5 مرداد 1398

مقایسه سرعت رسیدگی به پرونده نجفی با پرونده‌های مشابه

مقایسه سرعت رسیدگی به پرونده نجفی با پرونده‌های مشابه نعمت احمدی، علی نجفی توانا و عبدالصمد خرمشاهی در گفتگو با داتیکان به بررسی این موضوع پرداختند

 

داتیکان: پرونده قتل همسر محمدعلی نجفی فقط 55 روز از وقوع جرم تا ختم رسیدگی در دادگاه به طول انجامید. هفتم خرداد میترا استاد با اصابت گلوله کشته شد. عصر همان روز محمدعلی نجفی خود را به پلیس آگاهی معرفی کرد و به قتل اقرار کرد.  پس از 6 روز مرحله تحقیقات دادسرا پایان یافت و پرونده با صدور کیفرخواست به شعبه نهم دادگاه کیفری 1 به ریاست قاضی محمدی کشکولی ارسال شد. 31 تیرماه دادگاه بعد از برگزاری سه جلسه ختم رسیدگی را اعلام کرد تا در روزهای آینده رای خود را صادر کند. این رای هر چه باشد قابل اعتراض در دیوان عالی کشور خواهد بود اما سرعت رسیدگی به این پرونده در مقایسه با پرونده‌های مشابه قتل، نظر حقوقدانان و همه دنبال‌کنندگان این پرونده را به خود جلب کرده‌است.

برای مثال در پرونده بنیتا که به دلیل رسانه‌ای شدن، بسیار سریع رسیدگی شد از تاریخ کشف جرم یعنی چهارم تیر ماه 96 تا صدور کیفرخواست 45 روز زمان برد، یعنی 9 برابر مدت زمانی که برای تنظیم کیفرخواست پرونده  نجفی طول کشید.

در پرونده ستایش از زمان وقوع قتل تا اولین جلسه رسیدگی دادگاه حدود پنج ماه فاصله افتاد، یا در پرونده شهلا جاهد بیش از هشت سال از زمان وقوع قتل تا حکم نهایی دیوان عالی طول کشید.

آیا این سرعت رسیدگی از منظر حقوقی امری مثبت است و آن را باید به فال نیک گرفت یا به معنای شتابزدگی در دادرسی است؟ این سوال را با سه حقوقدان مطرح در میان گذاشتیم که همگی تجربه سالها وکالت در پرونده‌های قتل را دارند. نعمت احمدی حقوقدان معروف و فعال در عرصه رسانه، علی نجفی توانا رئیس سابق کانون وکلای مرکز و استاد برجسته جرم‌شناسی و عبدالصمد خرمشاهی که شاید بیش از هر وکیلی در تاریخ ایران در پرونده های قتل وکالت کرده است.

نعمت احمدی: در تاریخ عدلیه ایران چنین سرعت رسیدگی را سراغ ندارم

نعمت احمدی وکیل دادگستری و استاد دانشگاه آزاد – تهران مرکز از سرعت عجیب رسیدگی به پرونده نجفی از لحظه وقوع قتل تا ختم رسیدگی انتقاد کرد:

«ظهر هفتم خرداد خبر آمد که زن شهردار سابق کشته شده، چند ساعت بعد شهردار خودش را معرفی کرد و ۳۱ تیر آخرین دفاع او شنیده شد. در تاریخ عدلیه چنین سرعتی در رسیدگی سراغ ندارم مگر در پرونده‌های تجاوز به عنف در شهرهای کوچک که با سرعت عجیبی پیش رفته‌اند.

پرونده‌های معمولی خیلی بیشتر از اینها طول می‌کشند. مثلا پرونده شهلا جاهد (همسر ناصر محمدخانی) چند سال طول کشید. پرونده‌های قتل را نمی‌توان با چنین سرعتی بررسی کرد چون پیچیدگی‌های خاص خود را دارند.»

این وکیل باتجربه همچنین به انجام نشدن آزمایش باروت روی دست نجفی اشاره کرد. وقتی شخصی با اسلحه شلیک می‌کند بخشی از گاز باروت خارج شده از لوله اسلحه روی دست او باقی می‌ماند. آزمایش گاز باروت یکی از انواع آزمایشهایی است که بایستی در آزمایشگاه‌های پلیس علمی برای تعیین قاتل و چگونگی انجام قتل و زمان دقیق آن انجام شود:

«پرونده نجفی هم پیچیدگی زیادی دارد به ویژه با توجه به صحبتهای وکیل متهم (حمید گودرزی) که از شلیک ۹ گلوله صحبت کرده‌ و گفته که آزمایش باروت روی دست نجفی انجام نشده و فقط روی دست میترا استاد انجام شده‌ است. آقای گودرزی دو مساله، نظرات متناقض کارشناس و بحث تیر به هوا شلیک شده را در جلسه آخر دادگاه مطرح کرد که مورد توجه قرار نگرفت. مساله نحوه ورود گلوله به بدن، شلیک گلوله از دو نوع اسلحه متفاوت و ابهامات دیگری هم در این پرونده وجود دارد که باید کارشناسان بیشتری به بررسی آنها می‌پرداختند»

نعمت احمدی همچنین گفت:

«وقتی یک پرونده رسانه ای می‌شود و متهم هم یک شخصیت سرشناس است، افکار عمومی تشنه شنیدن واقعیت است. اما وقتی دراین مدت کوتاه طومار پرونده جمع می‌شود یعنی روند ایجاد پرسش در افکار عمومی را متوقف می‌کنیم. با شناختی که از آقای محمدی کشکولی قاضی پرونده دارم مطمئن بودم که این پرونده به دادسرا برای تحقیقات و رفع نواقص برمیگشت ولی در کمال تعجب اینچنین نشد. فکر می‌کردم دادگاه به صحبتهای وکیل در مورد نظرات هیات کارشناس در مورد اسلحه و نحوه ورود فشنگ به بدن توجه می‌کند ولی اینچنین نشد. البته مطمئنم که دیوان به این امر توجه خواهد کرد. حمید گودرزی وکیل متهم یکی از وکلای باتجربه و شناخته‌شده جنایی است که خودش در کارشناسی اسلحه و پزشکی قانونی تبحر دارد و در پرونده خفاش شب حضور داشته و کتابهایی هم در این حوزه نوشته شده‌است.»

نجفی توانا: پرونده نجفی در عین سادگی ظاهری ویژگی‌های خاصی دارد

از علی نجفی توانا رئیس سابق کانون وکلا و استاد جرم‌شناسی هم خواستیم نظر خود را در مورد سرعت رسیدگی به پرونده محمدعلی نجفی بگویند:

سرعتی که همراه با دقت باشد هیچ ایرادی ندارد. به ویژه وقتی متهم اقرار می‌کند و بازسازی صحنه جرم با اقرار او انجام می‌شود و بازسازی هم با اقرار هماهنگ است. در این گونه موارد دلیلی برای اطاله دادرسی وجود ندارد و این نوع سرعت جنبه مثبت هم دارد.

اما پرونده نجفی چند ویژگی متفاوت دارد. اول رسانه ای شدن پرونده و حضور خبرنگاران به ویژه رسانه ملی در اولین حضور متهم در نیروی انتظامی و بازرسی اسلحه توسط خبرنگار صدا و سیما و بعد مطالب و  نظراتی که در رسانه های جناح های مختلف سیاسی منتشر شد که هر یک قضاوت متفاوتی را به مخاطبان خود القا می‌کردند.

دوم اینکه اظهارات متهم در مورد حضور افراد یا نهادها بعد از ازدواج با خانم میترا استاد ابهاماتی را ایجاد کرده است. سومین مساله هم بحثهایی است که در مورد اختلاف انواع پوکه های فشنگ در صحنه جرم و احتمال وجود اسلحه ای دیگر مطرح شده است. این مجموعه پارامترها می‌تواند ما را به این نتیجه برساند که لازم است پرونده برای تحقیقات بیشتر و رفع ابهامات به دادسرا برگردد.

البته قضاوت نهایی و صحیح فقط با اطلاع از جزئیات محتویات پرونده ممکن است و شاید از نظر ریاست دادگاه که در جریان جزئیات هستند تحقیقات کامل بوده است. به هرحال باید منتظر ماند و حکم و تصمیم دادگاه را مطالعه و سپس اظهار نظر نمود. در جمع پرونده نجفی جزء پرونده های پیچیده است که در عین سادگی ظاهری ویژگیهای خاص و متفاوتی هم دارد.»

از دکتر نجفی توانا پرسیدیم با توجه به اینکه سالها در پرونده های جنایی وکالت کردید و با توجه به موقعیت شغلی و علمیتان اطلاعات خوبی از روند رسیدگی به پرونده های قتل دارید، آیا این سرعت رسیدگی را در پرونده های مشابه سراغ داشتید؟

«پاسخ به این سوال پیش از صدور حکم دادگاه یک داوری غیرعلمی و غیرحرفه‌ای است چون ممکن است قاضی پرونده به این نتیجه برسد که با توجه به اظهارات متهم و وکلای وی به تحقیقات تکمیلی نیاز است و یا شاید از نظر قضات که پرونده را مطالعه کردند تحقیقات کامل بوده و ابهامات برطرف شده است. پس هنوز برای داوری در این مورد زود است.»

عبدالصمد خرمشاهی: اگر در تحقیقات مقدماتی اختلاف نظر وجود داشته قاضی باید پرونده را به دادسرا برگرداند

نظر معروفترین وکیل پرونده‌های قتل در ایران یعنی عبدالصمد خرمشاهی را هم در این مورد جویا شدیم. خرمشاهی وکیل پرونده‌های ندا آقاسلطان، افسانه نوروزی، ‌ریحانه جباری، شهلا جاهد و بسیاری از پرونده های جنایی مهم چند دهه اخیر بوده است. وی در مورد سرعت بالای رسیدگی به پرونده نجفی گفت:

«من بالای 400 پرونده قتل را وکالت کردم. حتی پرونده هایی که خارج از نوبت رسیدگی شده مثل پرونده روح الله داداشی هم با این سرعت کیفرخواست صادر نشد. مثلا در پرونده ریحانه جباری از زمان وقوع قتل تا صدور رأی بدوی، بیش از یک سال به طول انجامید. من به شخصه سراغ ندارم که پرونده قتل با این سرعت رسیدگی شده باشد.

ضمنا طبق آیین دادرسی کیفری اگر در خصوص مرحله تحقیقات مقدماتی اختلاف نظر و پیچیدگی وجود دارد، قاضی باید پرونده را مجددا به دادسرا ارسال کند و نمیدانم در این مورد آیا قانون به درستی رعایت شده است یا خیر.»

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

آیا قتل شبه عمد شهردار سابق تایید می‌شود؟

7 مرداد 1399
آیا قتل شبه عمد شهردار سابق تایید می‌شود؟

کسانی که قصد فرار از پرداخت مالیات بر خانه‌های خالی را دارند راه خود را پیدا می‌کنند

7 مرداد 1399
کسانی که قصد فرار از پرداخت مالیات بر خانه‌های خالی را دارند راه خود را پیدا می‌کنند

گام دوم انقلاب دوران سرعت عمل و ابتکار جوانانه است

1 مرداد 1399
گام دوم انقلاب دوران سرعت عمل و ابتکار جوانانه است

تلاش شورای حل اختلاف مشهد در اصلاح ذات البین پرونده کیفری

15 تیر 1399
تلاش شورای حل اختلاف مشهد در اصلاح ذات البین پرونده کیفری

«فروش نوزاد» از نگاه یک حقوقدان

8 تیر 1399
«فروش نوزاد» از نگاه یک حقوقدان

محمدعلی نجفی تهدید نکرده است

7 تیر 1399
محمدعلی نجفی تهدید نکرده است

بخشنامه‌ مربوط به جرائم سیاسی صرفاً جنبه ارشادی و مشورتی دارد

31 خرداد 1399
بخشنامه‌ مربوط به جرائم سیاسی صرفاً جنبه ارشادی و مشورتی دارد

انتشار اسناد آپارتمان گران قیمتی که اکبر طبری از نجفی اخذ کرد

27 خرداد 1399
انتشار اسناد آپارتمان گران قیمتی که اکبر طبری از نجفی اخذ کرد

رسیدگی سریع به پرونده نجفی در دیوان عالی کشور

27 خرداد 1399
رسیدگی سریع به پرونده نجفی در دیوان عالی کشور

حفظ محیط زیست نیازمند اراده ملی است

27 خرداد 1399
حفظ محیط زیست نیازمند اراده ملی است

رفاقت یا عدالت؟

24 خرداد 1399
رفاقت یا عدالت؟

پدر هم مثل رومینا در این پرونده قربانی شرایط اجتماعی شده /لزوم تخفیف در مجازات قاتل رومینا

12 خرداد 1399
پدر هم مثل رومینا در این پرونده قربانی شرایط اجتماعی شده /لزوم تخفیف در مجازات قاتل رومینا

نجفی توانا: باید ریشه فرار دختران زیر ۱۶ سال بررسی شود

7 خرداد 1399
نجفی توانا: باید ریشه فرار دختران زیر ۱۶ سال بررسی شود

واکنش رئیس اسبق کانون وکلا نسبت به اظهارات اخیر رئیس قوه قضائیه

30 اردیبهشت 1399
واکنش رئیس اسبق کانون وکلا نسبت به اظهارات اخیر رئیس قوه قضائیه

دادگاه باز هم مرگ میترا استاد را "قتل عمد" توسط نجفی تشخیص داد

27 اردیبهشت 1399
دادگاه باز هم مرگ میترا استاد را

لایحه دفاعی پرونده نجفی در دور سوم رسیدگی به دادگاه ارایه شد

20 اردیبهشت 1399
لایحه دفاعی پرونده نجفی در دور سوم رسیدگی به دادگاه ارایه شد

حبس یک تا ۳ سال در انتظار نجفی

14 اردیبهشت 1399
حبس یک تا ۳ سال در انتظار نجفی

«محمدعلی نجفی» برای سومین بار محاکمه می‌شود

13 اردیبهشت 1399
 «محمدعلی نجفی» برای سومین بار محاکمه می‌شود

مواجهه عدالت آموزشی با آموزش الکترونیک

6 اردیبهشت 1399
مواجهه عدالت آموزشی با آموزش الکترونیک

استقلال كانون وكلا نبايد خدشه دار شود

2 اردیبهشت 1399
استقلال كانون وكلا نبايد خدشه دار شود