناس در آغاز این نشست گفت: جامعه در حال گذار از سنت به مدرنیته است که این پروسه در برخی مناطق از سرعت و شتاب زیادی برخوردار است اما در بعضی مناطق دیگر چندان محسوس نیست؛ در اصطلاح سبک زندگی افراد در مناطق مختلف کشور متفاوت است و افراد باتوجه به ارزش‌های فرهنگی و عرفی جامعه خودشان زندگی می‌کنند.

وی افزود: پس از بررسی دو سبک زندگی متفاوت، شاید خیلی از موضوعات در نگاه اول برای ما عجیب به نظر برسند مثلاً سبک ازدواج کردن برخی دختران که در 13 سالگی ازدواج می‌کنند البته این ازدواج‌ها طبق آمار سال96 برای دختران 11 ساله 1243 مورد، دختران 12 ساله 12744 مورد و در 16 سالگی دختران بیش از 30 هزار ازدواج رخ داده است؛ در موضوع سن ازدواج با یکسری خرده‌فرهنگ‌ها روبه‌رو هستیم که به ازدواج‌های در سنین پایین دختران اعتقاد دارند. بدون شک نمی‌توان آن‌ها را نادیده گرفت بنابراین قانون‌گذار نباید مانع ازدواج‌های در سنین پایین با فاصله سنی صحیح شوند.

این جامعه‌شناس با بیان اینکه بیش از 30 درصد از دختران در گروه سنی زیر 18 سال ازدواج می‌کنند، گفت: ازدواج پدیده‌ای است که با توجه به مناطق جغرافیایی و ارزش‌های حاکم بر خانواده‌ها انجام می‌شود. این در حالی است که طراحان افزایش سن ازدواج با نادیده گرفتن این مسئله و یکسان نگری دختران تهرانی با دختران مناطقی که سبک زندگی متفاوتی دارند، خواستار جرم‌انگاری ازدواج‌های در سنین زیر 18 سال هستند.

طبق نظر پیاژه و اریکسون، افراد زیر 18 سال کودک نیستند

در ادامه نشست، فاطمه جعفری سراج؛ مدرس دانشگاه با بیان ابعاد احساسی مسئله کودک‌همسری گفت: اگر از نظر حقوقی، پدیده موسوم به کودک‌همسری یا کودک‌مادری را مدنظر قرار دهیم، طبق قواعد حقوقی جوانب احساسی موضوع اهمیت چندانی ندارد بنابراین در این موضوع باید تعداد افرادی که با قانون‌گذاری تحت تاثیر قرار می‌گیرند و آسیب‌های اجتماعی بر آن‌ها مترتب می‌شود را به درستی بررسی کرد.

وی افزود: طرح ممنوعیت سن ازدواج افراد زیر 18 سال در کمیسیون حقوقی و قضایی رد شد اما پس از آن نیز، طراحان این طرح با کودک‌انگاری افراد بالغ، همچنان خواهان اعمال محدودیت قانونی برای ازدواج دختران زیر 18 سال هستند.

جعفری سراج با بیان اینکه طبق نظر پیاژه و اریکسون، افراد زیر 18 سال کودک نیستند، گفت: طبق اسناد کنوانسیون حقوق کودک که مشتمل بر 54 ماده هست، سن زیر 18 سال، کودک محسوب می‌شود اما در ماده یک کنوانسیون استثناء وجود دارد و بر مبنای این ماده در کشورهای مثل ایران که افراد در سنین مختلف به بلوغ می‌رسند، 18 سالگی سن کودکی نیست همچنین براساس مبنای علمی نیز، ژان پیاژه و اریک اریکسون دو روانشناسی که مراحل رشد را بررسی می‌کنند، افراد زیر 18 سال را کودک نمی‌دانند.

 این استاد دانشگاه متذکر شد: اریک اریکسون، 8 مرحله برای رشد افراد در نظر می‌گیرد و پیاژه سن 12 سالگی را پایان دوران کودکی می‌داند بنابراین، اطلاق کودک‌همسری به افرادی که زیر 18 سال ازدواج می‌کنند، منطق علمی ندارد.

ممنوعیت قانونی برای سن ازدواج، نقض حقوق بشر است

وی افزود: طراحان کودک‌همسری سعی دارند که با اصطلاحی مشفقانه، تنها راه‌حل عقلی و منطقی دختران زیر 18 سال شهرستانی برای پاسخگویی به نیاز طبیعیشان را از بین ببرند؛ این افراد با توجه به ارزش‌های عرفی در جامعه می‌خواهند در سنین پایین ازدواج کنند بنابراین ممنوعیت قانونی برای ازدواج افراد، مصداق نقض حقوق بشر و ضد اخلاقی است.

در موضوع سن ازدواج باید خرده‌فرهنگ‌ها را لحاظ کنیم

کاویان یادآور شد: در این مسئله به نظر می‌رسد که باید با خرده‌فرهنگ‌ها کنار بیاییم و قانون‌گذار چاره‌ای جزء سازگاری و انعطاف‌پذیر بودن در برابر این خرده فرهنگ‌ها ندارد مثلاً در یک خرده فرهنگ کشور، دختر 13 ساله‌ای با پسری در سن متعارف مثلاً 18 ساله ازدواج می‌کند و بعد از 6 ماه به دادگاه مراجعه کرده و خواستار ثبت ازدواجشان توسط قاضی هستند، آیا این قاضی چاره‌ای جزء پذیرش خواست و ثبت ازدواج این زوج دارد؟

طبق آمار ثبت احوال، ازدواج در سنین پایین، پایدار‌تر است

وی افزود: در واقع بسیاری از ازدواج‌های متعارف در سنین پایین رویکرد مثبتی دارد و برخلاف سیاه‌نمایی برخی جراید و رسانه‌ها، این زوج‌ها به‌خوبی در کنار هم زندگی می‌کنند که طبق آمار ثبت احوال زندگی پایداری نیز دارند؛ اکثر افرادی که در این سنین خواستار ازدواج هستند، پس از عقد، طی چند سال دوران نامزدی را سپری می‌کنند که به نظر جامعه در این زمینه به فهمی درست رسیده است و در این مدت این زوج را از نظر اقتصادی و اجتماعی حمایت می‌کند.

کاویان با بیان اینکه برای بررسی این پدیده باید به‌صورت جامع نگاه کرد و از جزئی‌نگری درباره آن به دور بود، گفت: در برخی از مناطق کشور با توجه به ارزش‌ها و باورهای فرهنگی که دارند، دخترانشان در سنین پایین ازدواج می‌کنند؛ اگر قانون به ارزش‌های آنان احترام نگذارد، شک نکنید که این خانواده‌ها اعتنائی به قانون نخواهند کرد.

این جامعه‌شناس در ادامه  با بیان اینکه برخی از این خانواده‌ها نسبت به حاکمیت رویکرد تعاملی ندارند، گفت: آیا قانون می‌تواند از دختر بلوچی که در جنوب شرق کشور با توجه به باورهای خودش خواستار ازدواج است، حق ازدواج را بگیرد؟! مسلماً قانون این کارکرد را در بین خرده فرهنگ‌ها ندارد بنابراین با این فرض، تصویب چنین قانونی منجر به محدودیت بیش‌تر این افراد خواهد شد.

محدود کردن ازدواج‌ در سنین پایین به بهانه کودک‌انگاری

در ادامه، جعفری‌سراج با بیان مختصاتِ مناطقی که این ازدواج‌ها رواج دارد، گفت: چنین موضوعی در خانواده‌های گسترده انجام می‌شود، نه خانواده‌های سطحی و کم‌جمعیت؛ در تهران شاید دختران تا سن 18 سالگی نیز کودک محسوب شوند اما در شهرستان‌های مرزی با توجه به جغرافیا و عرف آن مناطق، دختران زودتر به سن بلوغ می‌رسند همچنین طبق رسوم و سبک زندگی آنان، دختران در سنین پایین با ارزش‌ها و تعهدات زنان آشنایی کامل پیدا می‌کنند بنابراین چه لزومی دارد که ازدواج‌های در سنین پایین با کودک‌انگاری محدود شود؟

طبق کنوانسیون حقوق کودک ایران استثناء است

دکترایِ جنسیتِ دانشگاه لبنان در ادامه افزود: طبق ماده یک کنوانسیون حقوق کودک، زیر سن 18 سال کودک محسوب می‌شود مگر شهرها و کشورهایی که سن بلوغ در آنها متغییر است؛ متاسفانه این استثنا در کشور ما بدلیل کودک‌انگاری و لجاجت طراحان افزایش سن ازدواج در نظر گرفته نمی‌شود در حالی که شرایط اقلیمی در ایران به روی وضعیت بلوغ تاثیرگذار است بنابراین اطلاق و تسری واژه کودک به دختران و پسران زیر 18 سال در ایران، کودک‌انگاری است.

مقایسه سن رانندگی و رای دادن با ازدواج توجیه عقلی ندارد

وی با تاکید بر بی‌معنی بودن مقایسه سن ازدواج با شرایط سنی در رانندگی و رای دادن گفت: از آنجا که ازدواج پس از بلوغ افراد به‌عنوان نیازی عقلی و منطقی برای پاسخگویی به احساس غریزی است و اگر شخصی پس از احساس ضرورت ازدواج نکند به فرد و جامعه آسیب می‌زند اما تاخیر انداختن سن رانندگی، رای دادن و امثالهم برای جامعه تبعاتی ندارد بنابراین قیاس سن ازدواج با  قانون سنی در رانندگی و رای دادن توجیه عقلی ندارد.

تجربه نشان داده قانونی که مغایر سبک زندگی مردم است قطعاً نادیده گرفته می‌شود

کاویان ضمن اشاره به بی‌فایده بودن دخالت قانون‌گذاری در مسئله ازدواج یادآور شد: یکی از قوانین محدود‌کننده در کشور، قانون ممنوعیت ازدواج زنان ایرانی با مردان غیرایرانی است اما طبق آمار بیش از 150 هزار بانوی ایرانی با مردان غیر ایرانی ازدواج کرده‌اند که در نتیجه این ازدواج‌ها، بیش از 1 میلیون فرزند بی‌شناسنامه و بی‌هویت روبه‌رو هستیم.

این جامعه‌شناس گفت: نمایندگان پیگیر طرح افزایش حداقل سن ازدواج با دغدغه‌ای که برای حل مشکلات و آسیب‌های حوزه زنان و خانواده دارند؛ چرا از این تجربه شکست خورده در قانون‌گذاری پیرامون مسئله ازدواج عبرت نمی‌گیرند؟ آیا بهتر نیست که این ظرفیت فکری و خردجمعی در مسیر حل بیمه ناباروی، پدیده تجرد ‌قطعی و حقوق زنان خانه‌دار هزینه شود؟ ‌

 

  • منبع : https://www.tasnimnews.com

اخبار مرتبط

قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

4 فروردین 1400
قطعنامه علیه ایران سرقت آبرو و حیثیت نهادهای بین المللی است

حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

4 فروردین 1400
حیثیت نهادهای بین‌المللی حقوق بشری گروگان دولت‌های غربی است

عشایر سوریه: مقاومت مسلحانه تنها راه بیرون راندن آمریکا و ترکیه است

3 فروردین 1400
عشایر سوریه: مقاومت مسلحانه تنها راه بیرون راندن آمریکا و ترکیه است

اتحادیه اروپا تحریم علیه ترکیه را بررسی می‌کند

3 فروردین 1400
اتحادیه اروپا تحریم علیه ترکیه را بررسی می‌کند

پس از اعلام تحریم‌های متقابل، چین سفیر اتحادیه اروپا را هم احضار کرد

3 فروردین 1400
پس از اعلام تحریم‌های متقابل، چین سفیر اتحادیه اروپا را هم احضار کرد

مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

26 اسفند 1399
مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

افشای طرح امارات برای انجام ترور و ایجاد نافرمانی مدنی در استان کربلاء

26 اسفند 1399
افشای طرح امارات برای انجام ترور و ایجاد نافرمانی مدنی در استان کربلاء

حزب مصری: پایداری سوریه طرح تجزیه منطقه را ناکام گذاشت

26 اسفند 1399
حزب مصری: پایداری سوریه طرح تجزیه منطقه را ناکام گذاشت

ناتو: هیچگونه تهدید نظامی مستقیمی از روسیه و چین نمی‌بینیم

26 اسفند 1399
ناتو: هیچگونه تهدید نظامی مستقیمی از روسیه و چین نمی‌بینیم

مک‌کنزی: دولت بایدن در حال ارزیابی «سیاست فشار حداکثری» علیه ایران است

26 اسفند 1399
مک‌کنزی: دولت بایدن در حال ارزیابی «سیاست فشار حداکثری» علیه ایران است

خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی

25 اسفند 1399
خطیب‌زاده: مدیرکل آژانس در چارچوب فنی اظهارنظر کند/انگشت اتهام به سوی رژیم صهیونیستی در حمله به کشتی ایرانی

پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

25 اسفند 1399
پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

الحشد الشعبی حمله انتحاری علیه شهروندان عراقی در الانبار را ناکام گذاشت

25 اسفند 1399
الحشد الشعبی حمله انتحاری علیه شهروندان عراقی در الانبار را ناکام گذاشت

تخت روانچی: ایران هیچ نقشی در حملات راکتی به «عین الاسد» نداشته است

25 اسفند 1399
تخت روانچی: ایران هیچ نقشی در حملات راکتی به «عین الاسد» نداشته است

تقدیم استوارنامه سفیر جدید ایران به رئیس جمهور مکزیک

26 بهمن 1399
تقدیم استوارنامه سفیر جدید ایران به رئیس جمهور مکزیک

پارلمان اروپا قطعنامه‌ای را در مورد وضعیت حقوق بشر در قزاقستان تصویب کرد

26 بهمن 1399
پارلمان اروپا قطعنامه‌ای را در مورد وضعیت حقوق بشر در قزاقستان تصویب کرد

نقض سیستماتیک حقوق بشر در بحرین به موازات اتحاد آل خلیفه و صهیونیست‌ها

26 بهمن 1399
نقض سیستماتیک حقوق بشر در بحرین به موازات اتحاد آل خلیفه و صهیونیست‌ها

تیم استیضاح‌کننده ترامپ: مدارک غیرقابل انکار بود

25 بهمن 1399
تیم استیضاح‌کننده ترامپ: مدارک غیرقابل انکار بود

نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

20 بهمن 1399
نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

گاردین افشا کرد؛ نقش ملکه در تعیین قوانین انگلیس در راستای منافع شخصی

20 بهمن 1399
گاردین افشا کرد؛ نقش ملکه در تعیین قوانین انگلیس در راستای منافع شخصی