هزینه حذف چهار صفر از اسکناس‌ها چقدر است؟ چقدر سکه و اسکناس در کشور وجود دارد؟
19 مرداد 1398

هزینه حذف چهار صفر از اسکناس‌ها چقدر است؟ چقدر سکه و اسکناس در کشور وجود دارد؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اکنون ۸ میلیارد و ۷۰۹ میلیون برگ اسکناس و ایران‌چک در اقتصاد ایران در گردش است. ۶ میلیارد و ۹۸ میلیون برگ از آن‌ها، اسکناس‌های ۵ هزار تومانی و بزرگتر هستند.

داتیکان :  اکنون ۸ میلیارد و ۷۰۹ میلیون برگ اسکناس و ایران‌چک در اقتصاد ایران در گردش است. سالانه ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد برگ اسکناس نیز امحا و جایگزین می‌شود. در این شرایط، حذف چهار صفر از پول ملی از یک طرف بیش از ۱۴۰ میلیارد تومان صرفه‌جویی در سال برای جایگزینی اسکناس‌های فرسوده به دنبال دارد. اما از طرف دیگر، تغییر کل اسکناس‌های موجود در کشور حدود یک هزار و ۹۱۶ میلیارد تومان هزینه خواهد داشت.

پدری از ایالتی کوچک با پول کافی برای خرید یک جفت کفش برای فرزندش راهی برلین شد؛ اما زمانی که به آنجا رسید تنها توانست یک فنجان قهوه بخورد و یک بلیت اتوبوس برای برگشت به خانه بخرد.» این حکایتی است که در میان آلمانی‌ها برای روایت از درام دوران ابرتورم باقی مانده‌است. در سال ۱۹۲۳، آلمان نرخ تورم ۲۹ هزار و ۵۰۰ درصدی در یک ماه را تجربه می‌کرد و قیمت‌ها هر سه روز یک‌بار دو برابر می‌شد.

در سال ۱۹۱۴ نرخ مبادله مارک آلمان به دلار آمریکا حدود ۴.۲ به یک بود اما ۹ سال بعد، این نسبت به ۴.۲ تریلیون مارک به یک دلار رسید. این کشور بعد از آن با انجام «اصلاحات پولی» و «خارج کردن بانک مرکزی از منابع رفع کسری بودجه دولت» توانست غول ابرتورم را مهار کند. یکی از اقدامات آلمان برای اجرای این سیاست‌ها، حذف ۱۲ صفر از پول ملی‌شان بود.

 حالا نیز که سیاست حذف چهار صفر از پول ملی در ایران در دستور کار دولت قرار گرفته‌است، ملاحظات مختلفی در این‌باره وجود دارد. برخی از کارشناسان با استناد به نمونه‌های موفقی مانند آلمان معتقدند که این سیاست کارگشا خواهد بود و برخی با استناد به تجربه‌های ناموفقی مانند آنچه در ونزوئلا گذشت، معتقدند که این اصلاح پولی هزینه‌زا و بی‌فایده خواهد بود.

در این شرایط، بررسی‌ها نشان می‌دهد که حذف چهار صفر از پول ملی از یک طرف باعث بیش از ۱۴۰ میلیارد صرفه‌جویی سالانه برای امحا و جایگزینی اسکناس‌های فرسوده می‌شود. اما از طرف دیگر، تغییر کل اسکناس‌های موجود در کشور حدود یک هزار و ۹۱۶ میلیارد تومان هزینه خواهد داشت.

چقدر سکه و اسکناس در کشور وجود دارد؟

بررسی‌ها نشان می‌دهد که اکنون ۸ میلیارد و ۷۰۹ میلیون برگ اسکناس و ایران‌چک در اقتصاد ایران در گردش است. ۶ میلیارد و ۹۸ میلیون برگ از آن‌ها، اسکناس‌های ۵ هزار تومانی و بزرگتر هستند.

در میان تمام انواع اسکناس‌، اسکناس‌های ۱۰ هزار تومانی بیشتر از همه در دست مردم هستند. یک میلیارد و ۸۸۷ میلیون از کل اسکانس‌های کشور، ۱۰ هزار تومانی است و بعد از آن هم اسکناس‌های ۵ هزار تومانی با فراوانی یک میلیارد و ۲۶۷ میلیون قرار دارند.

ارزش کل اسکناس‌ها و ایران‌چک‌های کشور به ۶۵ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان می‌رسد. ۴۵ درصد از کل پول‌های کاغذی در دست مردم اسکناس و ۵۵ درصد از آن‌ها ایران‌چک هستند. از این میان سهم اسکناس‌ها، ۲۹ هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان است.

هزینه جایگزینی کل اسکناس‌های کشور چقدر است؟

درباره هزینه تولید هر قطعه اسکناس عددهای مختلفی وجود دارد. در سال ۹۱، صحبت‌های مسئولان بانک مرکزی نشان می‌داد که هزینه چاپ هر قطعه اسکناس، حدود ۱۰۰ تومان است. در سال ۹۳ نیز «مجید صنیعی»، رئیس وقت سازمان تولید اسکناس و مسکوک بانک مرکزی اعلام کرده بود که هزینه تولید هر برگ اسکناس به طور متوسط ۸۸ تومان و هزینه امحای آن، ۳۰ تومان است. صنیعی هزینه تولید سکه‌های ۲۰۰ تومانی و ۵۰۰ تومانی را نیز به ترتیب ۱۵۰ و ۲۳۰ تومان اعلام کرده‌ بود. در سال ۹۴ نیز «مسعود آذرمهر» معاون تولید سازمان تولید اسکناس و مسکوک گفت:«هزینه تولید هر قطعه اسکناس براساس تعداد و شرایط متفاوت بین ۱۰۰ تا ۱۱۰ تومان است.» در سال ۹۶ نیز بر اساس اعلام مسئولان بانک مرکزی، هزینه امحا و جایگزینی هر اسکناس ۲۲۰ تومان بوده‌است.

بررسی‌ها نشان می‌دهد که امسال متوسط بهای تمام شده هر برگ اسکناس و ایران چک ۱۹۰ تومان و هزینه امحای آن‌ها نیز ۳۴ تومان است. در کل، هزینه امحا و جایگزینی هر برگ اسکناس، ۲۲۴ تومان می‌شود.

با این حساب، هزینه امحا و جایگزینی تمام اسکناس‌های موجود در کشور به طور دقیق یک هزار و ۹۱۵ میلیارد و ۹۸۰ میلیون تومان است. این رقم، تنها برابر با هزینه یارانه یک ماه ۴۲ میلیون و ۵۷۷ هزار و ۳۳۳ نفر است؛ در حالیکه روی هم رفته هر ماه سه هزار و ۸۰۰ میلیارد تومان یارانه به بیش از ۷۷ میلیون نفر پرداخت می‌شود.

«محمد طبیبیان» اقتصاددان در این‌مورد در کانال تلگرامی خود اظهارنظرهایی داشته‌است. طبیبیان در یکی از آن‌ها گفته است:«در برخی کشورها چنین اقداماتی انجام شده اما به عنوان بخشی از یک اصلاح اقتصادی واقعی. این اقدام در شرایط فعلی بار هزینه چاپ میلیون‌ها برگ اسکناس و ضرب میلیون‌ها سکه جدید را هم به همراه دارد.»

این اقتصاددان امروز نیز در یادداشتی دیگر با اشاره به صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی آورده‌است:«اصل مطلب این است که تا کارکرد دولت و بانک مرکزی برای چند سال نشان ندهد که افزایش نقدینگی تحت کنترل است و از این راه اعتبار قول دولت و بانک مرکزی برای مردم باور نشود، این اقدامات برای حفظ ظاهر پول نتیجه مثبتی به بار نمی آورد.

عبدالناصر همتی روز گذشته اعلام کرد که از سال ۱۳۵۰ تا کنون، بهترین پول که یک هزار تومانی بوده به چک پول ۵۰ هزار تومانی تبدیل شده، یعنی پول کشور ۵۰ برابر شده است در حالی که ارزش پول ملی سه هزار و ۵۰۰ برابر کاهش پیدا کرده است.البته بر اساس صحبت‌های رئیس کل بانک مرکزی، با حذف چهار صفر تعداد اسکناس‌های موجود در کشور به سه میلیارد قطعه کاهش پیدا می‌کند و به همین خاطر در دراز مدت، هزینه‌ زیادی متوجه دولت نخواهد بود.

۱۴۰.۴میلیارد تومان،صرفه‌جویی سالانه برای جایگزینی اسکناس‌های جدید

اکنون سرانه اسکناس و ایران‌چک در کشور ۱۰۶ برگ است که سهم اسکناس‌هایی با ارزش بیش از ۵ هزار تومان، به ۸۳ برگ می‌رسد.

اکنون هزینه تولید انواع سکه، از ارزش اصلی آن‌ها بالاتر است. هزینه تولید سکه‌های ۱۰۰ تومانی، ۳۰۸ تومان و سکه‌های ۲۰۰ تومانی، ۵۱۶ تومان می‌شود. هزینه تولید سکه ۵۰۰ تومانی نیز، ۸۱۸ تومان است.

محمود بهمنی رئیس کل سابق بانک مرکزی در این‌باره چند روز پیش گفت: «ارزش نیکل سکه‌های یک ریالی، ۱۰ ریالی، ۱۰۰ ریالی و هزار ریالی بسیار بیش از ارزش مبادلاتی آن است، پس ما هر چقدر سکه در کشور ضرب کنیم، ذوب می‌شود و این به ضرر پول ملی است.

وی ادامه داد: علاوه بر این امروز هزینه تمام‌شده تولید یک اسکناس ۱۰۰ تومانی با احتساب هزینه‌های کاغذ و چاپ بیش از ۳۰۰ تومان است که به‌هیچ‌وجه این هزینه‌ها منطقی و عقلایی نیست؛ پس می‌طلبد با این توجیه‌ها و شرایط هر چه سریع‌تر حذف چهار صفر از پول ملی عملیاتی شود.

هر سال به طور طبیعی حدود ۸۰۰ میلیون تا یک میلیارد قطعه اسکناس فرسوده امحا می‌شود. آخرین گزارش عملکرد بانک مرکزی نیز نشان می‌دهد که تا انتهای آذر ۹۷، ۴۶۳ میلیون قطعه انواع اسکناس چاپ و ۸۳۰ میلیون قطعه اسکناس و ایران چک فرسوده امحا شد. با این حساب در ۹ ماه از سال گذشته، ۱۸۵ میلیارد و ۹۲۰ میلیون تومان صرف امحا و جایگزینی اسکناس‌های فرسوده شد.

گفته می‌شود با حذف چهار صفر و خارج شدن اسکناس‌ها و سکه‌های خرد از چرخه اقتصاد، این میزان امحا به سالانه ۲۰۰ میلیون قطعه می‌رسد. در این صورت، هر سال ۴۴ میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان صرف امحا و جایگزینی اسکناس‌های فرسوده خواهد شد. به این ترتیب با حذف چهار صفر، ۱۴۰ میلیارد و ۴۹۰ میلیون تومان هر سال از این محل صرفه‌جویی می‌شود.

 

  • منبع : https://aftabnews.ir/

اخبار مرتبط

سود مازاد از تعرفه بانک مرکزی قابل مطالبه نیست

22 مرداد 1399
سود مازاد از تعرفه بانک مرکزی قابل مطالبه نیست

موافقت با درخواست اعاده دادرسی سعید مرتضوی

21 مرداد 1399
موافقت با درخواست اعاده دادرسی سعید مرتضوی

ورود دستگاه قضایی به مشکلات یک کارخانه داروسازی در البرز

20 مرداد 1399
ورود دستگاه قضایی به مشکلات یک کارخانه داروسازی در البرز

آیین‌نامه اصلاحی قانون دفاتر اسناد رسمی در قوه قضائیه در حال بررسی است

20 مرداد 1399
آیین‌نامه اصلاحی قانون دفاتر اسناد رسمی در قوه قضائیه در حال بررسی است

آیت‌الله جنتی: همه کشورهای اسلامی به یاری لبنان بشتابند

15 مرداد 1399
آیت‌الله جنتی: همه کشورهای اسلامی به یاری لبنان بشتابند

لیست ۱۴۰۸ واردکننده بدهکار به وزیر دادگستری اعلام شد

14 مرداد 1399
لیست ۱۴۰۸ واردکننده بدهکار به وزیر دادگستری اعلام شد

مراسم معرفی معاون اول دادستان کل کشور برگزار شد

13 مرداد 1399
مراسم معرفی معاون اول دادستان کل کشور برگزار شد

سند آخرین یال قله دماوند هم به نام دولت صادر شد

8 مرداد 1399
سند آخرین یال قله دماوند هم به نام دولت صادر شد

آیا قتل شبه عمد شهردار سابق تایید می‌شود؟

7 مرداد 1399
آیا قتل شبه عمد شهردار سابق تایید می‌شود؟

بازدید معاون دادستان کل کشور از مجتمع صنایع غذایی میهن

7 مرداد 1399
بازدید معاون دادستان کل کشور از مجتمع صنایع غذایی میهن

قالیباف: نظارت دیوان محاسبات دقیق و مداوم باشد

6 مرداد 1399
قالیباف: نظارت دیوان محاسبات دقیق و مداوم باشد

معاون وزارت بهداشت: اوضاع اصلا خوب نیست؛ تهران منبع پخش بیماری به کل کشور است

6 مرداد 1399
معاون وزارت بهداشت: اوضاع اصلا خوب نیست؛ تهران منبع پخش بیماری به کل کشور است

نامه دادستان کل کشور به وزیر خارجه درخصوص تعرض جنگنده‌های آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران

5 مرداد 1399
نامه دادستان کل کشور به وزیر خارجه درخصوص تعرض جنگنده‌های آمریکایی به هواپیمای مسافربری ایران

قاچاق کالا تأثیر مخربی بر چرخه تولید و اقتصاد کشور دارد

5 مرداد 1399
قاچاق کالا تأثیر مخربی بر چرخه تولید و اقتصاد کشور دارد

«مهرداد بذرپاش» رئیس دیوان محاسبات کشور شد

1 مرداد 1399
«مهرداد بذرپاش» رئیس دیوان محاسبات کشور شد

چرا درخواست اعاده دادرسی ۳ اعدامی آبان ۹۸ توسط رئیس دیوان عالی پذیرفته شد؟ 

31 تیر 1399
چرا درخواست اعاده دادرسی ۳ اعدامی آبان ۹۸ توسط رئیس دیوان عالی پذیرفته شد؟ 

سازمان بازرسی کل کشور: به گزارش دهندگان فساد، پاداش و هزینه می‌دهیم

31 تیر 1399
سازمان بازرسی کل کشور: به گزارش دهندگان فساد، پاداش و هزینه می‌دهیم

عدم بازگشت تعهدات ارزی یکی از علل گرانی ارز

30 تیر 1399
عدم بازگشت تعهدات ارزی یکی از علل گرانی ارز

اصل در سازمان بازرسی، نظارت برای پیشگیری از انحراف از قوانین است

30 تیر 1399
اصل در سازمان بازرسی، نظارت برای پیشگیری از انحراف از قوانین است

رییس اندیشکده سازمان پزشکی قانونی کشور منصوب شد

29 تیر 1399
رییس اندیشکده سازمان پزشکی قانونی کشور منصوب شد