4 آذر 1398
ابطال رای داور

ابطال رای داور

جهات ابطال رای داور چیست

پوریا پرهیزکاری

داتیکان: ابطال رای داور چگونه است؟

با گسترش روابط اجتماعی و با سرعت گرفتن رشد تکنولوژی، روابط حقوقی بین افراد گسترده‌­تر و پیچیده­‌تر شده است و به تبع آن اختلافات ناشی از نقض تعهدات حقوقی نیز گسترده‌­تر و پیچیده­‌تر شده است. گاهی ممکن است این اختلافات پیش از طرح دعوا در مراجع حقوقی به نوعی با مصالحه حل و فصل گردد اما درغیر این صورت طرفین ناگزیر هستند ادعای خود را در مراجع قضایی مطرح نمایند. بعضا طرح دعوا در این مراجع به دلایلی همچون طولانی بودن فرآیند رسیدگی و هزینه­‌بر بودن دادرسی، برای طرفین مطلوبیت نداشته و طرفین ترجیح می­‌دهند از روش های دیگری برای حل و فصل اختلاف خود استفاده کنند. یکی از مرسوم­‌ترین این روش ها، داوری است. در این روش طرفین به جای اینکه برای حل اختلاف به دادگاه مراجعه نمایند، شخصی را به عنوان داور انتخاب می­‌نمایند که به موضوع اختلاف آن ها رسیدگی کرده و آن را حل و فصل نماید. مراجعه به داوری را می­‌توان پیش از وقوع اختلاف و درقرارداد اصلی به صورت شرط ضمن عقد درنظر گرفت و هم می­‌توان پس از بروز اختلاف، طی قرارداد مستقل داوری، به این نهاد مراجعه نمایند. طرفین می­بایست در انتخاب داور دقت لازم را به عمل آورند. زیرا رای داور همانند احکام دادگاه­‌ها لازم الاجرا بوده و چنانچه داور یا داوران تعیین شده تخصص لازم در رسیدگی به موضوع را نداشته باشند، ممکن است آرای نادرستی صادر نمایند که برای طرفین تبعات جبران­‌ناپذیری در پی داشته باشد.

آرای داوران اساسا قطعی و غیرقابل تجدیدنظرخواهی می­‌باشد اما در موارد استثنایی می­توان ابطال رای داوری را از مراجع صالح قضایی در خواست کرد. در این مقاله موارد و جهات ابطال رای داور را بررسی می­نماییم.

1-   رای صادره مخالف با قوانین موجد حق باشد:

داور در مقام داوری باید قواعد حقوقی را درنظر گرفته و همواره مطابق با این قواعد تصمیم­‌گیری نماید.

یعنی این رای می­بایست موجه و مستدل بوده و قواعد حقوقی که رای بر مبنای آن صادر می­‌شود، علی­‌القاعده باید در رای، مورد اشاره قرار گیرد. بنابراین داور نیز مانند دادگاه باید قوانین موجد حق را درنظر داشته و از صدور رای مخالف آن ها پرهیز نماید.

2-   رای داور در مطلبی که موضوع داوری نبوده صادر شده باشد:

داور تنها می­‌تواند در حدود موضوعاتی که در شرط یا توافقنامه داوری طرفین به آن تراضی کرده­‌اند­، رسیدگی و نسبت به صدور رای داوری اقدام نماید. البته طرفین می­توانند در هنگام مراجعه به داوری دامنه­‌ی رسیدگی را محدودتر از موافقتنامه نمایند که در صورت اخیر داور تنها می­‌تواند به موارد مصرح تعیین شده توسط طرفین رسیدگی نماید.

 

3-   داور خارج از حدود اختیار خود رای صادر کرده باشد:

اختیارات مرجع داوری منحصر به مواردی است که طرفین در محدوده­‌ی قانون به داور داده­‌اند. اختیارات داور علی­‌الاصول به اندازه­ای است که به مرجع داوری اجازه می­‌دهد به گونه­‌ای مناسب وظیفه خود را در چارچوب مطلبی که موضوع داوری بوده است به سرانجام برساند. در هرحال مرجع داوری باید حدود اختیارات خود را رعایت و در آن محدوده اقدام به صدور رای نماید. بطور مثال داور تنها اختیار رسیدگی به اختلاف اشخاصی را دارد که دخالت و شرکت در تعیین داور را داشته­‌اند و یا در صورتی که داور اختلاف را به سازش خاتمه داده باشد بی­آنکه اختیار صلح داشته باشد، خارج از حدود اختیار خود رای صادر کرده است.

4-   رای داور پس از انقضای مدت داوری صادر و تسلیم شده باشد:

طرفین همانگونه که به اصل داوری تراضی می­‌نمایند، می­‌توانند با توافق یکدیگر مدت داوری را نیز تعیین نمایند اما چنانچه در این خصوص توافقی حاصل نشود، قانوناً داور موظف است ظرف مدت سه ماه به موضوع رسیدگی و رای صادر نماید. چنانچه رای داور خارج مهلت سه ماهه و یا مهلتی که طرفین تعیین کرده­اند، صادر شود، این رای قابلیت ابطال دارد.

 

5-   رای داور با دفتر املاک مخالف باشد:

چنانچه دعوا درمورد ملکی باشد که در دفتر املاک اداره ثبت اسناد و املاک به نام یکی از طرفین شده باشد، داور نمی­‌تواند رای به عدم مالکیت وی دهد.

6-   صدور رای توسط داوران غیر مجاز:

رای داور درصورتی معتبر است که توسط داورانی صادر شده باشد که از داوری منع نشده باشند. پیشتر در مقاله چه اشخاصی می‌توانند به عنوان داور انتخاب شوند،  در خصوص اینکه چه اشخاصی به عنوان داوران غیرمجاز شناخته می­‌شوند توضیحاتی داده شده است.

7-   بی اعتباری موافقتنامه داوری:

صلاحیت داور از موافقتنامه داوری که طرفین به آن تراضی نموده­‌اند نشات می­‌گیرد. بنابراین اگر قرارداد اصلی و یا موافقتنامه داوری به هردلیلی باطل باشد، رای داور نیز به تبع آن باطل می­باشد.

جهات ابطال رای داور محدود و محصور به موارد فوق نمی­‌باشد. بنابراین هرگاه داور از اصول دادرسی تخطی نماید، رای وی قابلیت ابطال خواهد داشت برای مثال محکوم­‌علیه رای داور ممکن است جهت ابطال رای داور را این امر قرار داهد که رای داوری در جلسه­‌ای صادر شده است که محکوم­‌علیه از جلسه مزبور آگاه نبوده و بدین ترتیب امکان و فرصت دفاع نداشته است.

  • منبع : www.datikan.com
کد امنیتی * CAPTCHA reload_32

اخبار مرتبط