8 خرداد 1395

هزینه‌های دادرسی منبع درآمد کشور نیست

هزینه‌های دادرسی  منبع درآمد کشور نیست افزایش هزینه دادرسی، مانع تحقق عدالت است

جلیل ملکی، وکیل دادگستری با بیان اینکه افزایش نرخ هزینه دادرسی با اصل 34 قانون اساسی مغایرت دارد، ینگونه ابراز عقیده کرد: افزایش هزینه دادرسی یکی از مصادیق بارز صعوبت در دسترسی مردم به محاکم صالحه است.

جلیل مالکی، به تشریح اصل 34 قانون اساسی پرداخت و گفت: اصل 34 قانون اساسی مقرر داشته که دادخواهی حق مسلم هر فرد است و هر فرد می‌تواند به منظور دادخواهی به دادگاه های صالح رجوع نماید؛ تمامی شهروندان حق دارند که به اینگونه دادگاه ها دسترسی داشته باشند و هیچ‌فردی را نمی‌توان از دادگاهی که به موجب قانون حق مراجعه به آن را دارد، منع کرد.

وی ادامه داد: اصل 34 قانون اساسی در فصل سوم، یعنی در فصل مربوط به حقوق ملت قرار داده شده و این بیانگر اهمیتی است که قانونگذار قانون اساسی به حقوق مردم قائل شده است؛ قانونگذار تاکید کرده هر اقدامی که دسترسی مردم را به دادگاه های صالحه دشوار و یا مانع شود، ممنوع است.

این وکیل دادگستری تصریح کرد: اگر به ادبیات این اصل توجه کنیم متوجه می‌شویم که بسیار آمرانه این ممنوعیت اعلام شده است؛ یعنی به نوعی به قوای سه‌گانه دستور داده شده اقدامی که موجب صعوبت یا دشواری در دسترسی مردم به دادگاه های صالحه شود نباید مورد موضوع قانون گذاری عادی قرار گیرد.

مالکی در ادامه افزایش هزینه‌های دادرسی با این اعداد و ارقامی که در قانون بودجه سال 1395 مقرر شده را یکی از مصادیق بارز صعوبت در دسترسی مردم به محاکمه صالحه عنوان کرد و گفت: این افزایش نرخ موجب خواهد شد که بسیاری از مردم برای احقاق حق خودشان توانایی مالی طرح دعوا را بالاخص در بخش دعاوی مالی نداشته باشند.

این وکیل دادگستری با تاکید بر اینکه افزایش هزینه دادرسی به این کیفیت با اصل 34 قانون اساسی مغایرت صریح دارد، خاطرنشان کرد: در واقع دولت و مجلس نباید به دیده یک منبع درآمد برای کشور به هزینه های دادرسی نگاه کند؛ یعنی افزایش هزینه دادرسی به عنوان یک منبع درآمد موجب تضییع حقوق ملت می‌شود که این موضوع در قانون اساسی صریحا و به نحو آمره منع و نهی شده است.

مالکی خاطرنشان کرد: افزایش پرونده‌ها در دستگاه قضایی به دلیل ارزانی هزینه‌های دادرسی نیست؛ کما اینکه تا قبل از تصویب این قانون بودجه هم هزینه های دارسی بالاخص در بخش دعاوی مالی بسیار سنگین بود؛ یعنی بسیاری از مردم توانایی پرداخت چنین هزینه‌هایی را نداشتند و به همین علت دعاوی اعسار در محاکم قضایی رو به افزایش و فزونی بود که مسلما با تصویب این قانون حجم دعاوی اعسار افزایش پیدا خواهد کرد و این خود باعث افزایش ورودی پرونده به دادگستری خواهد شد.

وی تصریح کرد: اگر دولت، مجلس یا قوه قضاییه قصد دارند که بار ورودی پرونده های قضایی را بکاهند راه حل، افزایش هزینه دادرسی که موجب کاهش دسترسی مردم به محاکم صالحه می‌شود، نیست. باید به سمت راه حل های دیگر رفت. باید به سوی راه های پیشگیری از وقوع جرم و تخلف گام برداشت. در برنامه ششم توسعه در فصل عدالت قضایی صراحتا در بند یکم، تحقق حقوق شهروندی را یکی از اهداف اساسی قوه قضاییه در پنج ساله آینده دانسته است. اگر قوه قضاییه مسائل مالی دارد بهتر این است که راهکار دیگری را برای تامین اعتبار مالی آن در نظر بگیرند و بار سنگین آن‌را به دوش مردم نگذارد.

این حقوقدان گفت: برای دسترسی آسان به عدالت قضایی، می‌طلبد بودجه قوه قضاییه مستقل بوده و در راستای اصل 57 باشد؛ افزایش تعرفه‌ها نه تنها راه حل درستی برای کاهش پرونده‌ها و حضور مردم به محاکم قضایی نیست بلکه می‌تواند مانعی برای تحقق دسترسی آسان به عدالت قضایی باشد و این یک واقعیت است.

قوه قضاییه همانگونه که مقام معظم رهبری فرمودند ملجاء و پناهنگاه مردم ستم‌دیده است؛ لذا افزایش تعرفه‌ها یکی از موانع اساسی این امر محسوب می‌شود و به گمانم افزایش تعرفه‌ها یکی از موانع دسترسی آسان مردم به عدالت قضایی محسوب می‌شود.بسیاری از پرونده‌هایی که در دستگاه قضایی وجود دارد مربوط به قشر آسیب پذیر جامعه است و افزایش تعرفه‌‌ها فشارمضاعفی را بر این قشر وارد می‌آورد.

مالکی در پایان سخنان خود به تشریح جایگاه هزینه دادرسی و دادخواهی در فقه اسلامی پرداخت و گفت: اگر ما به ابواب فقه در کتب فقها مراجعه کنیم بالاخص در کتاب «قضاء» ملاحظه می‌کنیم که اساسا قضاوت یک امری است به قصد قربت؛ یعنی اصل بر این است که مردم برای رجوع به قاضی و دادرسی نباید وجهی بپردازند. اگر با توجه به احکام ثانویه و مقتضیات زمان حال، هزینه هایی را در نظر گرفتند این یک حکم استثناء است؛ یعنی پرداخت هزینه دادرسی باید استثنایی باشد نه اینکه پرداخت هزینه دادرسی در مقررات تبدیل به اصل شود. متاسفانه قانون گذار ما توجهی به این اصول و قوانین محکم فقهی و حقوقی ندارد.

  • منبع : موسسه حقوقی داتیکان

اخبار مرتبط

«روح الله زم» به اعدام محکوم شد

10 تیر 1399
«روح الله زم» به اعدام محکوم شد

قوه قضائیه با مبارزه با فسادِ درون، کارآمدی خود را اثبات می‌کند

9 تیر 1399
قوه قضائیه با مبارزه با فسادِ درون، کارآمدی خود را اثبات می‌کند

وکیل ایروانی: کیفرخواست مخدوش و غیرکارشناسی است

8 تیر 1399
وکیل ایروانی: کیفرخواست مخدوش و غیرکارشناسی است

سازمان بازرسی: تشریفات قرارداد با ویلموتس اجرا نشده است 

4 تیر 1399
سازمان بازرسی: تشریفات قرارداد با ویلموتس اجرا نشده است 

دادستانی رومانی: مرگ "غلامرضا منصوری" همراه با خشونت بوده است

4 تیر 1399
دادستانی رومانی: مرگ

دادستان کل کشور امشب در برنامه گفت وگوی ویژه خبری حضور می‌یابد

1 تیر 1399
دادستان کل کشور امشب در برنامه گفت وگوی ویژه خبری حضور می‌یابد

پخش تلویزیونی جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری

31 خرداد 1399
پخش تلویزیونی جلسه هیات عمومی دیوان عدالت اداری

تکذیب خبر مربوط به اتهامات نماینده دادستان و توضیحات مرکز رسانه قوه قضائیه

27 خرداد 1399
تکذیب خبر مربوط به اتهامات نماینده دادستان و توضیحات مرکز رسانه قوه قضائیه

رسیدگی سریع به پرونده نجفی در دیوان عالی کشور

27 خرداد 1399
رسیدگی سریع به پرونده نجفی در دیوان عالی کشور

هیچ پرونده‌ای زیر میز نداریم

26 خرداد 1399
هیچ پرونده‌ای زیر میز نداریم

قضات سراسر کشور به سامانه ملی قوانین و مقررات وصل شدند

19 خرداد 1399
قضات سراسر کشور به سامانه ملی قوانین و مقررات وصل شدند

دستور رئیسی به دادستان کل کشور و معاون بین‌الملل قوه قضائیه برای بازگرداندن مفسدان متواری

19 خرداد 1399
دستور رئیسی به دادستان کل کشور و معاون بین‌الملل قوه قضائیه برای بازگرداندن مفسدان متواری

گناه دادگستری در ماجرای قتل رومینا زیاد است

18 خرداد 1399
گناه دادگستری در ماجرای قتل رومینا زیاد است

سازمان ثبت اسناد و وزارت دفاع تفاهم‌نامه امضا کردند.

17 خرداد 1399
سازمان ثبت اسناد و وزارت دفاع تفاهم‌نامه امضا کردند.

بخشنامه « لزوم اجرای عدالت و رسیدگی منصفانه به اتهامات مرتکبان جرائم سیاسی» ابلاغ شد

17 خرداد 1399
بخشنامه « لزوم اجرای عدالت و رسیدگی منصفانه به اتهامات مرتکبان جرائم سیاسی» ابلاغ شد

ماموران شهرداری به «آسیه پناهی» اسپری فلفل زدند

12 خرداد 1399
ماموران شهرداری به «آسیه پناهی» اسپری فلفل زدند

شناسایی ۱۷۸۷ بیمار جدید کووید۱۹ در کشور

6 خرداد 1399
شناسایی ۱۷۸۷ بیمار جدید کووید۱۹ در کشور

حجت الاسلام رئیسی اعلام کرد: آمادگی قوه قضاییه برای رسیدگی به جنایات رژیم صهیونیستی

3 خرداد 1399
حجت الاسلام رئیسی اعلام کرد: آمادگی قوه قضاییه برای رسیدگی به جنایات رژیم صهیونیستی

مجموعه آرای وحدت و رویه دیوان عالی کشور «حقوق»

30 اردیبهشت 1399
مجموعه آرای وحدت و رویه دیوان عالی کشور «حقوق»

مجموعه کامل آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور «جزایی»

30 اردیبهشت 1399
مجموعه کامل آرای وحدت رویه دیوان عالی کشور «جزایی»