اصلی که نبودش از بودش هویدا تر است

3 آذر 1398

اصلی که نبودش از بودش هویدا تر است

بررسی اصل 27 قانون اساسی به بهانه حوادث اخیر

داتیکان: قانون اساسی به عنوان قانون مادر در همه کشورها به رسمیت شناخته شده است این قانون یک میثاق ملی است که قوای اصلی حکومت را تعیین و حدود و وظایف و اختیارات هریک از مسئولان را محدود می‌کند. قانون اساسی به عنوان یک مرجع مهم در تمامی کشورهای دنیا شناخته شده است، تا جاییکه نظام‌های توتالیتر و استبدادی نیز، حتّی به ظاهر تلاش می‌کنند تا خود را به عنوان متعهد به قانون اساسی نشان دهند. تا زمانی که قانون اساسی در یک کشور رعایت نشود نمی‌توان حرفی از دموکراسی زد. نظام‌های سیاسی که این اصول را دور می‌اندازند، شیوه‌ی اداره‌شان تفاوتی با نمونه «قلعه حیوانات» ندارد. به زبانی دیگر باید گفت که تنها برگ برنده ملت برای تامین حداقل آزادی‌ها و حقوق بر حق خویش، همین اصول است که اگر رعایت نشود حکومت‌های مستبد همچنان به تمامیت خواهی خود ادامه داده و حقوق اساسی ملت را نادیده می‌گیرند.

حال شما، جامعه‌ای را فرض کنید که همه چیز رنگ مصلحت به خود گیرد و اصل ما تاخر بودن قانون به هیچ وجه اجرا نشود. یعنی شما هرگونه اعتراضی که به وضع حکومت انجام دهید ممکن است توسط قانون یا مصوبه‌ای که از سوی هر یک از نهادهای موازی حکومت تصویب می‌شود، مورد پیگرد قرار گیرید. در واقع فرض شما این بوده که به صورت قانونی اعتراض خود را به گوش مسئولین می‌رسانید اما چنین چیزی در واقعیت اتفاق نیافتاده است. بلکه شما توسط مصوبه‌های بعدی به عنوان یک شخص جانی و تبهکار شناخته شده و در دادگاه به علت برهم زدن نظم عمومی محاکمه می‌شوید. نمونه این شیوه از حکمرانی را می‌توان در دوران استالین شوروی به وضوح دید.

نقش قانون اساسی در هرکشوری همان قدر مهم است که نظم و امنیت مهم است. حتی اهمیت آن به مراتب از این دو بالاتر است. در واقع این میثاق تنها برگ برنده مردم در مقابل تمامیت خواهی حکام است. نمی‌توانیم خودمان را گول بزنیم، حتی پاک‌ترین انسان‌ها هم در مقابل قدرت بی‌پایان وسوسه می‌شوند و به دام آن تن می‌دهند. شاید قشنگترین مثال در این زمینه فیلم سینمایی «ارباب حلقه‌ها» باشد. چنانچه قانون اساسی در یک جامعه، رعایت نشود قدرت همچون حلقه‌ای است که صاحب آن را به جنون می‌کشد  و در چنین شرایطی، قانون اساسی نه تنظیم کننده قوای حکومتی و حمایت کننده از حقوق اساسی مردم بلکه به اساس بی‌قانونی تبدیل می‌شود.

نکته قابل تأمل اینجاست که تقریباً در تمامی نظام‌های سیاسی دنیا و از جمله در جمهوری اسلامی ایران، تصویب هر قانون و مصوبه‌ای، چنانچه در تناقض با اصول قانون اساسی باشد، عملاً نقض خواهد شد. در خصوص برپایی تجمعات و تظاهرات مسالمت‌آمیز، اصل 27 قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران مقرر کرده است: «تشکیل اجتماعات و راهپیمایی‌ها بدون حمل سلاح، به شرط آن که مخل به مبانی اسلام نباشد ازاد است.» به جرأت می‌توان گفت که در سالیان اخیر به ندرت اجازه‌ی برگزاری تجمع مسالمت‌آمیز از سوی وازرت کشور و سایر نهادهای مربوطه داده شده است. اینکه برگزاری تجمع را نیازمند اخذ مجوز از یک نهاد خاص بدانیم، عملاً خلاف اطلاق اصل 27 قانون اساسی است. جدای از این، در دو سه سال اخیر، ضمضمه‌هایی از انتخاب یک مکان مشخص برای برگزاری اجتماعات مسالمت‌آمیز از سوی شخصیت‌های مختلف سیاسی به گوش رسیده است. بدون شک، چنانچه چنین مکانی مشخص شود، بازهم منظور مقنن در اصل 27 قانون اساسی را نقض کرده است. سؤال اساسی این است که چه زمانی امکان برگزاری تجمعات و تظاهرات مسالمت‌آمیز در اعتراض به برخی تصمیمات مسئولین جمهوری اسلامی به مردم داده می‌شود تا اعتراضات به حق مردم به خشونت کشیده نشود؟ در همین حوادث اخیر، بسیاری از تحلیلگران سیاسی بر این باور بودند که چنانچه در این سال‌ها اجازه برگزاری تجمعات به مردم معترض داده می‌شد، هیچگاه شاهد بروز حوادث خشن اخیر که منجر به ایراد خسارت‌های جانی و مالی به مردم و اموال عمومی شد، نمی‌شدیم.

 

 

  • منبع : www.datikan.com

اخبار مرتبط

عشایر سوریه: مقاومت مسلحانه تنها راه بیرون راندن آمریکا و ترکیه است

3 فروردین 1400
عشایر سوریه: مقاومت مسلحانه تنها راه بیرون راندن آمریکا و ترکیه است

اتحادیه اروپا تحریم علیه ترکیه را بررسی می‌کند

3 فروردین 1400
اتحادیه اروپا تحریم علیه ترکیه را بررسی می‌کند

مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

26 اسفند 1399
مهر تایید شورای نگهبان بر مصوبه مجلس درباره افزوده شدن LPG به سبد سوخت/ آخرین تغییرات مصوبه چه بود؟

افشای طرح امارات برای انجام ترور و ایجاد نافرمانی مدنی در استان کربلاء

26 اسفند 1399
افشای طرح امارات برای انجام ترور و ایجاد نافرمانی مدنی در استان کربلاء

ناتو: هیچگونه تهدید نظامی مستقیمی از روسیه و چین نمی‌بینیم

26 اسفند 1399
ناتو: هیچگونه تهدید نظامی مستقیمی از روسیه و چین نمی‌بینیم

مک‌کنزی: دولت بایدن در حال ارزیابی «سیاست فشار حداکثری» علیه ایران است

26 اسفند 1399
مک‌کنزی: دولت بایدن در حال ارزیابی «سیاست فشار حداکثری» علیه ایران است

پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

25 اسفند 1399
پیشروی ارتش یمن در مأرب و حمله موشکی به محل تجمع نیروهای «منصورهادی»

الحشد الشعبی حمله انتحاری علیه شهروندان عراقی در الانبار را ناکام گذاشت

25 اسفند 1399
الحشد الشعبی حمله انتحاری علیه شهروندان عراقی در الانبار را ناکام گذاشت

تقدیم استوارنامه سفیر جدید ایران به رئیس جمهور مکزیک

26 بهمن 1399
تقدیم استوارنامه سفیر جدید ایران به رئیس جمهور مکزیک

تیم استیضاح‌کننده ترامپ: مدارک غیرقابل انکار بود

25 بهمن 1399
تیم استیضاح‌کننده ترامپ: مدارک غیرقابل انکار بود

نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

20 بهمن 1399
نمایی از وفاداری به حفظ ساختار سیاسی/ شرکت های بزرگ مدعیان تقلب را از سیاست اخراج می کنند

دلیل بی‌توجهی «بایدن» به عراق در تشریح محورهای سیاست خارجی دولتش

20 بهمن 1399
دلیل بی‌توجهی «بایدن» به عراق در تشریح محورهای سیاست خارجی دولتش

به جای «قیمت پول» باید بر روی «کیفیت پول» متمرکز شویم

19 بهمن 1399
به جای «قیمت پول» باید بر روی «کیفیت پول» متمرکز شویم

ظریف: راه بازگشت ایران به تعهدات برجامی، اجرای تعهدات آمریکاست

19 بهمن 1399
ظریف: راه بازگشت ایران به تعهدات برجامی، اجرای تعهدات آمریکاست

حمله به کنگره، نتیجه ناکامی سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا

17 بهمن 1399
حمله به کنگره، نتیجه ناکامی سرویس‌های اطلاعاتی آمریکا

آماده‌باش نیروهای امنیتی عراق در مرز سوریه

15 بهمن 1399
آماده‌باش نیروهای امنیتی عراق در مرز سوریه

استعمارگرایی غرب درباره واکسن کرونا، صدای «علی‌اُف» را درآورد

14 بهمن 1399
استعمارگرایی غرب درباره واکسن کرونا، صدای «علی‌اُف» را درآورد

پایبندی آلمان به اجرای پروژه «نورداستریم-۲» علی‌رغم فشار برخی متحدان

14 بهمن 1399
پایبندی آلمان به اجرای پروژه «نورداستریم-۲» علی‌رغم فشار برخی متحدان

علمای موریتانی: عادی‌سازی روابط با اسرائیل، حرام است

13 بهمن 1399
علمای موریتانی: عادی‌سازی روابط با اسرائیل، حرام است

کشف گور جمعی حاوی 400 قربانی داعش در شمال عراق

13 بهمن 1399
کشف گور جمعی حاوی 400 قربانی داعش در شمال عراق